Thời nhà Đường trong lịch sử phong kiến Trung Hoa từng ghi nhận không ít câu chuyện tình ái gây tranh cãi, nhưng ít vụ việc nào gây chấn động như mối tình tai tiếng giữa một vị công chúa và người có liên hệ với dòng truyền thừa của Đường Tăng Huyền Trang. Bị cuốn vào vòng xoáy đam mê, quyền lực và ghen tuông, câu chuyện ấy cuối cùng đã dẫn đến một kết cục đẫm máu, trở thành giai thoại nổi tiếng trong lịch sử Đại Đường.
Trong lịch sử nhà Đường, bên cạnh những chiến công hiển hách và thời kỳ thịnh trị rực rỡ, vẫn tồn tại không ít câu chuyện tình ái gây chấn động hậu thế. Một trong những giai thoại nổi tiếng nhất chính là mối tình đầy ngang trái giữa Cao Dương Công chúa – ái nữ được Đường Thái Tông hết mực yêu thương – và hòa thượng Biện Cơ, đệ tử xuất sắc của Đại sư Huyền Trang. Câu chuyện bắt đầu bằng tình yêu say đắm nhưng lại kết thúc bằng máu, nước mắt và những bi kịch nối tiếp nhau.
Cao Dương Công chúa là người con gái thứ 17 của Đường Thái Tông Lý Thế Dân – vị hoàng đế được xem là một trong những minh quân vĩ đại nhất lịch sử Trung Hoa. Từ nhỏ, nàng đã nổi tiếng bởi vẻ đẹp kiều diễm, trí tuệ hơn người cùng tính cách hoạt bát, lanh lợi. Nhờ sự thông minh và khả năng ứng đối sắc sảo, Cao Dương luôn được vua cha yêu quý đặc biệt. Trong số các công chúa của triều Đường, nàng là một trong những người được hưởng nhiều đặc ân nhất.
Khi đến tuổi cập kê, Đường Thái Tông đích thân lựa chọn Phòng Di Ái – con trai thứ của Tể tướng Phòng Huyền Linh – làm phò mã cho con gái. Đây được xem là cuộc hôn nhân môn đăng hộ đối, đồng thời thể hiện sự coi trọng của hoàng đế đối với gia tộc họ Phòng, vốn là một trong những thế lực lớn nhất triều đình lúc bấy giờ.
Thế nhưng, cuộc sống hôn nhân lại không diễn ra như mong đợi. Phòng Di Ái tuy xuất thân danh giá nhưng lại không có tài năng nổi bật. Tính tình thô lỗ, thiếu chí tiến thủ và thường dựa dẫm vào uy thế gia tộc khiến ông ngày càng mất điểm trong mắt người vợ xuất thân hoàng tộc. Dù Đường Thái Tông nhiều lần nâng đỡ, thậm chí phong cho Di Ái chức Hữu Vệ tướng quân, vị phò mã này vẫn không thể hiện được năng lực tương xứng. Trong mắt Cao Dương, chồng mình chỉ là một người bất tài được nâng đỡ nhờ xuất thân.
Cảm thấy cuộc sống hôn nhân tẻ nhạt và ngột ngạt, Cao Dương thường xuyên rời phủ công chúa để du ngoạn khắp Trường An. Chính trong một chuyến đi săn ở ngoại ô kinh thành, số phận đã đưa nàng gặp người đàn ông làm thay đổi cuộc đời mình.
Giữa đường trở về, đoàn tùy tùng ghé vào một ngôi chùa để nghỉ chân. Người ra tiếp đón công chúa hôm ấy là Biện Cơ – một vị tăng trẻ tuổi nổi tiếng thông tuệ và có dung mạo khôi ngô. Tương truyền rằng ngay từ lần gặp đầu tiên, Cao Dương đã bị cuốn hút bởi phong thái điềm tĩnh, học thức uyên thâm và vẻ ngoài nho nhã của vị hòa thượng trẻ. Về phần Biện Cơ, trước nhan sắc khuynh thành cùng địa vị cao quý của nàng công chúa, ông cũng không thể giữ được hoàn toàn tâm tĩnh như trước.
Từ cuộc gặp gỡ định mệnh ấy, mối quan hệ giữa hai người nhanh chóng vượt khỏi giới hạn thông thường. Theo ghi chép trong sử sách, Cao Dương thường xuyên bí mật đến gặp Biện Cơ. Tình cảm của họ ngày một sâu đậm, bất chấp thân phận công chúa đã có chồng và thân phận tăng nhân của Biện Cơ. Đó là mối tình bị xem là trái với luân thường đạo lý, nhưng lại vô cùng mãnh liệt.
Điều đáng nói là Phòng Di Ái không phải không biết chuyện. Tuy nhiên, trước địa vị cao quý của vợ và sự sủng ái mà hoàng gia dành cho gia tộc mình, ông lựa chọn im lặng. Sự nhẫn nhịn ấy vô tình khiến mối quan hệ giữa Cao Dương và Biện Cơ kéo dài trong nhiều năm.
