Göltzsch Viaduct là kỳ quan cầu cạn bằng gạch lớn nhất thế giới ở nước Đức, nơi kỹ thuật điêu luyện hòa quyện với vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên xung quanh. Tại đây, mỗi viên gạch không chỉ là kết cấu, mà còn kể câu chuyện về sự kiên trì và tài năng của những con người đã tạo nên biểu tượng kiến trúc vượt thời gian này.
Trong thời đại hiện nay, một cây cầu hiện đại không có lõi thép khó có thể đáp ứng được yêu cầu về độ an toàn và vững chắc. Tuy nhiên, trước khi loài người phát minh ra thép và bê tông, gạch và đá là hai vật liệu chủ yếu để xây dựng công trình. Trên khắp Châu Âu và Châu Á, nhiều cây cầu bằng gạch và đá đã được dựng lên hàng trăm, thậm chí hàng ngàn năm trước, và nhiều công trình trong số đó vẫn tồn tại chắc chắn lâu bền hơn nhiều cây cầu thép hiện đại. Trong số đó, cầu cạn Göltzsch (Göltzsch Viaduct) ở Đức là một minh chứng sống động về tài năng kiến trúc và kỹ thuật vượt thời gian.
Cầu cạn Göltzsch vắt ngang qua Thung lũng sông Göltzsch ở phía Bắc Sachsen, cách thị trấn Reichenbach im Vogtland khoảng 4km về phía Tây. Được xây dựng trong giai đoạn 1846-1851, cầu vẫn giữ kỷ lục là cây cầu xây bằng gạch lớn nhất thế giới, đồng thời từng là cầu đường sắt cao nhất vào thời điểm hoàn thành. Với chiều cao 78 mét, chiều dài 574 mét, và được đỡ bằng 4 tầng vòm, cầu cạn Göltzsch được xây dựng bằng hơn 26 triệu viên gạch, tạo nên một kỳ quan kiến trúc đồ sộ và tinh xảo.
Người đứng đầu hội đồng xét duyệt dự án xây dựng cầu là Giáo sư Johann Andreas Schubert, người đã phát triển phương án dựa trên 4 đề xuất và kinh nghiệm toán học của chính mình. Thiết kế cầu dựa trên “lý thuyết đường hỗ trợ”, một mô hình tính toán mới thời đó, giúp cây cầu trở thành cây cầu đầu tiên được thiết kế dựa trên các nguyên tắc toán học và kết cấu hợp lý. Kế hoạch ban đầu dự kiến xây các vòm riêng lẻ cách đều nhau trên 4 tầng, nhưng trong quá trình thi công, khi phát hiện mặt đất không vững chắc, các kỹ sư đã mở rộng phần vòm trung tâm để tăng sự kiên cố và ổn định.
Việc lựa chọn gạch làm vật liệu xây dựng xuất phát từ lý do kinh tế và nguồn cung. Trong khu vực không có đủ đá tự nhiên như granite, nhưng lại có trữ lượng đất sét phong phú, gạch trở thành giải pháp rẻ và nhanh chóng, đồng thời vẫn đảm bảo độ bền lâu dài cho cây cầu. Trong 5 năm thi công, công trình được hoàn tất, và từ năm 1883, bảo tàng tại Lâu đài Mylau đã dành một phòng riêng để trưng bày các tư liệu lịch sử, sơ đồ, tranh ảnh và mô hình thu nhỏ về quá trình xây dựng cây cầu, giúp du khách hiểu sâu về kỹ thuật và lịch sử của công trình.
Cầu cạn Göltzsch không chỉ nối liền hai bờ thung lũng giữa Mylau và Netzschkau, mà còn là một phần quan trọng của tuyến đường sắt Leipzig – Hof, kết nối các thành phố Leipzig, Zwickau, Plauen với Hof và Nuremberg. Hình ảnh những đoàn tàu lướt trên cầu cao chót vót, đặc biệt khi sương mù buổi bình minh bao phủ thung lũng, tạo nên cảnh tượng hư ảo như những đoàn tàu đang lơ lửng giữa bầu trời, khiến mọi du khách không khỏi ngỡ ngàng.
Ngày nay, cầu cạn Göltzsch được công nhận là Di tích Kỹ thuật Lịch sử của Đức và là Di sản thế giới UNESCO từ năm 2020, khẳng định giá trị lịch sử, văn hóa và kỹ thuật vượt thời gian của công trình. Ngoài ra, tên Göltzsch còn gắn với một cây cầu cạn nhỏ hơn, được xây năm 1938 để đường Bundesautobahn 72 bắc qua sông Göltzsch, nằm cách cầu lớn khoảng 10km về phía Đông Nam, gần Làng Weissensand.
Đến thăm cầu cạn Göltzsch trong chuyến du lịch Châu Âu, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng một kỳ quan kỹ thuật đồ sộ với hàng triệu viên gạch đỏ rực rỡ, mà còn được trải nghiệm cảm giác giao hòa giữa thiên nhiên hùng vĩ và sự kiên cố của kiến trúc cổ điển. Đây thực sự là một điểm đến không thể bỏ qua với những ai yêu thích lịch sử, kỹ thuật và vẻ đẹp vượt thời gian của những công trình nhân loại.