Pasta & Pizza Ý

Ẩm thực Ý khiến thế giới say mê bởi những món ăn đậm đà bản sắc, Pasta & Pizza chính là một minh chứng hoàn hảo. Không chỉ là các món ăn quen thuộc, Pasta & Pizza còn là biểu tượng của nền văn hóa ẩm thực Châu Âu.

PASTA – MỘT TRONG NHỮNG BIỂU TƯỢNG VĨ ĐẠI NHẤT CỦA ẨM THỰC Ý

Pasta, một trong những biểu tượng vĩ đại nhất của ẩm thực Ý, không chỉ là một món ăn mà còn mang trong mình cả một câu chuyện dài về văn hóa và truyền thống. Dù có nhiều tranh cãi về nguồn gốc chính xác của Pasta, nhiều người cho rằng món ăn này có thể bắt nguồn từ thời cổ đại, khi người La Mã đã biết làm ra các loại mì sợi từ lúa mì. Tuy nhiên, câu chuyện phổ biến nhất kể rằng Pasta được Marco Polo mang từ Trung Quốc về Ý vào thế kỷ XIII, nhưng thực tế, Ý đã có Pasta từ trước đó.

Thời Trung cổ, Pasta trở nên phổ biến vì dễ bảo quản, có thể lưu trữ trong thời gian dài. Điều này rất quan trọng trong một thời kỳ mà bảo quản thực phẩm là một thách thức lớn. Pasta dần dần trở thành món ăn thiết yếu trong các gia đình Ý và lan rộng ra khắp Châu Âu. Từ các làng quê cho đến các thành phố lớn, từ bữa ăn hàng ngày đến các dịp lễ hội, Pasta hiện diện khắp nơi trong đời sống người dân Ý.

Pasta với thành phần chính là bột mì Semolina (lấy từ lúa mì cứng Durum) và nước để tạo thành khối bột dẻo. Sau đó, khối bột này được tạo hình thành nhiều hình dạng khác nhau và có thể được dùng tươi hoặc sấy khô để bảo quản lâu dài. Ngoài ra, một số loại Pasta tươi sẽ sử dụng thêm trứng để tăng độ béo và độ dẻo dai. Chính sự đơn giản trong thành phần đã giúp Pasta linh hoạt trong chế biến và dễ dàng kết hợp với nhiều loại sốt khác nhau.

Hiện nay, có 2 dạng Pasta là khô và tươi. Mỗi loại có ưu điểm và cách dùng riêng phù hợp với từng món ăn. Trong đó, Pasta tươi thường được làm thủ công hoặc sản xuất tại chỗ trong các nhà hàng. Bột được nhào từ bột mì và trứng, sau đó cán mỏng và cắt theo hình dạng mong muốn. Pasta tươi mềm, dẻo và có vị trứng đậm đà, rất thích hợp với các món cần độ mềm như Lasagna, Ravioli, Fettuccine với sốt kem. Pasta khô được làm từ bột Semolina và nước, sau đó ép và sấy khô ở nhiệt độ thấp trong nhiều giờ để giữ nguyên kết cấu. Pasta khô rhích hợp với: Spaghetti, Penne, Rigatoni,… kết hợp với đa dạng loại sốt từ cà chua đến dầu ô liu.

Theo tài liệu ghi chép, Pasta có đến 310 loại cùng 1.300 tên gọi, hình dạng, mùi vị, màu sắc khác nhau. Dưới đây, Viet Viet Tourism sẽ giới thiệu cho du khách một số loại Pasta cơ bản và được dùng phổ biến ở Ý như sau:

Small Pasta – Loại Pasta nhỏ

Với kích thước nhỏ chỉ từ 1-2 inch và hình dạng phong phú, loại Pasta này chắc chắn sẽ mang đến cho du khách trải nghiệm thú vị khi thưởng thức.

