Giữa bức tranh ẩm thực đa sắc màu của Singapore, bánh Jiānduī gây thương nhớ bởi vẻ ngoài vàng óng, lớp vỏ giòn thơm phủ đầy vừng và phần nhân ngọt mềm bên trong. Mộc mạc nhưng tinh tế, chiếc bánh nhỏ bé này mang theo dư vị truyền thống, gợi mở một góc rất đỗi gần gũi trong văn hóa ẩm thực của “đảo quốc Sư Tử”.
Thoạt nhìn Jiānduī, nhiều du khách Việt Nam có thể lập tức liên tưởng đến “bánh cam” hoặc “bánh rán vừng” quen thuộc trong ẩm thực Việt. Cả hai đều có hình dáng tròn nhỏ, lớp ngoài được phủ vừng và trải qua quá trình chiên trong dầu nóng để tạo nên màu vàng óng hấp dẫn. Tuy nhiên, Jiānduī mang trong mình dấu ấn riêng của ẩm thực Hoa và đã trở thành một món bánh quen thuộc tại Singapore. Bánh thường có lớp vỏ làm từ bột gạo nếp, bên ngoài phủ những hạt vừng trắng hoặc vừng mè rang, sau khi chiên có độ giòn nhẹ bên ngoài nhưng vẫn mềm dẻo bên trong. Phần ruột bánh có thể để rỗng hoặc được cho nhân đậu đỏ, hạt sen hay những loại nhân ngọt khác, tạo nên nhiều phiên bản phù hợp với khẩu vị của thực khách.
Jiānduī thuộc nhóm bánh ngọt truyền thống thường xuất hiện trong các tiệm Dimsum, nhà hàng Hoa và cửa hàng bánh tại Singapore. Trong tiếng Hoa, món bánh này thường được biết đến với tên “煎堆”, đồng thời có nhiều cách gọi khác nhau tùy vùng và cộng đồng người Hoa. Bánh có nguồn gốc từ truyền thống ẩm thực Trung Hoa và theo chân cộng đồng người Hoa trong quá trình di cư đến nhiều vùng Đông Nam Á. Tại Singapore, món bánh được tiếp nhận, gìn giữ và trở thành một phần của đời sống ẩm thực địa phương, đặc biệt trong những không gian ăn uống mang dấu ấn Hoa. Vì vậy, thưởng thức Jiānduī không chỉ là nếm một món bánh chiên đơn giản mà còn là cơ hội cảm nhận sự giao thoa văn hóa đã góp phần tạo nên diện mạo ẩm thực đa sắc màu của “đảo quốc Sư Tử”.
Điểm thú vị của Jiānduī còn nằm ở ý nghĩa văn hóa mà hình dáng và màu sắc của chiếc bánh gợi lên. Hình tròn thường được liên tưởng đến sự trọn vẹn, viên mãn, trong khi sắc vàng óng sau khi chiên lại gợi hình ảnh về tài lộc và sự sung túc. Chính vì thế, Jiānduī thường được xuất hiện trong những dịp sum họp, lễ hội hoặc những bữa ăn mang ý nghĩa chúc phúc. Những chiếc bánh tròn đầy, phủ kín vừng và có màu vàng đẹp mắt vừa tạo cảm giác ngon miệng, vừa mang đến một tầng ý nghĩa biểu tượng rất phù hợp với văn hóa coi trọng sự may mắn và đoàn viên của nhiều cộng đồng Á Đông.
Để làm Jiānduī, nguyên liệu cơ bản không quá phức tạp nhưng tỷ lệ và kỹ thuật nhào bột đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên kết cấu đặc trưng. Bột gạo nếp là thành phần chính giúp lớp vỏ bánh có độ dẻo và đàn hồi sau khi chiên. Bên cạnh đó là đường, nước và một lượng nhỏ các nguyên liệu hỗ trợ kết cấu tùy công thức. Phần nhân phổ biến có thể được làm từ đậu đỏ hoặc hạt sen, trong đó đậu được nấu mềm rồi nghiền hoặc xay nhuyễn, sau đó sên cùng đường cho đến khi đạt độ mịn, dẻo và đủ chắc để tạo hình. Vừng trắng được sử dụng ở lớp ngoài không chỉ tạo vẻ đẹp đặc trưng mà còn mang đến mùi thơm bùi rất rõ khi tiếp xúc với dầu nóng.
Quá trình tạo hình bắt đầu từ việc hòa đường với nước ấm hoặc nước nóng rồi trộn cùng bột nếp để tạo thành khối bột dẻo. Người làm bánh phải nhào đều tay để bột đạt độ mịn, mềm và không quá khô. Nếu bột quá cứng, bánh dễ bị nứt khi chiên; ngược lại, nếu quá nhão, việc tạo hình và bao nhân sẽ trở nên khó khăn. Khi bột đã đạt yêu cầu, người làm chia thành những phần nhỏ có kích thước tương đối đồng đều rồi vo tròn. Với phiên bản không nhân, viên bột có thể được lăn trực tiếp qua vừng sao cho hạt vừng bám kín quanh bề mặt. Với bánh có nhân, viên bột được ấn nhẹ tạo thành một hõm nhỏ ở giữa, cho nhân đậu đỏ hoặc hạt sen vào rồi khéo léo kéo các mép bột phủ kín phần nhân. Sau đó, bánh tiếp tục được vo tròn để giữ hình dáng đều đặn và lăn qua vừng.