Đúng lúc tình yêu của hai người đang nồng cháy nhất, một bước ngoặt lớn xuất hiện. Sau chuyến Tây Thiên thỉnh kinh nổi tiếng, Đại sư Huyền Trang trở về Trường An và bắt đầu công việc dịch thuật kinh Phật từ tiếng Phạn sang tiếng Hán. Biện Cơ, với học thức uyên bác của mình, được lựa chọn tham gia nhóm dịch kinh gồm những đệ tử ưu tú nhất.
Đối với một tăng nhân, đây là vinh dự vô cùng to lớn, là cơ hội cống hiến cho Phật pháp mà không ai có thể từ chối. Vì vậy, Biện Cơ buộc phải rời xa Cao Dương Công chúa. Trước ngày chia tay, để thể hiện tình cảm sâu nặng, công chúa đã tặng cho người tình một chiếc gối ngọc dát vàng vô cùng quý giá – vật phẩm vốn chỉ những người thuộc hoàng tộc mới có quyền sở hữu.
Không ai ngờ rằng chính món quà ấy lại trở thành bằng chứng đẩy cả hai vào con đường bi kịch. Năm 649, một tên trộm bị quan quân Trường An bắt giữ. Trong quá trình khám xét, người ta phát hiện trên người hắn có một chiếc gối ngọc dát vàng vô cùng tinh xảo. Nhận ra đây là vật phẩm quý hiếm không thể thuộc về dân thường, quan phủ lập tức tiến hành tra khảo. Không chịu nổi cực hình, tên trộm khai rằng mình đã lấy cắp chiếc gối từ nơi ở của hòa thượng Biện Cơ.
Thông tin nhanh chóng được trình lên Đường Thái Tông. Khi biết chiếc gối vốn thuộc sở hữu của con gái mình và đang nằm trong tay một vị hòa thượng, vị hoàng đế nổi tiếng anh minh lập tức hiểu ra toàn bộ sự việc.
Cơn thịnh nộ của Đường Thái Tông bùng phát dữ dội. Đối với ông, đây không chỉ là chuyện tư tình mà còn là sự sỉ nhục đối với hoàng gia và phép tắc triều đình. Biện Cơ bị bắt giữ, xét xử và chịu hình phạt vô cùng khắc nghiệt. Theo nhiều ghi chép, ông bị xử tử bằng hình thức chém ngang lưng – một trong những cực hình tàn khốc nhất thời bấy giờ.
Bi kịch chưa dừng lại ở đó. Những cung nữ và nô tì từng giúp Cao Dương che giấu chuyện tình cảm cũng bị xử phạt nghiêm khắc, nhiều người phải mất mạng. Riêng Cao Dương Công chúa bị cấm vào cung và chịu sự giám sát chặt chẽ. Cái chết của Biện Cơ khiến nàng hoàn toàn suy sụp. Từ một công chúa được sủng ái bậc nhất, Cao Dương trở nên u uất, nổi loạn và dần nuôi dưỡng sự oán hận đối với chính phụ hoàng của mình.
Cùng năm đó, Đường Thái Tông qua đời. Tương truyền rằng Cao Dương Công chúa không hề rơi lệ trước tin dữ, thậm chí từ chối nhìn mặt cha lần cuối. Nỗi đau mất người yêu đã biến thành mối thù khó hóa giải.
Sau khi Đường Cao Tông Lý Trị lên ngôi, Cao Dương Công chúa ngày càng có những hành động vượt khỏi khuôn khổ. Cuối cùng, nàng bị cuốn vào một âm mưu chính trị nhằm lật đổ triều đình. Khi vụ việc bị bại lộ, công chúa cùng phò mã Phòng Di Ái đều bị kết tội và xử tử.
Như vậy, câu chuyện tình giữa Cao Dương Công chúa và hòa thượng Biện Cơ đã khép lại bằng một kết cục đầy bi thương. Từ một cuộc gặp gỡ tưởng chừng định mệnh nơi cửa Phật, mối duyên ngang trái ấy đã kéo theo những bi kịch nối tiếp: tình yêu bị cấm đoán, lòng thù hận dâng trào và sự sụp đổ của cả một gia tộc quyền quý trong triều đình nhà Đường.
Hơn 1.000 năm đã trôi qua, nhưng giai thoại này vẫn luôn khiến hậu thế nhắc lại với nhiều tranh luận và cảm xúc trái chiều. Đó không chỉ là một câu chuyện tình ái nổi tiếng, mà còn là tấm gương phản chiếu những bi kịch giữa tình cảm cá nhân và lễ giáo nghiêm khắc trong xã hội phong kiến xưa.
Hãy book Tour Trung Quốc của Viet Viet Tourism để khám phá thêm những dấu ấn lịch sử đầy bí ẩn và những câu chuyện cung đình vẫn còn vang vọng đến ngày nay!