Ăn và uống ở Pháp, đặc biệt là ở Paris, không thực sự là một chủ đề tuyệt diệu. Tuy nhiên, có một sự thật là người Pháp có khuynh hướng coi việc ăn uống của họ là một công việc quan trọng và đòi hỏi nhiều kì công hơn ở một số quốc gia khác. Điều này không có nghĩa là đồ ăn và rượu vang của họ đều thuộc loại thượng hạng, chỉ đơn giản là họ thể hiện sự lưu tâm đáng kể đến quá trình thết đãi khách khứa cùng những gì họ ăn và uống.
Ăn và uống ở Pháp, đặc biệt là ở Paris, không thực sự là một chủ đề tuyệt diệu. Tuy nhiên, có một sự thật là người Pháp có khuynh hướng coi việc ăn uống của họ là một công việc quan trọng và đòi hỏi nhiều kì công hơn ở một số quốc gia khác. Điều này không có nghĩa là đồ ăn và rượu vang của họ đều thuộc loại thượng hạng, chỉ đơn giản là họ thể hiện sự lưu tâm đáng kể đến quá trình thết đãi khách khứa cùng những gì họ ăn và uống.
Dưới đây là một vài điều bạn nên nhớ để làm cho những chuyến du lịch của mình ở Paris và cả những phần còn lại của nước Pháp trở nên thú vị hơn, hay nói chính xác hơn, giúp cho những bữa ăn của bạn ở đây trở nên ngon miệng và vui vẻ hơn.
1. Sự khác biệt giữa các nhà hàng, hộp đêm và quán bia
Paris hoa lệ vào ban đêm.
Ở Paris, “nhà hàng” thường phục vụ một bữa ăn với hai, ba hay bốn món chính, “hộp đêm” thường phục vụ những bữa ăn được nấu nướng đơn giản với các loại thức ăn không quá đặc biệt cùng bầu không khí thân thiện hơn là trang trọng, còn các “quán bia” thì thừơng phục vụ bánh sandwich, xalát hoặc choucroutes( món dưa cải bắp nấu cùng rượu vang trắng và có bày biện hoa lá lên món ăn) hoặc các món ăn khá bổ dưỡng vào bất cứ thời gian nào trong ngày.
Ở Pháp, một ” nhà hàng” có nghĩa là nơi đó phục vụ một bữa ăn hoàn chỉnh. Nếu bạn đi đến một nhà hàng, đừng bao giờ chỉ gọi duy nhất món xalát và biểu lộ thái độ là bạn không đói để ăn thêm bất cứ thứ gì khác! Nếu bạn không đói lắm và chỉ muốn ăn xalát hoặc sandwich, hoặc món trứng tráng chẳng hạn, hãy đến “quán bia”. Nhìn chung, nếu bạn ngồi vào bất cứ chiếc bàn nào có phủ khăn trải bàn, điều đó có nghĩa là chiếc bàn đó được chuẩn bị cho một bữa ăn (và đối với người Pháp, một bữa ăn sẽ không chỉ là món sandwich thôi đâu!) Trong một quán bia, ví dụ, nếu bạn muốn ăn một chiếc bánh sandwich, hãy ngồi vào chiếc bàn nào không có khăn trải bàn!”
Ngoài ra, một quán bia ở Pháp có thể là một cửa hàng một phòng cho đến cả những quán ăn sang trọng với những anh chàng bồi bàn thắt cà vạt hoặc nơ đen. Nhưng nếu bạn muốn có trải nghiệm với một “quán bia” thực sự thì hãy đến những quán ăn mang đậm tính truyền thống như Bofinger, Lipp, Flo, La Coupole và Le Balzar.
Hầu hết các nhà hàng mở cửa từ 11 giờ 30 sáng đến 2 hoặc 2 giờ 30 chiều cho bữa trưa, và từ 7 giờ đến 9 giờ 30 hoặc 10 giờ cho bữa tối. Hầu hết các nhà hàng đóng cửa trong khoảng thời gian giữa bữa trưa và bữa tối.
2. Ăn theo cách của người Pháp
Nói chung, bạn không nên trông đợi được ăn tối ở nhà hàng trước 8 giờ tối, và thường các bữa tối ở nhà hàng bắt đầu sau 8 giờ 30.
