Được bao bọc bởi 3 châu lục Á – Phi – Âu, vùng biển Địa Trung Hải là nơi giao thoa văn hóa của nhiều quốc gia. Do đó, ẩm thực của xứ sở nắng gió này cũng vô cùng đa dạng và hấp dẫn. Song, những món ăn đều có điểm chung là nguyên liệu tươi mới cùng phong cách chế biến tinh tế.
Phong cách ẩm thực Địa Trung Hải không chỉ là về những món ăn ngon, mà còn là về cách mà con người sống hòa hợp với thiên nhiên, tận dụng những gì tốt nhất từ biển cả và đất đai để tạo nên những bữa ăn lành mạnh và phong phú. Đó là sự kết hợp giữa hương vị, sức khỏe và truyền thống, tạo nên một phong cách ẩm thực đã tồn tại và phát triển qua hàng thế kỷ, và ngày nay vẫn tiếp tục làm say đắm biết bao “tín đồ” ẩm thực trên toàn thế giới.
Phong cách ẩm thực Địa Trung Hải nổi bật với sự phong phú và đa dạng trong nguyên liệu. Điều này không có gì ngạc nhiên khi các quốc gia nằm ven biển Địa Trung Hải đều có lợi thế tiếp cận nguồn tài nguyên biển phong phú. Hải sản tươi sống là một trong những thành phần chính của ẩm thực nơi đây, kết hợp cùng với các loại rau củ quả, thảo mộc, và dầu ô liu để tạo nên những món ăn không chỉ ngon mà còn rất tốt cho sức khỏe.
- Hải sản: Từ cá ngừ, cá mòi, cá chẽm, đến các loại hải sản có vỏ như tôm, cua, mực, bạch tuộc, và hàu, hải sản luôn giữ một vị trí quan trọng trên bàn ăn của người dân Địa Trung Hải. Những món hải sản này thường được chế biến theo cách đơn giản như nướng, hấp hoặc chiên nhẹ, để giữ nguyên hương vị tươi ngon tự nhiên. Một chút chanh, một ít dầu ô liu, cùng với các loại gia vị như tỏi, húng quế, oregano hay hương thảo, là đủ để tạo nên những món ăn thơm ngon và hấp dẫn.
- Rau củ và thảo mộc: Các loại rau củ tươi như cà chua, ớt chuông, bí ngòi, hành tây, và dưa chuột thường xuyên xuất hiện trong các món salad, món ăn kèm, hoặc thậm chí là món chính. Thảo mộc như húng quế, hương thảo, oregano, và ngò rí không chỉ làm tăng thêm hương vị cho món ăn, mà còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
- Dầu ô liu không chỉ được sử dụng rộng rãi trong nấu ăn mà còn được dùng như một loại gia vị để chấm bánh mì, rưới lên các món salad, hoặc ướp các món nướng. Dầu ô liu nguyên chất, với hương vị đậm đà và thơm ngon, không chỉ làm tăng thêm độ ngon miệng cho các món ăn, mà còn được biết đến với những lợi ích tuyệt vời cho sức khỏe, như giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và chống oxy hóa.
Dưới đây là những món ăn tiêu biểu của ẩm thực Địa Trung Hải:
1. Grilled Octopus
Ở Hy Lạp, Grilled Octopus (bạch tuộc nướng) là một món ăn phổ biến, thường được phục vụ như một món khai vị hoặc món chính. Bạch tuộc được làm sạch, ướp với dầu ô liu, chanh, và các loại thảo mộc, sau đó nướng trên than hoa cho đến khi thịt bạch tuộc mềm và thơm. Món ăn này thường được kèm theo một ít khoai tây nướng và salad xanh.
2. Moussaka
Cho đến hiện tại, công thức chế biến Moussaka của Nicholas Tselementes, đầu bếp tiếng tăm nhất Hy Lạp thế kỷ XX, vẫn được xem là phiên bản hoàn thiện nhất. Theo đó, nguyên liệu chính của bánh bao gồm phần thịt cừu đã được băm mềm, khoai tây, cà tím và sốt bechamel. Điểm đặc biệt là các thành phần sẽ được xếp thành từng lớp dày dặn. Phần thịt sẽ xếp dưới cùng, sau đó đến cà tím. Tầng tiếp theo phết lên chút bơ, sữa, trứng, phô mai cùng các gia vị đặc trưng của vùng Địa Trung Hải. Phần đỉnh sẽ là lớp sốt Bechamel mềm mịn, thơm ngọt. Bánh sau khi nướng chín sẽ tơi xốp và có lớp vỏ màu vàng ruộm bắt mắt và quyến rũ.