• Farfalle: Là loại Pasta có hình dáng như những chiếc nơ bướm xinh đẹp.
• Orzo: Đây là những sợi Pasta nhỏ, thuôn dài như hạt gạo.
• Rotini: Các món ăn Pasta dùng kèm nước xốt đặc thường sử dụng Pasta Rotini hình xoắn.
• Orecchiette: Loại Pasta này có nguồn gốc từ miền Nam nước Ý, hình dạng như những vỏ sò, lõm, dẹt.
• Ditalini: Món mì Ý nấu đậu (Pasta e fagioli) thường dùng loại Pasta Ditalini có hình ống nhỏ, ngắn.
• Stelline: Đây cũng là một trong các loại Pasta được sử dụng trong món súp, có hình ngôi sao nhỏ và rất nhanh chín.

Tube-Shaped Pasta – Loại Pasta hình ống

Tube-Shaped Pasta được làm bằng cách ép bột qua khuôn để tạo thành ống với các hình dạng khác nhau. Theo đó, Pasta dạng ống sẽ có mình trơn, lượn gân, đầu vạt tròn hoặc chéo, bên trong sợi mì rỗng, thường được ăn kèm với nước xốt đặc sệt, hay chế biến thành các món Pasta đút lò phô mai, kem rất hấp dẫn.

• Penne: Có hình dáng là ống trụ tròn, 2 đầu được vát chéo. Penne rất phù hợp cho các món sốt kem hoặc sốt thịt, nhờ vào khả năng giữ sốt tuyệt vời trong mỗi “ống” Pasta. Một món ăn nổi tiếng là Penne alla Vodka, với sốt kem cà chua và một chút rượu vodka tạo độ cân bằng hoàn hảo giữa hương vị béo ngậy và thơm ngon.
• Rigatoni: Loại Pasta này cũng có dạng hình ống nhưng hơi cong và lớn hơn Penne. 
• Cannelloni: Nhờ sở hữu hình ống tròn to nên Pasta Cannelloni có thể nhồi nhân thịt heo, bò, cá, hải sản… vào bên trong. Sau đó phủ xốt bên ngoài rồi mang đi nướng hoặc nấu.
• Manicotti: Tương tự Cannelloni, Pasta Manicotti cũng có dạng ống lớn để nhồi nhân. Song, bề mặt sẽ có các đường gờ giúp thực khách cảm nhận độ nướng cháy cạnh ngon hơn.
• Macaroni: Dùng để chỉ các loại Pasta khô và nhỏ.
• Ziti: Với kích thước trung bình, dạng ống nhỏ, hẹp, Pasta Ziti là lựa chọn thích hợp cho những món ăn cùng xốt, phô mai hoặc đút lò.

Ribbon-Cut Pasta – Loại Pasta dạng mì

Đây là một trong các loại Pasta có cách thưởng thức đặc biệt, khi ăn, thực khách sẽ phải dùng nĩa xoay nhẹ để cuộn mì lại. Bởi Ribbon-Cut bao gồm các loại mì dạng ống dài, cắt thành hình dải ruy băng, thường được kết hợp với xốt cà chua, sốt Pesto, sốt làm từ rượu hoặc bơ mang đến hương vị thơm ngon khó cưỡng.

• Spaghetti: Là loại mì Ý được sử dụng rộng rãi nhất trên thế giới. Những sợi mì dài, mỏng và thẳng này thường được kết hợp với nhiều loại sốt khác nhau. Sốt cà chua (Pomodoro) hoặc sốt Bolognese (sốt thịt) là hai loại sốt đặc trưng hay được dùng cùng Spaghetti. Khi chế biến, món ăn thường được hoàn thiện với chút phô mai Parmesan bào mịn, mang lại hương vị đặc trưng không thể lẫn vào đâu.
• Vermicelli: Đây cũng là một loại mì truyền thống của người Ý, tương tự như Spaghetti nhưng dày hơn một chút.
• Linguine: So với Spaghetti, những sợi Linguine hơi dẹt, có cạnh tròn và rộng hơn.
• Lasagna: Bột được cán thành những tấm mỏng với độ dày trung bình. Nó thường được dùng trong món Lasagna nổi tiếng, một món ăn nướng gồm nhiều lớp Pasta xen kẽ với sốt thịt, sốt cà chua, và phô mai. Lasagna al Forno là một phiên bản kinh điển của món này, được nướng giòn vàng ở lớp trên cùng, tạo ra sự hòa quyện tuyệt vời giữa các nguyên liệu.
• Capellini: Là những sợi mì siêu mỏng, có kích thước khoảng 0.85 – 0.92mm. Vì vậy, trong quá trình nấu, tránh đun quá chín có thể làm mì đứt, gãy.
• Tagliatelle: Sợi mì có bản rộng vừa phải, đẹp mắt và thích hợp ăn cùng sốt thịt.