Công đoạn chiên tưởng đơn giản nhưng lại quyết định rất lớn đến chất lượng bánh Jiānduī. Bánh được thả vào dầu nóng và chiên ở mức nhiệt phù hợp để lớp vỏ từ từ chuyển sang màu vàng nâu đẹp mắt mà không làm vừng bị cháy. Khi nhiệt độ tăng, viên bánh bắt đầu nổi lên, lớp vỏ dần căng phồng và những hạt vừng chuyển sang màu vàng nhẹ, tỏa ra mùi thơm đặc trưng. Người làm bánh thường đảo và trở bánh nhẹ nhàng để nhiệt phân bổ đều, giúp bề mặt vàng đẹp và phần bên trong chín tới. Một chiếc Jiānduī đạt chuẩn thường có lớp ngoài hơi giòn, thơm bùi, trong khi phần vỏ bên trong vẫn giữ được độ dẻo đặc trưng của bột nếp. Nếu có nhân, phần nhân mềm mịn và ngọt vừa phải sẽ tạo nên sự tương phản thú vị với lớp vỏ giòn bên ngoài.
Một yếu tố đáng chú ý khác là độ phồng của bánh. Khi được chiên đúng kỹ thuật, Jiānduī có thể trở nên căng tròn và nhẹ hơn so với hình dạng ban đầu. Sự thay đổi ấy không chỉ tạo nên vẻ ngoài hấp dẫn mà còn góp phần mang đến cảm giác thú vị khi thưởng thức. Bên ngoài là lớp vừng giòn thơm, tiếp đến là lớp vỏ nếp dẻo mềm, rồi mới đến phần nhân ngọt nếu có. Khi cắn một miếng bánh vừa mới chiên, tiếng giòn nhẹ của lớp vừng và vỏ bánh nhanh chóng nhường chỗ cho độ dẻo mềm đặc trưng, trong khi hương thơm bùi của vừng hòa quyện với vị ngọt của nhân tạo nên một tổng thể cân bằng.
Về hương vị, Jiānduī không phải kiểu bánh có vị ngọt quá mạnh. Tùy công thức của từng cửa hàng, bánh có thể thiên về vị ngọt thanh của đường, vị bùi của vừng hoặc vị béo thơm của nhân đậu. Phiên bản không nhân mang cảm giác nhẹ nhàng hơn, phù hợp với những ai muốn tập trung vào hương thơm của bột nếp và vừng rang. Trong khi đó, bánh nhân đậu đỏ thường có vị ngọt đậm hơn, với phần nhân mềm mịn tạo cảm giác đầy đặn khi ăn. Nhân hạt sen lại đem đến sắc thái thanh nhẹ, thơm dịu và phù hợp với những thực khách yêu thích các loại bánh truyền thống có vị ngọt vừa phải.
Jiānduī ngon nhất khi thưởng thức lúc còn mới, đặc biệt là khi bánh vừa được chiên xong và vẫn còn ấm. Khi ấy, lớp vừng bên ngoài tỏa mùi thơm rõ rệt, vỏ bánh giữ được độ giòn nhẹ và phần nhân bên trong mềm mại. Đây cũng là món bánh khá dễ kết hợp với một tách trà nóng hoặc một thức uống nhẹ, tạo nên một bữa ăn vặt giản dị nhưng đầy hương vị. Trong không gian của những khu ẩm thực Singapore, hình ảnh những chiếc bánh tròn vàng óng nằm trong khay, phủ đầy vừng và được phục vụ nóng hổi mang đến một cảm giác rất gần gũi, đặc biệt với những du khách đã từng quen thuộc với bánh cam, bánh rán ở Việt Nam.
Điều khiến bánh Jiānduī trở nên đáng nhớ chính là sự giản dị được tạo nên từ những nguyên liệu rất quen thuộc. Không cần lớp kem cầu kỳ hay cách trang trí phức tạp, chỉ với bột nếp, đường, vừng và phần nhân truyền thống, người thợ đã tạo ra một chiếc bánh có đủ sắc, hương và vị. Từ lớp vỏ vàng nâu bắt mắt, mùi vừng rang thơm bùi đến kết cấu giòn – dẻo – mềm đan xen, tất cả tạo nên một trải nghiệm nhỏ nhưng đặc trưng. Quan trọng hơn, chiếc bánh còn phản ánh cách những món ăn có nguồn gốc từ cộng đồng người Hoa được gìn giữ và hòa nhập vào đời sống ẩm thực Singapore qua nhiều thế hệ.
Trong hành trình khám phá “đảo quốc Sư Tử”, giữa những món ăn nổi tiếng và những khu ẩm thực sôi động, bánh Jiānduī mang đến một trải nghiệm có phần nhẹ nhàng hơn. Đó là hương vị của một món bánh truyền thống, bình dị nhưng chứa đựng câu chuyện về sự giao thoa văn hóa, ký ức gia đình và niềm mong cầu về sự trọn vẹn, may mắn. Chỉ một chiếc bánh nhỏ phủ đầy vừng cũng đủ để du khách cảm nhận thêm một lát cắt thú vị của Singapore – nơi những truyền thống ẩm thực lâu đời vẫn hiện diện tự nhiên trong nhịp sống hiện đại.
Nếu có dịp du lịch Singapore, hãy thử tìm một tiệm Dimsum, nhà hàng Hoa hoặc khu ẩm thực địa phương để thưởng thức Jiānduī khi bánh vừa nóng! Cắn nhẹ qua lớp vừng thơm giòn, cảm nhận lớp vỏ nếp dẻo mềm và vị ngọt bùi của nhân, du khách sẽ hiểu vì sao món bánh giản dị này vẫn có một vị trí riêng trong thế giới ẩm thực phong phú của “đảo quốc Sư Tử”.