Giữa nhịp sống hiện đại của Singapore, đồng xu 1 SGD – một vật nhỏ bé, quen thuộc trong đời sống thường ngày, lại được bao phủ bởi những câu chuyện truyền miệng đầy thú vị. Không chỉ mang giá trị tiền tệ, đồng xu ấy còn được nhiều người xem như một biểu tượng may mắn, gắn liền với niềm tin giản dị nhưng bền bỉ của người dân “Đảo quốc Sư Tử”, tạo nên một “huyền thoại nhỏ” lặng lẽ tồn tại giữa đô thị hiện đại bậc nhất Châu Á.
Đã hơn 30 năm trôi qua kể từ ngày Singapore chính thức vận hành hệ thống tàu điện ngầm MRT hiện đại, nhưng bên cạnh những thành tựu kỹ thuật đáng nể, đảo quốc Sư Tử vẫn lưu truyền một câu chuyện đặc biệt nửa thực nửa huyền xoay quanh quá trình xây dựng gian nan thuở ban đầu. Trong những giai thoại ấy, nổi bật nhất chính là đồng xu 1 SGD hình bát giác – vật nhỏ bé nhưng được nhiều người tin rằng đã góp phần hóa giải vận xui, mở đường cho sự ra đời của hệ thống MRT ngày nay.
Quay ngược dòng thời gian về năm 1967, khi Singapore vừa bước sang năm thứ hai độc lập, Chính phủ đã sớm nhận ra bài toán nan giải về giao thông. Với diện tích chỉ khoảng 720 km², việc mở rộng đường bộ là vô cùng hạn chế, còn hệ thống xe buýt công cộng được dự đoán sẽ quá tải và thất bại nếu không có giải pháp căn cơ. Chính trong bối cảnh đó, ý tưởng xây dựng hệ thống tàu điện ngầm đã được thai nghén – một quyết định táo bạo đối với một quốc gia non trẻ lúc bấy giờ.
Thủ tướng Lý Quang Diệu khi đó đã đứng ra trực tiếp chỉ đạo dự án mang tính sống còn này, mang tên “Singapore Mass Rapid” Transit (SMRT). Một tập đoàn xây dựng hàng đầu thế giới được mời tham gia thi công, và những ngày đầu mọi việc tưởng chừng diễn ra suôn sẻ. Thế nhưng, khi dự án đi vào một đoạn địa chất phức tạp, mọi nỗ lực kỹ thuật dường như rơi vào bế tắc. Dù đã thử nhiều phương án, nhà thầu vẫn không thể tiếp tục thi công và buộc phải báo cáo lên Chính phủ.
Với diện tích nhỏ hẹp của Singapore, việc thay đổi hướng tuyến gần như là điều không thể. Trong khi đó, hệ thống MRT lại là chìa khóa giải quyết bài toán giao thông đang ngày càng cấp bách. Áp lực đè nặng lên vai Chính phủ, đặc biệt là Thủ tướng Lý Quang Diệu – người vốn nổi tiếng quyết đoán nhưng cũng rất coi trọng các yếu tố văn hóa và tâm linh phương Đông.
Theo nhiều tài liệu và lời truyền miệng, ông Lý Quang Diệu vốn tin vào phong thủy. Khi dự án SMRT rơi vào bế tắc, ông đã mời một thầy phong thủy gốc Hoa từ Mỹ về Singapore, tên là Hong Chuan, để xem xét và đưa ra lời khuyên. Sau khi nghiên cứu kỹ lưỡng, vị thầy này cho rằng đoạn đường tàu không thể thi công vì đã phạm vào long mạch sâu dưới lòng đất, hơn nữa lại nằm trên lưng của một con rồng lớn và hung dữ. Theo quan niệm phong thủy, nếu con rồng này cựa mình hoặc nổi giận, công trình sẽ không thể hoàn thành.
Giải pháp được đưa ra mang đậm màu sắc tâm linh: muốn xây dựng MRT, cần phải làm cho con rồng “ngủ yên”. Để làm được điều đó, thầy phong thủy đề xuất rằng mọi người dân Singapore khi ra đường đều nên mang theo một vật có hình bát quái, nhằm xua đuổi tà khí và cầu xin sự che chở của linh vật đang ngự dưới lòng đất.