Việc chế biến món ăn này cũng rất linh hoạt. Ta có thể thay cà tím bằng khoai tây và dùng thịt lợn hoặc thịt bò thay cho thịt cừu. Lớp trên cùng cũng có thể thay bằng sốt trứng. Trải nghiệm thưởng thức Moussaka sẽ trọn vẹn nếu nhấm nháp cùng một ly rượu vang Hy Lạp ngọt dịu, thơm nồng.
3. Salad Hy Lạp
Salad Hy Lạp là một biểu tượng của ẩm thực Hy Lạp và Địa Trung Hải, với hương vị tươi ngon của rau củ và vị thơm đặc trưng của phô mai Feta, một loại phô mai được làm từ sữa cừu hoặc sữa dê nổi tiếng tại Hy Lạp.
Các nguyên liệu cơ bản để tạo nên món này bao gồm: cà chua, hành tây, hành tím, ớt chuông, dưa leo, Salad, và không thể thiếu dầu oliu – một phần quan trọng không chỉ mang lại hương vị đặc trưng mà còn có lợi cho sức khỏe, giúp hạ cholesterol và bảo vệ hệ tim mạch.
4. Ratatouille
Ratatouille là một món ăn truyền thống của vùng Provence nước Pháp, được biết đến trên toàn thế giới sau khi xuất hiện trong bộ phim hoạt hình cùng tên. Món này thường được coi là một biểu tượng của ẩm thực Pháp và được yêu thích bởi sự đa dạng và hương vị tươi ngon của các loại rau.
Ratatouille là một món ăn chay, với các nguyên liệu là các loại rau xanh, cà chua, hành tây và cà rốt. Các loại rau này được thái nhỏ, trộn theo thứ tự tạo nên một màu sắc bắt mắt và nấu chín cùng với dầu oliu. Có thể thêm các loại gia vị khác như: húng quế, tiêu để tăng thêm hương vị cho món ăn.
Ratatouille có một hương vị đặc trưng, hấp dẫn khi hòa quyện hoàn hảo về hương vị và màu sắc của các loại rau xanh. Món này thường được thưởng thức kèm với bánh mì hoặc cơm. Ratatouille không chỉ là một món ăn ngon mà còn là một biểu tượng của ẩm thực Pháp và là lựa chọn yêu thích của nhiều người trên khắp thế giới.
5. Bouillabaisse
Đây là món súp hải sản nổi tiếng của miền Nam nước Pháp, đặc biệt là ở thành phố Marseille. Bouillabaisse được nấu từ nhiều loại cá và hải sản, cùng với cà chua, tỏi, hành, và các loại thảo mộc. Món súp này thường được phục vụ kèm với bánh mì nướng và một loại sốt gọi là Rouille.
6. Tagine
Tagine (hay Tajine) được xem là “quốc hồn quốc túy” của Maroc và là minh chứng cho kỹ thuật nấu nướng điêu luyện của con người nơi đây. Điều làm nên bản sắc của món ăn chính là Tagine được nấu trong một nồi đất nung có nắp hình nón. Nồi đất đó phải có độ cứng và có khả năng chịu nhiệt cao. Sở dĩ, thiết kế hình dạng nắp như vậy là để làm cho việc hầm món ăn mau lẹ hơn nhưng vẫn bảo toàn được độ thơm đặc trưng. Đồng thời, trong phần hình nón còn hở một khe nhỏ giúp hơi nước bốc ra bên ngoài và ngưng tụ lại rồi lại chảy ngược về đáy nồi. Điều này sẽ giúp các món ăn giữ được độ dai mềm và không bị cháy.
