Trên khắp đảo Jeju, du khách có thể dễ dàng bắt gặp những bức tượng đá với gương mặt hiền hậu và chiếc mũ đặc trưng – đó chính là Dol Hareubang. Không chỉ là biểu tượng văn hóa lâu đời của hòn đảo, những “ông/bà đá” này còn gắn liền với nhiều truyền thuyết và niềm tin tâm linh của người dân địa phương, góp phần tạo nên nét độc đáo và bí ẩn cho Hàn Quốc.
Jeju Island từ lâu đã được biết đến là hòn đảo được hình thành từ những đợt phun trào núi lửa kéo dài hàng triệu năm. Chính vì vậy, khắp nơi trên đảo đều xuất hiện những lớp đá núi lửa đen đặc trưng, tạo nên một cảnh quan thiên nhiên độc đáo hiếm có. Khi dạo bước trên những con đường ven biển hay các ngôi làng cổ của Jeju, du khách sẽ dễ dàng bắt gặp những bức tượng đá với hình dáng kỳ lạ, gương mặt hiền hậu và chiếc mũ tròn đặc trưng. Những bức tượng này được gọi là “Dol Hareubang” – một biểu tượng văn hóa đặc biệt chỉ có tại đảo Jeju.
Theo lời kể của người dân địa phương, “Harubang” vốn được xem là hình ảnh đại diện cho vị thần hộ mệnh của các làng ven biển từ xa xưa. Những bức tượng đá này không chỉ mang ý nghĩa trang trí mà còn tượng trưng cho sức khỏe, sự thịnh vượng, may mắn và cuộc sống ấm no hạnh phúc. Chính vì vậy, Harubang thường được đặt ở những vị trí quan trọng như cổng làng, trước đền thờ hoặc dọc các con đường dẫn vào khu dân cư.
Tên gọi “Harubang” thực chất là dạng rút gọn của “Dol Hareubang”. Trong tiếng Hàn, “Dol” có nghĩa là “đá”, còn “Harubang” có thể hiểu là “ông già”. Vì vậy, Dol Hareubang thường được dịch là “ông đá” hay “ông lão bằng đá”. Những bức tượng này mang ý nghĩa tương tự với Jangseung – các cột gỗ linh thiêng được chạm khắc biểu tượng vật tổ tại nhiều làng truyền thống của Hàn Quốc. Tuy nhiên, điểm khác biệt của Harubang là chúng được tạc từ đá bazan đen – loại đá núi lửa đặc trưng của Jeju – và có nhiều kích thước khác nhau.
Theo truyền thống dân gian của Jeju, tổ tiên của người dân trên đảo được ví như “Bà nội” – người luôn bảo vệ và che chở cho con cháu. Vì vậy, từ rất xa xưa, người dân đã tạc nên những bức tượng “Bà nội” bằng đá và đặt tại cổng làng như một vị thần bảo hộ. Họ tin rằng những bức tượng này sẽ giúp ngôi làng tránh khỏi thiên tai, tà khí và mang lại sự bình yên cho cư dân.
Theo thời gian, những bức tượng “Bà nội” này còn được sử dụng như các cột mốc để phân định ranh giới giữa các khu vực trên đảo. Có một điều khá thú vị mà nhiều du khách thích thử khi đến Jeju: nếu muốn ước lượng quãng đường mình đã đi qua, chỉ cần đếm số lượng tượng “Bà nội” dọc đường. Số tượng mà du khách đi ngang qua cũng chính là dấu hiệu cho biết du khách đã vượt qua bao nhiêu đoạn đường trên hòn đảo.
Để bảo tồn nét độc đáo trong cảnh quan của Jeju, người dân địa phương còn đặt thêm tượng “Ông nội” và “Bà nội” đối diện nhau ở lối vào làng. Hai pho tượng này không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn có tác dụng thực tế: khoảng cách giữa chúng được xem như giới hạn cho phép các phương tiện đi vào làng. Nhờ vậy, những chiếc xe tải lớn sẽ không thể đi qua, giúp bảo vệ không gian yên bình của làng quê.
Ngoài ra, hai bức tượng “Ông nội” và “Bà nội” còn gắn liền với những quan niệm phồn thực trong văn hóa dân gian Jeju. Người dân tin rằng những bức tượng này có thể mang lại may mắn về con cái và sự thịnh vượng cho gia đình. Một câu chuyện tâm linh phổ biến kể rằng nếu ai mong muốn sinh con trai thì hãy chạm tay vào mũi tượng “Ông nội”, còn nếu muốn sinh con gái thì hãy chạm vào mũi tượng “Bà nội”. Bên cạnh đó, xoa tay lên đầu tượng được cho là mang lại trí tuệ, còn chạm vào bụng tượng sẽ giúp cầu mong cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Đá núi lửa của Jeju từ lâu đã gắn bó mật thiết với đời sống của người dân nơi đây. Loại đá bazan đặc trưng này không chỉ được dùng để tạc tượng Harubang mà còn được sử dụng để làm bia mộ và các công trình truyền thống. Người Jeju tin rằng đá trên đảo mang linh hồn của tổ tiên, vì vậy nó phải được giữ lại trên hòn đảo và không nên mang đi nơi khác.
Ngày nay, du khách vẫn có thể mang về những món quà lưu niệm nhỏ được chế tác từ đá Jeju, nhưng đó thường là những sản phẩm thủ công do các nghệ nhân địa phương tạo ra. Một trong những nơi nổi tiếng để chiêm ngưỡng các tác phẩm điêu khắc đá độc đáo là Geumneung Fossil Garden. Tại đây, du khách sẽ bắt gặp nhiều bức tượng đá với hình thù đa dạng, từ tượng “Ông nội – Bà nội”, tượng Phật cho đến những mô hình nhỏ tái hiện cuộc sống thường ngày của người dân Jeju.
Đặc biệt, nhiều bức tượng còn mô tả hình ảnh những người phụ nữ Jeju – biểu tượng cho sự cần cù và mạnh mẽ của người dân trên đảo. Mỗi tác phẩm điêu khắc đều giống như một câu chuyện nhỏ, kể lại cuộc sống bình dị nhưng đầy ý nghĩa của cư dân nơi đây. Nhìn vào những bức tượng ấy, du khách có thể cảm nhận rõ nét tinh thần lao động bền bỉ, sự kiên cường trước thiên nhiên khắc nghiệt và tình yêu sâu sắc của người dân dành cho mảnh đất quê hương.
Ngày nay, Dol Hareubang không chỉ là một biểu tượng văn hóa mà còn trở thành hình ảnh đại diện nổi bật của ngành du lịch Hàn Quốc. Từ những khối đá núi lửa đơn giản, qua bàn tay khéo léo của các nghệ nhân và những câu chuyện văn hóa truyền đời, Harubang đã trở thành biểu tượng của sức khỏe, may mắn, thịnh vượng và sự sum vầy gia đình. Chính vì vậy, khi đến thăm Jeju trong chuyến du lịch Hàn Quốc, nhiều du khách luôn muốn tìm mua những bức tượng Harubang nhỏ xinh như một món quà lưu niệm ý nghĩa – không chỉ để ghi nhớ chuyến hành trình khám phá hòn đảo xinh đẹp, mà còn mang theo lời chúc may mắn và bình an từ vùng đất đặc biệt của Hàn Quốc.