Stuffed Pasta – Loại Pasta nhồi

Đây là loại Pasta được chế biến chuyên dùng để nhồi các loại nhân như phô mai, thịt, hải sản, rau củ… Để tăng thêm hương vị hấp dẫn cho các món Stuffed Pasta, du khách nên ăn kèm sốt bơ, kem, cà chua.

• Ravioli: Gồm 2 lớp Pasta hình chữ nhật hoặc hình vuông viền răng cưa. Phần nhân bên trong thường là xúc xích, thịt bò bằm, thịt tôm, cua, rau chân vịt…
• Tortellini: Hình dạng của Tortellini trông giống như một chiếc nhẫn nhỏ chứa đầy nhân thịt, phô mai hoặc các loại nhân khác bên trong.
• Mezzelune: Có hình bán nguyệt, được nhồi bên trong là đầy ắp nhân thịt, rau, phô mai.
• Agnolotti: Loại Pasta này được cán mỏng thành lá để nhồi nhân, và tạo hình bán nguyệt với đường viền răng cưa. Phần nhân bên trong thường là đậu nghiền thêm tỏi, tiêu đen, lá hương thảo.

PIZZA – BIỂU TƯỢNG TINH HOA ẨM THỰC Ý

Bất kỳ ai đã từng một lần được thưởng thức Pizza chuẩn Ý đều ngạc nhiên bởi bề ngoài quá đỗi mộc mạc nhưng lại mang trong mình cả tâm hồn của đất nước này.

Tương truyền rằng, trong thời kỳ đói kém của nước Ý, do thực phẩm phân phát cho mỗi nhà quá ít, không đủ để làm một món gì. Vậy là người ta nghĩ ra cách sử dụng số bột mì ít ỏi cán dẹt ra, làm đế rồi cho tất cả số thức ăn thừa lên trên rồi đem nướng, vừa nhanh vừa tận dụng hết mọi thứ. Món ăn tiện lợi ban đầu này về sau được cải tiến và dần trở nên phổ biến khắp thế giới ngày nay.

Cách Pizza ra đời rất kì diệu, ban đầu chính là những chiếc bánh làm bằng bột mì được nướng trên những phiến đá phẳng và nóng. Khoảng 1.000 năm trước, tấm bột mì nhào hình tròn tròn, có rắc lá thơm và gia vị lên trên xuất hiện và trở nên phổ biến tại Napoli, Ý, nên có nhiều dị bản cho rằng quê hương của Pizza đến từ chính vùng đất Napoli xinh đẹp. Quả thật, ngày nay Pizza được làm tại đây đều giữ nguyên hương vị truyền thống, thu hút rất nhiều khách du lịch đến thăm và để thưởng thức vị Pizza “cổ xưa” từ ngàn năm trước vẫn còn được lưu truyền.

