Giữa lòng Quảng Châu sôi động, phố đi bộ Thượng Hạ Cửu Bộ là điểm đến lý tưởng để cảm nhận nhịp sống đặc trưng của thành phố hơn 2.000 năm tuổi này. Với những dãy nhà mang kiến trúc Lĩnh Nam độc đáo, các cửa hàng tấp nập cùng vô số món ăn đường phố hấp dẫn, nơi đây mang đến cho du khách một hành trình khám phá đầy màu sắc, nơi văn hóa, lịch sử và hiện đại hòa quyện trong từng bước chân.:
Nằm giữa lòng quận Lệ Loan (Liwan) – vùng đất được xem là cái nôi của văn hóa Tây Quan và là nơi lưu giữ những dấu ấn thương mại lâu đời nhất của Quảng Châu, phố đi bộ Thượng Hạ Cửu Bộ (Shangxiajiu Pedestrian Street) từ lâu đã trở thành một trong những biểu tượng du lịch nổi tiếng nhất miền Nam Trung Quốc. Không chỉ là một khu mua sắm sầm uất, nơi đây còn được ví như “bảo tàng sống” của lịch sử Quảng Châu, nơi du khách có thể cảm nhận rõ nét sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại, giữa văn hóa phương Đông và phương Tây, giữa quá khứ vàng son của một thương cảng quốc tế và nhịp sống năng động của một đô thị hiện đại.
Mỗi ngày, hàng chục nghìn lượt khách từ khắp nơi trên thế giới đổ về Thượng Hạ Cửu Bộ để dạo bước dưới những mái vòm cổ kính, khám phá các cửa hiệu lâu đời, thưởng thức những món ăn Quảng Đông trứ danh và hòa mình vào bầu không khí nhộn nhịp đặc trưng của Quảng Châu. Dài hơn 1,2km với hơn 300 cửa hàng, nhà hàng, trung tâm thương mại và quán trà truyền thống, Thượng Hạ Cửu Bộ được xem là một trong những phố đi bộ nổi tiếng nhất Trung Quốc.
Tuy nhiên, để hiểu được sức hút của Thượng Hạ Cửu Bộ ngày nay, cần phải quay ngược thời gian hơn 1 thiên niên kỷ. Ngay từ thời Nam Bắc Triều và đầu thời nhà Tùy, khu vực Tây Quan đã bắt đầu hình thành các khu dân cư và bến cảng nhỏ phục vụ hoạt động giao thương. Đến thời nhà Đường và nhà Tống, khi Quảng Châu trở thành một trong những thương cảng quốc tế quan trọng nhất trên Con đường Tơ lụa trên biển, khu vực này nhanh chóng phát triển thành trung tâm buôn bán sôi động.
Những đoàn thuyền từ Đông Nam Á, Ấn Độ, Ba Tư và các nước Ả Rập liên tục cập bến Quảng Châu, mang theo hàng hóa, văn hóa và kỹ thuật từ khắp nơi trên thế giới. Chính sự giao lưu ấy đã giúp Tây Quan trở thành khu vực cởi mở, giàu có và mang đậm màu sắc quốc tế từ rất sớm. Không ít nhà sử học cho rằng đây là một trong những nơi đầu tiên tại Trung Quốc tiếp xúc sâu rộng với văn minh phương Tây thông qua các tuyến hàng hải quốc tế.
Đến thời nhà Minh và đặc biệt là nhà Thanh, Thượng Hạ Cửu bước vào thời kỳ huy hoàng nhất trong lịch sử. Sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống Thập Tam Hành (Thirteen Factories) – khu vực độc quyền giao thương với nước ngoài dưới thời nhà Thanh – đã biến toàn bộ khu Tây Quan thành trung tâm kinh tế hàng đầu của Trung Quốc. Hàng loạt thương nhân giàu có, chủ hiệu buôn, chủ ngân hàng và các gia tộc quyền lực đã chọn nơi đây làm nơi sinh sống.
Những dinh thự nguy nga, học viện Nho học, đền miếu, nhà hát và khu chợ lớn lần lượt xuất hiện, tạo nên một diện mạo phồn hoa mà người dân Quảng Châu thời đó thường ví von là “nơi vàng bạc đổ về từ bốn phương”. Không ít thương nhân phương Tây từng ghi chép rằng khu vực Thượng Hạ Cửu là một trong những nơi nhộn nhịp nhất Châu Á vào thế kỷ XVIII và XIX.
Điều khiến du khách ngày nay ấn tượng nhất khi đặt chân đến Thượng Hạ Cửu Bộ chính là những dãy nhà Kỵ Lâu (Qilou) trải dài bất tận hai bên phố. Đây được xem là biểu tượng kiến trúc đặc trưng nhất của Quảng Châu.
Các tòa nhà Kỵ Lâu được xây dựng chủ yếu vào đầu thế kỷ XX, chịu ảnh hưởng từ kiến trúc Châu Âu, đặc biệt là phong cách Baroque, Gothic và Tân Cổ điển, kết hợp cùng nghệ thuật xây dựng truyền thống Lĩnh Nam. Tầng dưới thường được thiết kế lùi vào trong tạo thành hành lang có mái che cho người đi bộ, giúp tránh nắng nóng và mưa lớn đặc trưng của vùng khí hậu cận nhiệt đới Quảng Đông.
Khi đi dưới những hàng hiên kéo dài hàng trăm mét, du khách có cảm giác như đang lạc vào một thành phố thuộc địa cổ của Châu Âu nhưng lại mang linh hồn Trung Hoa. Những ban công bằng sắt uốn nghệ thuật, cửa sổ mái vòm, cột đá chạm khắc tinh xảo và những biển hiệu cổ kính tạo nên khung cảnh vừa hoài niệm vừa lãng mạn.
