Ẩn sâu dưới làn nước mênh mông, một công trình giao thông khổng lồ đang âm thầm thay đổi cách con người vượt biển. Đường hầm dưới đáy biển dài nhất thế giới do Trung Quốc xây dựng không chỉ là kỳ tích kỹ thuật đáng kinh ngạc, mà còn rút ngắn hành trình kéo dài hàng giờ xuống chỉ còn vài chục phút, mở ra một chương mới cho giao thông hiện đại dưới lòng đại dương.
Trung Quốc vừa chính thức phê duyệt một dự án giao thông được đánh giá là táo bạo và tham vọng bậc nhất thế giới hiện nay: xây dựng đường hầm dưới đáy biển xuyên qua eo biển Bột Hải, nối liền hai thành phố ven biển quan trọng là Đại Liên (tỉnh Liêu Ninh) và Yên Đài (tỉnh Sơn Đông). Công trình này được kỳ vọng sẽ trở thành đường hầm giao thông dưới đáy biển dài nhất thế giới, không chỉ phá vỡ mọi kỷ lục hiện có mà còn mở ra một chương mới cho hạ tầng giao thông hiện đại dưới lòng đại dương.
Theo kế hoạch được phê duyệt, tổng chiều dài của đường hầm vào khoảng 122km, trong đó có tới gần 90km nằm hoàn toàn sâu dưới đáy biển. Dự án được thiết kế gồm hai đường hầm song song, chuyên biệt dành cho tàu cao tốc, cho phép các đoàn tàu vận hành với vận tốc tối đa lên tới 240km/h. Với quy mô và thông số kỹ thuật như vậy, đường hầm Bột Hải sẽ vượt xa các công trình nổi tiếng trước đây như đường hầm eo biển Manche nối Anh – Pháp hay đường hầm Seikan của Nhật Bản, vốn có chiều dài dưới biển ngắn hơn rất nhiều.
Hiện nay, việc di chuyển giữa Đại Liên và Yên Đài chủ yếu dựa vào các tuyến phà qua biển, với thời gian hành trình kéo dài khoảng 6 tiếng, chưa kể thời gian chờ đợi và những gián đoạn do thời tiết xấu. Khi đường hầm hoàn thành và đi vào vận hành, quãng đường này dự kiến chỉ còn mất khoảng 40 phút. Các đoàn tàu chạy với tốc độ 240km/h sẽ giúp cắt giảm gần 90% thời gian di chuyển, tạo nên một sự thay đổi mang tính đột phá đối với giao thông khu vực. So với tàu Eurostar – vốn chỉ đạt tốc độ khoảng 160 km/h khi chạy trong đường hầm eo biển Manche – hệ thống tàu cao tốc tại đây được đánh giá vượt trội hơn hẳn về hiệu suất vận hành.
Dự án đầy tham vọng này có tổng mức đầu tư ước tính khoảng 220 tỷ NDT và được dự đoán sẽ mất từ 10 đến 15 năm để hoàn thành. Thời gian thi công kéo dài phản ánh mức độ phức tạp của công trình, bởi đường hầm phải được xây dựng trong điều kiện địa chất khó lường, chịu áp lực nước rất lớn và nằm trong khu vực thường xuyên xảy ra hoạt động địa chấn giữa bán đảo Liêu Đông và bán đảo Sơn Đông. Để bảo đảm an toàn, các nhà quy hoạch cam kết sẽ áp dụng những công nghệ tiên tiến nhất, bao gồm hệ thống thông gió hiện đại, các lớp chống thấm nước đa tầng, cảm biến giám sát kết cấu theo thời gian thực và hệ thống lối thoát hiểm khẩn cấp được bố trí dọc theo tuyến hầm.
Không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật, đường hầm dưới eo biển Bột Hải còn được kỳ vọng trở thành động lực mạnh mẽ thúc đẩy phát triển kinh tế và du lịch. Cả Đại Liên và Yên Đài đều là những trung tâm công nghiệp quan trọng của Trung Quốc. Đại Liên từ lâu đã phát triển từ một cảng biển lớn thành trung tâm tài chính, vận tải biển và logistics hàng đầu khu vực Đông Á. Trong khi đó, Yên Đài, vốn nổi tiếng với ngành trồng trái cây, đang chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ trong các lĩnh vực hóa dầu, sản xuất ô tô, điện tử, dược phẩm và công nghệ cao. Việc rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển giữa hai thành phố được kỳ vọng sẽ giúp tăng cường lưu thông hàng hóa, lao động và vốn đầu tư, đồng thời thúc đẩy ngành du lịch phát triển mạnh mẽ hơn.
Theo nhận định của ông Lục Đại Đạo, chuyên gia thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, đường hầm dưới eo biển Bột Hải sẽ tạo ra một cuộc cách mạng cho mạng lưới giao thông trên toàn quốc. Việc hình thành tuyến kết nối trực tiếp này sẽ giúp tránh các nút giao thông quá tải tại Bắc Kinh và Thiên Tân, qua đó giảm áp lực cho những tuyến đường sắt huyết mạch như Bắc Kinh – Thiên Tân, Bắc Kinh – Thượng Hải và thậm chí cả Bắc Kinh – Quảng Châu. Xa hơn, công trình còn góp phần thắt chặt sự liên kết giữa các vùng công nghiệp truyền thống ở Đông Bắc Trung Quốc, khu kinh tế Bột Hải và khu vực đồng bằng sông Dương Tử, tạo nên một trục phát triển liên vùng có quy mô và ảnh hưởng lớn.
Tuy vậy, bên cạnh những kỳ vọng về kinh tế và hạ tầng, dự án cũng vấp phải không ít ý kiến lo ngại từ các nhà hoạt động môi trường. Eo biển Bột Hải được cho là sở hữu hệ sinh thái biển phong phú, đặc biệt là nơi cư trú và sinh sản quan trọng của loài hải cẩu đốm – loài động vật được bảo vệ cấp độ 2 tại Trung Quốc. Nhiều khu vực trong phạm vi xây dựng dự kiến còn được đánh giá là địa điểm tiềm năng để thành lập các khu bảo tồn thiên nhiên. Do đó, giới quan sát cho rằng việc triển khai dự án cần đi kèm với những biện pháp bảo vệ môi trường nghiêm ngặt nhằm hạn chế tối đa tác động tiêu cực đến hệ sinh thái biển.
Với quy mô chưa từng có và những thách thức đi kèm, đường hầm dưới đáy biển qua eo biển Bột Hải không chỉ là biểu tượng cho tham vọng chinh phục những giới hạn mới của kỹ thuật hiện đại, mà còn là phép thử lớn đối với khả năng cân bằng giữa phát triển hạ tầng, tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường của Trung Quốc trong tương lai./.