Nguyên liệu để làm nên Tagine vô cùng phong phú: rau củ quả, thịt cá kết hợp với các loại hạt như táo, mơ, lê, chà là và “tổ hợp” gia vị như gừng, nam kinh giới, bột nghệ tây, bạch đậu khấu…
Theo nhiều tài liệu, các loại Tagine nguyên bản bao gồm: thịt cừu với trái cây sấy khô; vịt ngâm với chà là và mật ong; gà ngâm cốt chanh và ô liu xanh. Hiện có rất nhiều cách biến tấu với món Tagine. Song dù là cách nào đi nữa, quy trình chế biến món ăn này cũng rất cầu kỳ và đòi hỏi người làm phải tỉ mỉ ở từng công đoạn. Khi đun chỉ có thể để lửa liu riu và đổ lượng nước vừa phải. Đồng thời, cứ cách 10 phút, người làm lại phải thêm nước vào nồi để hầm. Chính vì sự kỳ công như thế mà người Maroc đã cho “ra lò” một món ăn tuyệt hảo đủ sức chinh phục cả những vị khách khó tính.
7. Cừu Kofta
Cừu Kofta, một phần không thể thiếu trong ẩm thực của Thổ Nhĩ Kỳ, tạo nên điểm nhấn đặc biệt. Khác biệt của món thịt cừu viên này so với các nơi khác nằm ở cách chế biến: không chỉ là những viên thịt tròn vo béo ngậy như thường lệ, mà còn có nhân được làm từ trứng đánh kết hợp với bột mì, hòa quyện với hương thơm của hành tây và thì là, cùng một chút ngọt ngào, cay cay từ ớt thái nhỏ. Tất cả hòa quyện tạo nên một hương vị độc đáo khó cưỡng.
Món ăn này, mang hơi hướng ẩm thực Địa Trung Hải, thường được ăn kèm với cơm nóng hoặc bánh mì. Khi thưởng thức, bạn sẽ cảm nhận được sự kết hợp chặt chẽ giữa các sợi thịt xay, nhờ bí quyết đặc biệt là sử dụng đá viên để ướp thịt thay cho nước lọc thông thường, kèm theo một ít nước chanh tươi để tạo thêm hương vị đặc trưng.
8. Gà Morocco xiên que
Một món ăn đóng góp vào sự độc đáo của ẩm thực Địa Trung Hải là gà Morocco xiên que giàu dinh dưỡng, lạ miệng và bắt mắt đến từ đất nước Morocco. Vì vậy, nếu du khách lên kế hoạch cho một chuyến du lịch khám phá Sa mạc Sahara tại Morocco, đừng bỏ lỡ món ăn đặc trưng này.
Gà Morocco xiên que là một món ăn đường phố thu hút sự quan tâm của khách nước ngoài tại Morocco. Tại các khu phố nhỏ hay những khu chợ trời, du khách có thể dễ dàng tìm thấy những quán bán thịt xiên nướng thơm phức. Trong đó, thịt gà xiên được biết đến nhiều nhất. Thịt gà được ướp các loại gia vị truyền thống kết hợp với cà chua, hành tây, xúc xích,… khi thưởng thức, thường được phục vụ cùng khoai tây chiên, oliu hay cà chua.
9. Cá Croquetas Tây Ban Nha
Cá Croquetas Tây Ban Nha là một trong những món ăn không thể bỏ qua khi du khách đến với “xứ sở bò tót” Tây Ban Nha. Đây là một món bánh tròn rất phổ biến trên toàn thế giới, mang đến những hương vị mới lạ. Du khách có thể dễ dàng tìm thấy chúng tại hầu hết các nhà hàng hoặc quán bar ở Madrid.
Nguyên liệu chính để làm món ăn này là cá tuyết Đại Tây Dương. Bạn có thể thưởng thức nó kèm theo nước sốt, rau mùi, salad, măng tây hoặc khoai tây chiên. Ngoài ra, ngoài cá Croquetas, Tây Ban Nha còn có thể tìm thấy các loại Croquetas khác như Croquetas thịt muối.
10. Cơm rang Paella
Cơm rang Paella từ lâu đã được xem là tuyệt tác mỹ vị của Tây Ban Nha. Trong tiếng Latinh, “Paella” có nghĩa là “chảo lớn”, cũng là vật dụng làm nên đặc sản của “xứ sở bò tót”. Nhiều tài liệu cho rằng món ăn này manh nha vào giữa thế kỷ XIX và có xuất xứ từ Valencia – thành phố tọa lạc bên bờ biển phía Đông của Tây Ban Nha. Thuở ấy, những người nông dân sau khi quần quật với công việc đồng áng sẽ chọn nấu một bữa ăn tiện lợi từ những nguyên liệu sẵn có như ốc, rau củ. Họ trộn tất thảy nguyên liệu với cơm trắng vào một chiếc chảo lớn rồi đun trực tiếp trên lửa.