Pizza hiện đại ra đời vào năm 1889 bởi Raffaele Esposito, chủ một quán rượu, người đã được yêu cầu chuẩn bị làm một món ăn đặc biệt khi Nữ hoàng Margherita Teresa Giovanni đến thăm Napoli. Esposito đã làm một chiếc bánh Pizza với cà chua, pho mát Mozzarella (một loại pho mát được làm từ sữa trâu) và húng quế, những thành phần đã tạo nên 3 màu đỏ, trắng và xanh lá cây tượng trưng cho Quốc kỳ Ý. Ông đã đặt tên cho chiếc Pizza đó là “Margherita”. Sau đó, người Ý ở các vùng khác đã nghĩ ra các loại nhân khác nhau và sáng tạo nên những loại bánh Pizza mang đặc trưng riêng của từng vùng. Pizza Napoli có 2 phiên bản cổ điển là: Marinara (gồm cà chua, tỏi, lá Oregano, dầu ô liu), và nổi tiếng nhất là Margherita (gồm cà chua, pho mát Mozzarella, dầu ô liu và basil-húng quế).

Đến đầu thế kỷ XX, bánh Pizza theo những đoàn người Ý di cư sang Châu Mỹ. Thập niên 90, một người Mỹ gốc Ý đã mở cửa hàng bánh Pizza mang phong cách Mỹ đầu tiên tại New York. Cũng chính tại nước Mỹ, bánh Pizza trở thành một món ăn nhanh được giao đến tận nhà.

Không giống như những chiếc Pizza Mỹ nhìn khỏe khoắn, hiện đại với đế bánh dày, phần nhân thêm thật nhiều thịt và phô mai, phù hợp với phong cách fast-food của người Mỹ thì Pizza của Ý lại hoàn toàn ngược lại – dung dị đến khó tin. Du khách có thể dễ dàng nhận ra một chiếc Pizza kiểu Ý với phần đế và nhân mỏng, không có quá nhiều phô mai và đặc biệt viền bánh có những đốm xém đặc trưng.

Để có được một chiếc Pizza chuẩn Ý, việc đầu tiên không thể không kể đến nguồn nguyên liệu đặc biệt tươi mới, chỉ sử dụng ngay trong ngày. Đế bánh được làm từ bột mì, nhào thủ công bằng tay, ủ men lạnh khoảng 2 tiếng sau đó tiếp tục nhồi bột. Điều này cũng giải thích lý do tại sao, những chiếc bánh thường có phần đế khá “méo mó”.

Một điểm đặc trưng không thể không kể tới khi nhắc đến Pizza mang phong vị Ý đó chính là đế bánh phải được nướng trong lò gạch đốt bằng củi với sức nóng có thể lên đến 400^oC. Nhiệt độ cao như vậy sẽ tạo nên lớp vỏ giòn rụm mà không cứng, thơm nức mùi bột hơi cháy xém, đế nở phồng ở phần riềm với lỗ khí to nhỏ không đều. Phần nhân bánh vẫn còn nguyên độ tươi như ban đầu. Với nhiệt độ lý tưởng như vậy, chúng ta sẽ có ngay một chiếc Pizza nóng hổi chỉ sau 3 phút chờ đợi với hương thơm đặc biệt của củi quyện trong từng miếng bánh.

Cho đến ngày nay, bánh Pizza đã có mặt ở hầu hết các quốc gia trên thế giới. Ở mỗi nơi, người ta lại tạo cho những chiếc bánh những đặc trưng ẩm thực riêng. Chính vì sự đa dạng của các loại Pizza, hàng nghìn loại, cùng sự phát triển nhanh chóng hiện nay, người ta có thể quên mất cội nguồn của Pizza. Do đó, một số các tổ chức quan tâm đến Pizza ở Ý đã lập chiến dịch vận động UNESCO công nhận Pizza Napoli là di sản văn hóa phi vật thể của thế giới “nhằm bảo tồn một sản phẩm, một nghệ thuật ẩm thực” bắt nguồn từ Napoli.

Nếu có dịp đến với nước Ý trong hành trình du lịch Châu Âu cùng Viet Viet Tourism, du khách đừng quên thưởng thức các món Pasta & Pizza thơm ngon hấp dẫn nhé! Chắc chắn hương vị của chúng sẽ khiến du khách phải “ngây ngất”!