Dưới thời Chu Nguyên Chương, nhiều cực hình khét tiếng từng khiến cả triều đình khiếp sợ, nhưng “Thiếp gia quan” vẫn được xem là một trong những hình phạt tàn nhẫn và ám ảnh nhất. Không chỉ gây đau đớn về thể xác, cực hình này còn phản ánh sự khắc nghiệt của luật pháp thời phong kiến nhà Minh.
Trong lịch sử phong kiến Trung Hoa, Chu Nguyên Chương luôn là cái tên khiến hậu thế vừa kính nể vừa khiếp sợ. Ông được biết đến là vị Hoàng đế khai quốc của nhà Minh, người đã chấm dứt sự thống trị của triều Nguyên Mông và mở ra một thời kỳ mới cho Trung Quốc. Thế nhưng, đằng sau hình tượng của một vị vua tài giỏi và quyết đoán lại là một con người nổi tiếng đa nghi, lạnh lùng và sẵn sàng sử dụng những hình phạt tàn khốc nhất để củng cố ngai vàng.
Ít ai biết rằng, trước khi bước lên đỉnh cao quyền lực, cuộc đời của Chu Nguyên Chương từng trải qua những năm tháng cơ cực đến tận cùng. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo khó, ông từng phải đi chăn trâu thuê, sống lay lắt qua ngày. Nạn đói, chiến tranh và sự mục nát của quan lại cuối thời Nguyên đã khiến gia đình ông rơi vào cảnh tan tác. Cha mẹ cùng anh em lần lượt chết vì đói và bệnh tật, còn bản thân ông phải lưu lạc khắp nơi để kiếm miếng ăn. Chính quãng thời gian tận mắt chứng kiến cảnh dân chúng bị áp bức, quan lại tham ô bóc lột đã hình thành trong Chu Nguyên Chương sự căm ghét cực độ đối với tầng lớp quan tham.
Sau này, khi lãnh đạo nghĩa quân lật đổ nhà Nguyên và lên ngôi Hoàng đế, Chu Nguyên Chương hiểu rõ rằng điều đáng sợ nhất đối với một triều đại không chỉ là ngoại địch, mà còn là sự mục ruỗng từ bên trong. Ông cho rằng tham nhũng chính là “quốc nạn”, là căn nguyên khiến triều đình suy yếu, dân chúng lầm than và đất nước khó lòng hưng thịnh. Chính vì thế, ngay từ những năm đầu trị vì, Chu Nguyên Chương đã phát động hàng loạt chiến dịch thanh trừng quy mô lớn nhằm triệt tận gốc nạn tham quan ô lại.
Những đạo luật dưới thời Minh sơ nổi tiếng nghiêm khắc đến mức khiến bá quan văn võ luôn sống trong nơm nớp lo sợ. Theo quy định của triều đình, chỉ cần tham ô 10 lượng bạc đã bị xem là phạm pháp và phải chịu hình phạt nghiêm trị. Nếu số bạc tham ô vượt quá 60 lượng – tương đương một khoản tài sản khổng lồ thời bấy giờ, thì gần như chắc chắn phải đối mặt với án tử hình.
Điều đáng sợ nằm ở chỗ, Chu Nguyên Chương không chỉ xử tử đơn thuần mà còn nghĩ ra nhiều hình phạt có tính răn đe cực mạnh. Kẻ phạm tội nhẹ có thể bị lưu đày hoặc sung quân nơi biên ải lạnh giá. Người phạm trọng tội sẽ bị xử chém công khai trước dân chúng. Nhưng kinh hoàng hơn cả là những cực hình như lột da, rút gân hay treo xác thị chúng ngoài cổng thành để làm gương cho toàn thiên hạ.
Theo một số ghi chép lịch sử, những tấm da người sau khi bị lột thậm chí còn được nhồi rơm và đặt tại công đường như một lời cảnh cáo đối với các quan lại khác. Chỉ cần bước vào nha môn nhìn thấy cảnh tượng ấy, nhiều người đã sợ đến mức không dám nhận hối lộ dù chỉ một đồng bạc nhỏ.
Không dừng lại ở đó, Chu Nguyên Chương còn cho phép dân thường trực tiếp tố cáo quan tham. Bất kỳ ai phát hiện hành vi tham ô đều có thể báo quan hoặc gửi đơn thẳng lên triều đình. Những viên quan bị kết tội sẽ lập tức bị bắt giữ, áp giải về kinh thành và xét xử công khai. Chính sách này khiến toàn bộ bộ máy quan lại thời Minh sơ luôn chìm trong bầu không khí căng thẳng và sợ hãi.
Trong nhiều năm trị vì, Chu Nguyên Chương đã phát động không ít vụ án lớn nhằm thanh trừng những người bị nghi ngờ có ý đồ phản nghịch hoặc tham ô. Nổi tiếng nhất là các vụ án như Hồ Duy Dung hay Lam Ngọc, nơi hàng chục nghìn người bị liên lụy và xử tử. Chính điều này khiến hình ảnh của ông trong sử sách luôn gắn liền với sự tàn nhẫn và những cuộc thảm sát đẫm máu.
Tuy nhiên, điều khiến hậu thế rùng mình hơn cả không chỉ nằm ở những cuộc thanh trừng ấy, mà còn ở các phương thức tra tấn ghê rợn được sử dụng dưới thời nhà Minh. Trong số đó, “Thiếp gia quan” được xem là một trong những cực hình ám ảnh và tàn độc bậc nhất.
