Giữa lòng Quảng Châu nhộn nhịp, bên dòng Châu Giang sôi động, có một địa chỉ khiến trái tim người Việt lặng lại: Di tích Lớp Huấn luyện Chính trị Thanh niên Việt Nam tại trụ sở Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Không phô trương, không ồn ào, nhưng chính nơi đây đã chứng kiến một trong những giai đoạn quan trọng nhất của hành trình tìm đường cứu nước của Bác Hồ – khi Người hoạt động với tên gọi Nguyễn Ái Quốc.
Di tích Lớp Huấn luyện Chính trị Thanh niên Việt Nam tọa lạc tại số nhà 248-250 đường Văn Minh, quận Việt Tú, Quảng Châu, là một ngôi nhà dân cư mang kiến trúc gạch – gỗ đặc trưng của những năm 1920, gồm hai dãy nhà ba tầng giản dị. Vẻ ngoài mộc mạc ấy lại ẩn chứa bên trong cả một chương sử lớn. Tháng 11/1924, Nguyễn Ái Quốc từ Moscow đến Quảng Châu, tìm kiếm sự giúp đỡ của Đảng Cộng sản Trung Quốc, đồng thời chuẩn bị về mặt tư tưởng và tổ chức cho việc thành lập một chính đảng cách mạng ở Việt Nam.
Tháng 6/1925, tại chính nơi này, Người sáng lập tổ chức cách mạng đầu tiên của Việt Nam lấy chủ nghĩa Mác – Lênin làm nền tảng tư tưởng: Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Từ cuối năm 1925 đến đầu năm 1927, Nguyễn Ái Quốc đã tổ chức ba khóa Lớp Huấn luyện Chính trị Thanh niên Việt Nam tại Quảng Châu; trong đó khóa I và khóa II diễn ra ngay tại di tích. Những lớp học nhỏ bé ấy đã đào tạo nên những hạt nhân đầu tiên của phong trào cách mạng Việt Nam hiện đại.
Ngày nay, bước vào không gian trưng bày rộng 240m² với tuyến tham quan dài 106m, du khách được dẫn dắt theo dòng thời gian, từ bối cảnh quốc tế đầu thế kỷ XX đến những dấu mốc quyết định của cách mạng Việt Nam. 82 bức ảnh, 154 hiện vật cùng 6 hạng mục trình chiếu đa phương tiện được phục dựng theo nguyên tắc “bảo tồn nguyên trạng, phục dựng đầy đủ”, tái hiện chân thực một giai đoạn lịch sử đặc biệt.
Phòng ở của Chủ tịch Hồ Chí Minh được giữ gìn trang trọng, giản dị đúng như lối sống của Người. Phòng họp Trụ sở Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên gợi lại những buổi thảo luận sôi nổi về đường lối cách mạng. Không gian lớp học được phục dựng sinh động, nơi những bài giảng đầu tiên truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin vang lên trong căn phòng khiêm tốn. Nhiều nhà cách mạng Trung Quốc nổi tiếng như Chu Ân Lai, Trương Thái Lôi, Bành Phái… đã trực tiếp tham gia giảng dạy, cho thấy sự gắn bó và hỗ trợ quốc tế quý báu trong giai đoạn ấy.
Phòng in báo Thanh Niên – cơ quan tuyên truyền của Hội – là điểm dừng chân đầy xúc động. Từ đây, những trang báo mang tư tưởng cách mạng được bí mật chuyển về nước, thức tỉnh tinh thần yêu nước của thanh niên Việt Nam những năm 1920. Bàn làm việc phục dựng tại trụ sở gợi nhớ hình ảnh Nguyễn Ái Quốc miệt mài soạn thảo tài liệu, chuẩn bị về tư tưởng và tổ chức, đặt nền móng cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam. Ký túc xá học viên tái hiện đời sống tập thể giản dị, kỷ luật và tràn đầy lý tưởng của những người trẻ khi ấy.
Những bảng thông tin song ngữ giúp khách tham quan quốc tế hiểu rõ hơn vai trò của Nguyễn Ái Quốc và ý nghĩa của di tích trong phong trào cách mạng khu vực. Không chỉ là điểm đến của người Việt, nơi đây còn là nhịp cầu lịch sử gắn kết hai dân tộc.
Tháng 12/2008, di tích được công nhận là Đơn vị Bảo vệ Di tích Văn hóa cấp tỉnh Quảng Đông, khẳng định giá trị lịch sử và ý nghĩa quốc tế của địa điểm này. Gần đây, trong khuôn khổ “Hành trình hữu nghị Việt Nam – Trung Quốc” kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao hai nước, ông Nguyễn Việt Dũng – Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Quảng Châu – cùng đoàn đại biểu các cơ quan thông tấn, báo chí Việt Nam đã đến tham quan, tìm hiểu giá trị lịch sử của di tích, tiếp tục khẳng định ý nghĩa bền vững của địa chỉ đỏ này.
Giữa một Quảng Châu hiện đại và sôi động, Di tích Lớp Huấn luyện Chính trị Thanh niên Việt Nam vẫn lặng lẽ kể câu chuyện về ý chí, khát vọng và tầm nhìn chiến lược của một người thanh niên Việt Nam mang trong mình lý tưởng giải phóng dân tộc. Đây không chỉ là chứng tích lịch sử về hành trình hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, mà còn là biểu tượng sinh động của tình hữu nghị Việt – Trung, góp phần giáo dục truyền thống và bồi đắp trách nhiệm gìn giữ di sản cách mạng cho các thế hệ hôm nay.
Với du khách Việt Nam, hành trình đến nơi đây trong chuyến du lịch Trung Quốc không đơn thuần là một chuyến tham quan, mà là cuộc gặp gỡ đầy xúc động với cội nguồn lý tưởng – nơi ánh sáng của một con đường đã được thắp lên, từ một căn nhà nhỏ giữa lòng Quảng Châu gần một thế kỷ trước.