Như đã nói ở phần trên, bạn đừng nên đi đến nhà hàng để ăn chỉ một món xalát và uống café. Ăn theo kiểu của người Pháp nghĩa là bạn ăn tối thiểu 2 món (đưa lên lần lượt). Tất cả các nhà hàng đều có một “thực đơn” giá nhất định cũng như các thực đơn lựa chọn thông thường. Rất nhiều nhà hàng hiện nay đưa ra một thực đơn gồm 2 món: một món đầu tiên (như món khai vị hoặc rượu khai vị) và một món chính, hoặc một món chính và một món tráng miệng.
Bạn cũng đừng đi đến nhà hàng để uống coca-cola hay Dr Pepper’s cùng với bữa ăn của mình. Điều này thường được coi là hành động sỉ nhục cách nấu nướng của đầu bếp tại nhà hàng đó. Hãy uống rượu vang hoặc nước khoáng (người Pháp là những người uống nước khoáng kì cựu, hãy thử loại Badoit, loại này ít nổi bọt hơn).
3. Giải mã một thực đơn của Pháp
Khi đối diện với thực đơn trong một nhà hàng ở Paris, rất nhiều người không biết phải bắt đầu từ đâu. Nhưng thực ra chuyện này không khó lắm nếu bạn dành ra một chút thời gian để tra từ điển hoặc cuốn cẩm nang dịch nhỏ mang theo, đồng thời tranh thủ sự giúp đỡ của bồi bàn. Dưới đây là một số lời khuyên bổ ích:
– Đừng để bị bối rối bởi thực đơn, hãy dành thời gian để đọc kĩ nó, và trừ khi bạn là người quá sành sỏi với những thực đơn của người Pháp, hãy mang theo một cuốn từ điển hay ít nhất là một cuốn cẩm nang dịch nhỏ nếu cần.
– Đừng đưa ra quyết định ngay khi bạn vừa nhìn thấy những từ trong thực đơn bằng tiếng Pháp có vẻ giống tiếng Anh, đặc biệt là Anh Mỹ. Cái bẫy rõ ràng nhất chính là ở từ “menu” (thực đơn): trong tiếng Pháp, người bồi bàn đưa cho bạn “la carte” là để bạn chọn những món ăn đựng trong đĩa, “le menu” là để bạn chọn một bữa ăn với giá nhất định có 3 hoặc 4 món, và thông thường lựa chọn rẻ nhất là khi gọi một bữa ăn đầy đủ. Ví dụ khác: từ “entrées” (món đầu tiên) là món khai vị hoặc rượu khai vị, chứ không phải món chính đầu tiên.
– Khi bạn đã cân nhắc việc chọn món ăn, hãy thảo luận các lựa chọn với bồi bàn rồi hãy đưa ra quyết định. Anh ta là người biết rất rõ về tất cả những gì nhà hàng đó có, món ăn nào ngon và món nào có thể bạn sẽ không thích, và anh ta cũng là người sẽ rất hạnh phúc khi đựơc nói với bạn về những điều đó, có lẽ cả bằng tiếng Anh.
– Hãy tận dụng thời gian trong khi ăn. Các bồi bàn Pháp thường lấy mất của bạn rất nhiều thời gian giữa 2 món, không phải bởi vì họ quá lười biếng hay bận rộn, mà bởi vì đó là một phần trong cách sống của người Pháp và điều này cũng giúp cho bạn cảm thấy dễ tiêu hóa hơn (thời gian giữa 2 món thường là 20 phút, đủ để dạ dày của bạn làm việc và nghỉ ngơi).
Một bữa trưa hoặc bữa tối truyền thống của Pháp bao gồm:
Món khai vị, rượu khai vị, món ăn đàu bữa, món chính, pho mát, món tráng miệng, café, rượu giúp tiêu hóa (uống sau bữa ăn).
Phó mát là món ăn không thể thiếu trong bữa ăn của người Pháp.
– A salade verte (xalát xanh) thường được gọi giữa món chính và phó mát.
– Le fromage (phó mát) là một món ăn riêng ở Pháp. Có khoảng 365 loại khác nhau, mặc dù những loại mềm hơn thường ngon hơn! Một miếng phó mát thường bao gồm 3 đến 4 loại như phó mát camembe, phó mát rôcơfo, phó mát bri.
– Le dessert (món tráng miệng) luôn được mang ra và thường xuyên được ăn! Món tráng miệng của Pháp thường là trái cây, và các phần thức ăn thường nhỏ hơn.