Tên gọi “Thiếp gia quan” nghe qua có vẻ kỳ lạ, nhưng nguồn gốc của nó lại xuất phát từ nghệ thuật hí khúc cổ đại Trung Hoa. Trong các buổi diễn xưa thường có màn khai lễ, nơi những diễn viên đeo mặt nạ thần linh để cầu phúc và xua đuổi tà khí. Loại mặt nạ ấy được gọi là “thiếp diện cụ”. Về sau, từ hình ảnh chiếc mặt nạ áp sát khuôn mặt ấy, người ta đã nghĩ ra một phương thức tra khảo đáng sợ bằng giấy và nước.
Khi thi hành cực hình, phạm nhân bị trói chặt tay chân vào ghế hoặc cột gỗ, đầu bị kéo ngửa ra phía sau để không thể vùng vẫy. Sau đó, người tra tấn lấy một tờ giấy mỏng phủ kín mặt nạn nhân rồi từ từ đổ nước lên trên. Chỉ trong chốc lát, lớp giấy ướt lập tức dính chặt vào da thịt, bịt kín mũi và miệng khiến người bị hành hình gần như không thể hít thở.
Ban đầu, tù nhân vẫn có thể cố gắng thở yếu ớt qua lớp giấy mỏng. Nhưng nếu họ không chịu khai nhận hoặc vẫn cố chống đối, người tra tấn sẽ tiếp tục phủ thêm lớp giấy thứ hai, thứ ba rồi thứ tư. Mỗi lớp giấy mới lại khiến không khí càng khó lọt qua hơn, tạo ra cảm giác ngạt thở kéo dài cực kỳ khủng khiếp.
Điều đáng sợ của “Thiếp gia quan” nằm ở chỗ nó không gây đau đớn dữ dội ngay lập tức như roi vọt hay đao kiếm, mà khiến nạn nhân chìm dần vào cảm giác tuyệt vọng khi sự sống bị bóp nghẹt từng chút một. Người bị tra tấn vẫn hoàn toàn tỉnh táo, cảm nhận rõ lồng ngực mình co thắt, hơi thở ngắn dần và não bộ rơi vào trạng thái hoảng loạn vì thiếu oxy. Cảm giác ấy được mô tả giống hệt như đang chết đuối giữa dòng nước sâu nhưng không có cách nào vùng thoát.
Theo nhiều tài liệu cổ, hầu hết nạn nhân sẽ tử vong sau khi lớp giấy thứ năm được phủ lên mặt. Khi hơi nước bốc hơi hết, những lớp giấy khô lại và in hằn lên khuôn mặt người chết thành các vết nhăn nhúm méo mó, trông chẳng khác nào một chiếc mặt nạ trắng phủ kín gương mặt. Cảnh tượng ấy khiến bất kỳ ai chứng kiến cũng phải ám ảnh.
Chính bởi sự tra tấn kéo dài về tâm lý lẫn thể xác, “Thiếp gia quan” thường được đánh giá là mức cực hình không kém gì lăng trì — hình phạt nổi tiếng với việc cắt từng phần cơ thể phạm nhân cho tới chết. Nếu lăng trì gây kinh hoàng bởi đau đớn thể xác, thì “Thiếp gia quan” lại gieo rắc nỗi sợ bằng cảm giác bị bóp nghẹt trong tuyệt vọng và bất lực hoàn toàn.
Dẫu vậy, đến nay vẫn có không ít tranh cãi xoay quanh mức độ xác thực của các ghi chép về cực hình này. Một số học giả cho rằng nhiều chi tiết đã bị cường điệu hóa qua truyền thuyết dân gian và các tác phẩm văn học đời sau nhằm khắc họa sự tàn bạo của triều Minh. Tuy nhiên, phần lớn đều đồng ý rằng dưới thời Chu Nguyên Chương, luật pháp và các hình thức tra khảo thực sự vô cùng hà khắc.
Dù thực hư của những ghi chép lịch sử về “Thiếp gia quan” vẫn còn gây nhiều tranh cãi, nhưng cực hình này đến nay vẫn được xem như biểu tượng cho mặt tối của quyền lực phong kiến Trung Hoa – nơi luật pháp và sự trừng phạt đôi khi bị đẩy tới mức khiến hậu thế phải rùng mình. Đằng sau những cung điện nguy nga, những triều đại hùng mạnh và các vị hoàng đế quyền uy là cả một giai đoạn lịch sử đầy khắc nghiệt, phản ánh rõ sự tàn bạo và nỗi ám ảnh quyền lực trong xã hội phong kiến xưa.
Thế nhưng, cũng chính những câu chuyện lịch sử ấy lại khiến Trung Quốc trở thành điểm đến đầy bí ẩn và cuốn hút đối với du khách yêu thích khám phá văn hóa phương Đông. Từ Tử Cấm Thành, Vạn Lý Trường Thành cho tới những dấu tích cổ xưa gắn liền với các triều đại huy hoàng, mỗi địa danh đều ẩn chứa những câu chuyện lịch sử ly kỳ kéo dài hàng nghìn năm.
Hãy book ngay Tour Trung Quốc của Viet Viet Tourism để tận mắt khám phá những công trình cổ kính, tìm hiểu các giai thoại lịch sử nổi tiếng và trải nghiệm vẻ đẹp vừa huyền bí vừa tráng lệ của “đất nước tỷ dân” này nhé!