Một số khác lại khẳng định Paella ra đời từ những người hầu phục vụ trong hoàng cung Tây Ban Nha. Cụ thể, sau các buổi yến tiệc linh đình của vua chúa, họ sẽ đem về nhà phần thức ăn còn thừa mứa và trộn với cơm trắng để tạo thành một món mới với tên gọi là Baqiyah, về sau cái tên này đã bị gọi lệch thành “Paella”. Dù câu chuyện về nguồn gốc ra đời vẫn còn bỏ ngỏ, nhưng đa số người dân Tây Ban Nha đã công nhận Paella là tinh túy ẩm thực không thể thiếu của nước mình.
Một món Paella truyền thống sẽ bao gồm thịt, rau xanh, ốc sên, lươn, khoai tây, hương thảo, ớt bột và dầu ô liu. Paella hải sản sẽ thay thế thịt và rau xanh bằng tôm, mực, hến… Khi đã phổ biến trên toàn thế giới, món ăn lại biến tấu thành Paella thập cẩm, trong đó gồm cả thịt, hải sản và rau xanh, đi kèm với đậu Hà Lan và các nguyên liệu tự nhiên. Nhưng dù thế nào đi nữa, hạt gạo vẫn là thành phần chủ chốt làm nên tinh hoa món ăn. Người ta thường sử dụng gạo Bomba vì nó có độ sệt và khả năng ngấm gia vị. Bên cạnh đó, màu vàng óng đặc trưng của Paella được tạo nên bởi bột nghệ tây.
Việc sử dụng chiếc chảo có đáy bằng và rộng sẽ giúp món ăn thấm đều tất cả nguyên liệu. Khi chảo đun quá lửa sẽ xuất hiện phần cơm cháy ở đáy nồi. Phần này được gọi là Socarrat, cũng là yếu tố quan trọng làm nên độ tuyệt hảo của Paella. Nhìn vào thành phẩm được bày ra trước mắt, chắc chắn du khách sẽ không thể cưỡng lại trước món ăn đa sắc màu ấy: là màu đỏ au của những con tôm chắc thịt, màu đen bóng của những vỏ trai, màu vàng sệt của nghệ tây nguyên chất hay màu xanh mướt của đậu. Cái vị hăng hắc của nghệ cùng với vị hương thảo thơm dịu xuyên thấm, tất cả đã cộng hưởng với nhau để làm nên món ăn “quốc bảo” của Tây Ban Nha.
11. Bánh mì Khobz
Khi nói đến những món ăn nổi tiếng nhất của Monaco, không thể không nhắc đến bánh mì. Từ lâu, người dân tại đây tự hào với món ăn này, và nó dường như đã trở thành biểu tượng của đất nước này. Tại Monaco, có một đa dạng món bánh mì, trong đó phổ biến nhất là bánh mì giòn Khobz hoặc bánh mì nướng. Du khách có thể dễ dàng thưởng thức chúng tại mọi quán ăn từ bình dân đến sang trọng tại Monaco.
12. Giăm bông Njeguši
Giăm bông Njeguši, một đặc sản ẩm thực truyền thống của Montenegro, được tán dương vì hương vị độc đáo của nó. Sản xuất tại Làng Njeguši, món giăm bông này trải qua quá trình xử lý và hun khói tỉ mỉ bằng kỹ thuật truyền thống. Kết quả là một loại giăm bông thơm ngon, có hương vị đậm đà, là một phần không thể thiếu trong trải nghiệm ẩm thực của người Montenegro. Thường được thưởng thức thành từng lát mỏng, giăm bông Njeguši có thể được thưởng thức một mình hoặc kết hợp trong các món ăn khác của Montenegro. Đây là một món ăn mà du khách nên thử nếu họ muốn khám phá những món ăn đích thực của Montenegro, đại diện cho những hương vị đặc trưng nhất của đất nước này.