Tuy nhiên, đây lại là một bài toán vô cùng khó đối với một quốc gia đa sắc tộc và đa tôn giáo như Singapore – nơi người dân theo Phật giáo, Hồi giáo, Hindu giáo, Thiên Chúa giáo… cùng chung sống. Làm thế nào để tất cả mọi người đều đồng thuận mang theo một “tấm bùa phong thủy” là điều gần như bất khả thi.
Trong lúc dự án SMRT vẫn giậm chân tại chỗ và áp lực ngày càng gia tăng, một ý tưởng bất ngờ đã xuất hiện từ bà Kha Ngọc Chi, phu nhân của Thủ tướng Lý Quang Diệu. Bà đề xuất: đúc một đồng xu mệnh giá 1 SGD có hình bát quái, thay thế cho đồng tiền 1 SGD đang lưu hành. Khi đó, mọi người dân – dù giàu hay nghèo, bản địa hay nhập cư – đều sẽ mang đồng xu này theo bên mình mỗi khi ra ngoài, vừa hợp lý về mặt đời sống, vừa đáp ứng yêu cầu phong thủy.
Sáng kiến này được xem như “chìa khóa” tháo gỡ nút thắt, và Thủ tướng Lý Quang Diệu đã nhanh chóng cho triển khai. Đầu năm 1987, đồng xu 1 SGD hình bát giác chính thức được phát hành. Điều kỳ lạ là không lâu sau khi đồng tiền này được lưu hành rộng rãi, dự án SMRT lại tiếp tục thi công một cách suôn sẻ. Công trình hoàn thành đúng tiến độ và đi vào hoạt động ổn định – một kết quả khiến nhiều người tin rằng phong thủy đã “lên tiếng”. (SMRT được động thổ tháng 10/1983 và hoàn tất vào tháng 11/1987).
Trải qua nhiều thập kỷ, đồng xu 1 SGD dần được xem như biểu tượng may mắn của Singapore. Ngày nay, đồng tiền này vẫn được lưu hành chính thức, xuất hiện quen thuộc trong các máy bán hàng tự động, máy bán vé tàu điện ngầm và đời sống thường nhật. Giá trị vật chất không lớn, nhưng giá trị tinh thần thì vô cùng sâu sắc.
Quan sát kỹ, du khách sẽ thấy trên đồng xu 1 SGD có vòng viền hình bát giác gần mép ngoài – khác hẳn các đồng tiền mệnh giá khác vốn có viền tròn. Hình bát giác này chính là biểu tượng Bát quái trong phong thủy, đại diện cho sự cân bằng và bảo hộ.
Vì hiếu kỳ và ngưỡng mộ câu chuyện độc đáo này, rất nhiều khách quốc tế khi đến Singapore đều tìm cách sở hữu một vài đồng xu 1 SGD làm kỷ niệm hoặc “lấy vía may mắn”. Du khách có thể dễ dàng đổi đồng xu này tại sân bay, các ga tàu điện hoặc quầy đổi tiền trong thành phố.
Đặc biệt, gần khu vực Sentosa – nơi tuyến tàu điện ngầm đầu tiên của Singapore được khánh thành vào thập niên 1980 – ngày nay còn xuất hiện một địa điểm được gọi là “con đường phong thủy”. Tại đây, người dân và khách du lịch thường đặt một đồng 1 SGD để cầu may, như một cách gửi gắm ước nguyện bình an và thuận lợi.
Người Singapore vẫn truyền tai nhau rằng, giữ một đồng xu 1 SGD trong ví sẽ mang lại may mắn, giúp công việc hanh thông, cuộc sống suôn sẻ. Vì thế, trong chiếc ví của rất nhiều người dân đảo quốc, đồng 1 SGD không chỉ là tiền, mà còn là biểu tượng của niềm tin, tài khí và sự thịnh vượng, cùng lời cầu nguyện để “con rồng thiêng” dưới lòng đất mãi ngủ yên.
Và sẽ thật thú vị nếu trong hành trình du lịch Singapore cùng Viet Viet Tourism, du khách cũng mang theo bên mình một đồng xu 1 SGD may mắn – như một kỷ vật nhỏ bé, nhưng chất chứa cả một câu chuyện dài về niềm tin, văn hóa và tinh thần của “Đảo quốc Sư Tử”.