– Le café (café) thường được mang ra sau món tráng miệng( với ảnh hưởng của người Ý). Sau khi uống café, tại sao không thử một chút rượu giúp tiêu hóa như cônhắc hoặc acmanhăc?
Nếu bạn không phải lái xe, bạn có thể thử qua một số món uống truyền thống của địa phương! Một món rượu khai vị loại Kir (rượu vang trắng với rượu lý đen) là phổ biến nhất, mặc dù ở miền Nam nước Pháp, Pastis (rượu anit làm từ hạt anit) mới là thức uống được chọn. Một số loại rượu khai vị khác là whisky, Martini hoặc Porto. Sâm panh được dùng cho những dịp thật đặc biệt như một món khai vị hoặc tráng miệng.
Nếu bạn muốn gọi nước, bồi bàn thường đem ra nước đóng chai, nên nếu bạn muốn uống nước rót ra ly, hãy yêu cầu “une carafe d’eau”.
4. Một vài lưu ý về các bồi bàn ở Pháp
Khi bạn đi đến nhà hàng, quán bia hoặc hộp đêm, đừng hiểu nhầm sự dè dặt và khoảng cách của hầu hết các bồi bàn Pháp là sự lạnh nhạt, không thân mật. Các bồi bàn Pháp đều được huấn luyện thành những người chuyên nghiệp để phục vụ bàn như một nghề nghiệp chứ không phải như một công việc tạm thời, lấp chỗ trống cho đến khi họ tìm được công việc khác tốt hơn. Họ sẽ không nói: “Xin chào, tôi là Pierre, tôi là người sẽ phục vụ quý cô/quý bà/ quý ngài tối nay”; và họ cũng sẽ không quấy rầy cuộc nói chuyện của bạn bằng cách thêm vào đó những bình luận thiếu lịch sự và không được yêu cầu của bạn.
Các bồi bàn ở Pháp rất chuyên nghiệp.
5. Trả tiền cho hóa đơn
Bạn sẽ phải yêu cầu điều đó và thật từ tốn, vì hành động hấp tấp, vội vã đi ngay của khách hàng đến ăn luôn để lại một ấn tượng xấu trong mắt người Pháp. Bạn cũng đừng yêu cầu các hóa đơn riêng cho từng món! Ở Pháp luôn chỉ có một hóa đơn được đặt lên bàn.
Ở Pháp, nhìn chung và ngoại trừ những trường hợp thật đặc biệt, người Pháp thường không chia nhau trả tiền cho một hóa đơn. Đây là một tình huống khá tế nhị và bạn nên lưu ý về việc ai là người mời bữa ăn hôm đó, mọi người quyết định như thế nào v.v… Và hãy nhớ rằng, nếu bạn chia sẻ việc trả tiền bữa ăn đó, và chia dựa trên số người tham dự bữa ăn, đừng bao giờ nói những câu kiểu như: “Khi nãy tôi không uống rượu vang” hay” Tôi không ăn món tráng miệng” vì đó là những lời cực kì khiếm nhã và sẽ bị đánh giá cực kì gay gắt”.
6. Tiền bo (tiền tip)
Ở Pháp và phần lớn các nước châu Âu khác, việc cho tiền bo không có gì phức tạp, tuy nhiên, đối với những ai vẫn coi chuyện đưa tiền bo là một thói quen xa lạ, có một vài lời khuyên như sau:
Khi bạn kiểm tra hóa đơn, bạn sẽ nhìn thấy một khoản tiền bo đã được bao gồm trong đó (”dịch vụ bao gồm”) trong các nhà hàng, quán bia, quán café, quán bar, v.v… Thông thường khoản này vào khoảng 15%, và bạn vẫn có thể để tiền lẻ lên bàn và đi khỏi quán mà không có ánh mắt chán nản nào của bồi bàn nhìn theo. Nếu dịch vụ không bao gồm trong hóa đơn (”dịch vụ không bao gồm), thị bạn nên bo một khoản tiền khoảng 15% hóa đơn là phổ biến nhất.
Dẫu sao, thói quen của người Pháp là để lại một ít tiền lẻ trên bàn trong các quán café và một vài đồng Euro trong các nhà hàng để tỏ lòng cảm ơn cũng như sự hài lòng của mình( từ 2 đến 3 Euro trong một nhà hàng nhỏ đến 20 Euro trong một nhà hàng lớn).