Đặc biệt vào buổi chiều, khi ánh nắng vàng xuyên qua những mái vòm cổ, cả khu phố như được phủ lên một lớp màu thời gian. Đây là khoảnh khắc yêu thích của các nhiếp ảnh gia và du khách đam mê khám phá vẻ đẹp kiến trúc.
Không chỉ là trung tâm thương mại, Thượng Hạ Cửu Bộ còn là nơi lưu giữ linh hồn văn hóa Tây Quan. Dọc các con phố, du khách sẽ bắt gặp nhiều tác phẩm điêu khắc đồng tái hiện sinh hoạt đời thường của người Quảng Châu xưa. Hình ảnh người bán hàng rong, nghệ nhân thủ công, người kéo xe hay những gia đình ngồi uống trà bên hiên nhà được thể hiện sinh động như những thước phim lịch sử giữa đời thực.
Bước sâu vào các ngõ nhỏ như: Văn Lan Hạng, Ân Ninh Lộ hay khu vực Đệ Thập Phủ, du khách sẽ khám phá được một Quảng Châu rất khác – yên bình, cổ kính và đậm chất địa phương. Đây là nơi vẫn còn lưu giữ những ngôi nhà cổ Tây Quan với cửa Tanglong đặc trưng, những khoảng sân nhỏ, các bức tường gạch xám và những câu chuyện gắn liền với các gia tộc thương nhân danh tiếng.
Một trong những điều thú vị nhất khi khám phá Thượng Hạ Cửu Bộ chính là cảm giác như đang bước qua nhiều lớp lịch sử khác nhau. Chỉ trong vài phút đi bộ, du khách có thể bắt gặp một cửa hàng truyền thống tồn tại hơn trăm năm nằm cạnh một thương hiệu quốc tế hiện đại, hay một quán trà cổ kính đối diện trung tâm thương mại sầm uất.
Nếu lịch sử là linh hồn thì ẩm thực chính là trái tim của Thượng Hạ Cửu Bộ. Người Quảng Châu từ lâu đã nổi tiếng với nghệ thuật ăn uống tinh tế, và khu phố này chính là nơi hội tụ gần như đầy đủ những hương vị đặc sắc nhất của nền ẩm thực Quảng Đông.
Ngay từ sáng sớm, mùi thơm của trà nóng, bánh bao hấp và Dimsum đã lan tỏa khắp các con phố. Các trà lâu nổi tiếng như Tao Tao Ju hay Liên Hương Lâu luôn đông nghịt thực khách đến thưởng thức văn hóa Yum Cha – nét đẹp ẩm thực đã trở thành biểu tượng của Quảng Đông.
Trong không gian cổ kính với tiếng trò chuyện rôm rả và tiếng xe đẩy Dimsum leng keng, du khách có thể thưởng thức hàng chục món ăn tinh tế như há cảo tôm, xíu mại cua, bánh cuốn nhân thịt, chân gà hấp tàu xì, bánh bao kim sa hay bánh củ cải chiên vàng ruộm.
Ngoài Dimsum, Thượng Hạ Cửu Bộ còn là “thiên đường” của các món ăn đường phố. Từ mì hoành thánh tôm, phá lấu bò, cháo cá, sữa hai lớp Nam Tín cho đến bánh phu thê, bánh trung thu hạt sen hay các loại chè truyền thống đều mang hương vị đặc trưng khó quên.
Nhiều món ăn tại đây đã tồn tại hàng chục, thậm chí hàng trăm năm và được xem là di sản ẩm thực của Quảng Châu. Chính vì vậy, không ít khách du lịch ví việc khám phá Thượng Hạ Cửu giống như tham gia một hành trình xuyên suốt lịch sử ẩm thực miền Nam Trung Quốc.
Khi màn đêm buông xuống, khu phố lại mang một diện mạo hoàn toàn khác. Hệ thống đèn trang trí rực rỡ thắp sáng các dãy nhà Kỵ Lâu cổ kính, tạo nên khung cảnh lung linh đầy sức sống. Dòng người đổ về ngày càng đông, các nghệ sĩ đường phố bắt đầu biểu diễn, tiếng nhạc vang lên từ các quán cà phê và mùi thơm của đồ ăn khuya lan tỏa khắp không gian.
Đứng giữa dòng người tấp nập, ngắm nhìn những mái nhà cổ sáng đèn và lắng nghe âm thanh náo nhiệt của thành phố, du khách sẽ cảm nhận rõ vì sao Thượng Hạ Cửu Bộ luôn được xem là “trái tim thương mại và văn hóa” của Quảng Châu suốt hàng thế kỷ.
Ngày nay, phố đi bộ Thượng Hạ Cửu Bộ không chỉ là điểm mua sắm nổi tiếng mà còn là nơi lưu giữ ký ức đô thị của Quảng Châu. Từ những công trình Kỵ Lâu mang dấu ấn giao thoa Đông – Tây, những câu chuyện về các thương nhân trên Con đường Tơ lụa trên biển, đến nền ẩm thực Quảng Đông lừng danh và nhịp sống hiện đại không ngừng chuyển động, tất cả đã tạo nên một sức hút đặc biệt khó nơi nào có được. Dành một ngày dạo bước tại Thượng Hạ Cửu Bộ trong hành trình du lịch Trung Quốc không đơn thuần là một chuyến tham quan mà còn là hành trình khám phá lịch sử, văn hóa và linh hồn của một trong những thành phố sôi động nhất Trung Quốc!