13. Bistecca Fiorentina
Steak kiểu Florentine, hay còn gọi là Bistecca Alla Fiorentina, là một món thịt bê nổi tiếng có nguồn gốc từ thành phố Florence của nước Ý. Bistecca Alla Fiorentina truyền thống là một loại bít tết được chế biến trên than nóng, thịt có màu nâu đậm từ bên ngoài nhưng vẫn giữ được vị ngọt và mềm mại, với phần bên trong màu đỏ tươi.
Nếu du khách đang có kế hoạch du lịch đến vùng Tuscany và thành phố Florence, hãy nhớ thử món Bistecca Alla Fiorentina đích thực. Bít tết kiểu Florentine là một trong những món ngon nhất ở Tuscany và là một món ăn nổi tiếng của Ý mà du khách không nên bỏ qua khi muốn chiều chuộng bản thân.
14. Shakshuka
Shakshuka là một từ thuộc tiếng Ả Rập, mang nghĩa “tất cả trộn lẫn với nhau”. Món ăn được người Việt cắt nghĩa gọi là trứng chần sốt cà chua. Nguồn gốc xuất xứ của Shakshuka vẫn còn gây tranh cãi, nhưng độ phủ sóng của nó giờ đây đã lan rộng ở phạm vi toàn thế giới với nhiều biến thể khác nhau. Tuy vậy, nguyên liệu chủ đạo của Shakshuka vẫn là trứng, cà chua, ớt chuông, hành và tỏi. Tất nhiên, dầu ô liu là yếu tố không thể thiếu trong món ăn mang hơi thở Địa Trung Hải này.
Trông đơn giản là thế nhưng Shakshuka có vị ngon khó cưỡng. Trứng sẽ được nấu trong nước sốt cà chua thơm ngọt đã được tẩm ướp đậm đà. Khi dùng kèm với bánh mì hoặc khoai tây, hương vị Shakshuka càng trở nên hấp dẫn gấp bội. Ngoài ra, đây còn là món ăn rất tốt cho sức khỏe bởi trong nước sốt cà chua, trứng hay thì là đều chứa những loại vitamin ngăn ngừa ung thư và hỗ trợ tiêu hóa.
15. Baklava
Đây là loại bánh ngọt hoàng gia của Thổ Nhĩ Kỳ và cũng là niềm tự hào trong nền ẩm thực đất nước này. Dù chưa rõ năm ra đời, song các tài liệu đều công nhận rằng Baklava “bén rễ” từ thời Đế chế Ottoman. Lúc bấy giờ, Baklava chỉ được chế biến trong Cung điện Topkapi (Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ). Đến thế kỷ XIX, Baklava vẫn là món ăn mà chỉ dòng dõi quý tộc mới có thể mua. Rất nhiều năm sau đó, món ăn này mới dần tiệm cận tầng lớp bình dân và được bày bán khắp các tỉnh ở Thổ Nhĩ Kỳ.
Baklava được tạo thành từ nhiều lớp bột filo mỏng phủ đầy các loại hạt khô đã được cắt nhỏ. Cụ thể, các lớp bột filo sau khi được phết bơ và dầu thực vật sẽ đem nướng chung với hỗn hợp đã được quyện đều, bao gồm: hạt óc chó/hạt hồ trăn, quế, đinh hương. Sau khi nướng hơn 3 giờ đồng hồ, sản phẩm sẽ được lấy ra rồi phủ lên đó một lớp siro đường để bề mặt thêm phần bóng loáng. Khi thưởng thức, du khách sẽ cảm nhận được vị béo bùi của bơ cùng với vị thanh nhẹ của chanh và quế lan tỏa khắp vòm miệng. Một gợi ý từ Viet Viet Tourism, du khách có thể dùng Baklava kèm với trà đen để vị không bị ngọt gắt.
Bấy nhiêu đó thôi cũng đủ để làm nên cuộc chu du “bản đồ” ẩm thực Địa Trung Hải đầy mĩ mãn. Hi vọng du khách sẽ có cho mình trải nghiệm ẩm thực mới mẻ và thú vị ở vùng đất này. Du khách cũng đừng quên Book Tour Châu Âu của Viet Viet Tourism để khám phá thêm nhiều điều hấp dẫn nhé!