Ẩm thực Châu Âu luôn được yêu thích bởi sự hài hòa, tinh tế mà vô cùng sang trọng, từ hương vị, quy trình chế biến đến phong cách trình bày. Bên cạnh các đặc sản truyền thống, ẩm thực Châu Âu cũng không thể thiếu các món “độc lạ” luôn khiến người ta phải “vương vấn” khi được thưởng thức, có thể kể đến: Ốc sên Pháp, cá trích Hà Lan, xúc xích Đức.
Escargots de Bourgogne (Ốc sên Pháp) – “Đệ nhất ẩm thực Pháp”
Ốc sên được biết đến với khả năng làm đẹp da, nhưng đề cập đến vấn đề ăn thì nhiều người lại tỏ ra sợ hãi. Rất nhiều người cảm thấy “khủng hoảng” khi lôi một con ốc sên ra khỏi vỏ, cắn chúng như nhai cao su và cảm giác nhờn nhợn khi nuốt xuống cổ họng. Nhưng nếu biết xử lý đúng cách thì nó lại trở thành một đặc sản hiếm có và đắt đỏ. Và ở Pháp, món ốc sên (Escargots de Bourgogne) được coi là “đệ nhất ẩm thực”, thậm chí chỉ dành cho giới thượng lưu sang chảnh.
Ốc sên được người Pháp gọi với cái tên “Escargot”. Loài ốc này đặc sản trong thực đơn của Bồ Đào Nha, hay vùng Catalan ở Tây Ban Nha. Tuy nhiên, ở Pháp, ốc sên mới phát triển và trở thành một món ăn tinh tế, rất được yêu thích.
Vỏ của ốc sên còn được tìm thấy tại Volubilis, một di chỉ khảo cổ ở Morocco. Từ đó, người ta tìm hiểu ra nguồn gốc của loài ốc này. Theo đó, ốc sên có trong thực đơn ở Pháp cũng như các nước khác có từ khi người La Mã đem nó tới như một món ăn vặt yêu thích từ 2.000 năm trước. Ốc sên là đồ ăn từ thời La Mã cổ đại, dần phổ biển theo thời gian và tồn tại, phát triển cho đến tận ngày nay. Chính người La Mã đã truyền lại cách nuôi ốc sên để chúng lớn thật nhanh và những bí quyết để làm nên các món ốc sên ngon.
Sau khi lan truyền đến nước Pháp, chúng trở nên phổ biến. Món ốc sên khởi nguồn từ vùng Burgundy, do vậy, nước Pháp có một một giai thoại rất thú vị giải thích về sự ra đời của món ốc sên tại Pháp như sau:
Tương truyền vào thế kỷ XIX, Talleyrand, một cố vấn chủ chốt của Napoleon, đi ăn tại Nhà hàng Burgundy với Hoàng đế Nga Alexander I. Họ tới muộn và nhà hàng hầu như không còn nguyên liệu gì để chế biến món ăn lúc này. Lúc này, đầu bếp đã nhanh trí bắt những con ốc sên trong vườn và chế biến ngay món ăn cho hai vị khách. Trong tình thế có phần hoang mang đó, đầu bếp đã cho tỏi vào xốt, thêm mùi tây cho món ăn có màu đẹp hơn và cả bơ để dậy mùi thơm. Hoàng đế Nga rất thích món ăn, ngài còn đề nghị xem công thức chế biến. Về sau mỗi khi hoàng đế nhìn thấy ốc sên, ngài đều nhớ đến món đã ăn ở Pháp và gọi tên “ốc sên ở Burgundy”. Tiếp sau đó, trong các lâu đài ở Pháp đã có những trang trại ốc sên riêng để phục vụ cho những bữa tiệc quý tộc.
Trong thời cận đại, trong các lâu đài ở Pháp đã có những trang trại ốc sên riêng để phục vụ bàn ăn cho những bữa tiệc quý tộc. Và với độ ưa chuộng đối với ốc sên như ngày nay thì ở Pháp vẫn duy trì nhiều trang trại rộng lớn chỉ chuyên nuôi ốc sên. Các trang trại này chú trọng tạo ra môi trường hoang dã để ốc sên phát triển tự nhiên nhất và chất lượng thịt ngon.
Ngày nay, khi đến Pháp, không khó để du khách bắt gặp những trang trại bạt ngàn nuôi ốc sên với những giàn phun mưa nhân tạo hiện đại, nhằm thúc đẩy sự phát triển, sản sinh của ốc. Cho dù có rất nhiều vùng miền ở Pháp sản xuất ốc sên nhưng ốc sên truyền thống ở vùng Burgundy vẫn nổi tiếng hơn cả. Bởi khí hậu và môi trường hoang dã nơi đây đã cho thịt ốc sên ngọt, thơm đặc trưng, không lẫn vào đâu được.
Bởi lẽ được coi là “đệ nhất ẩm thực” nên cách chế biến món ốc sên cũng khá cầu kỳ và tốn thời gian. Đầu tiên trước khi nấu, ốc sên được nhồi cho ăn những loại thảo dược đặc biệt để tẩy sạch hệ tiêu hóa của chúng. Sau đó, ốc sên còn tươi sống sẽ được rửa sạch và lấy thịt chà xát bằng muối cho hết nhớt, đồng thời để khử mùi tanh của ốc, rồi sơ chế bằng cách rửa, luộc và nấu. Các công đoạn trên có thể kéo dài tới vài ngày vì ốc sẽ được rửa thật sạch, nhất là phần vỏ vì người Pháp thường để cả vỏ khi bày món ốc sên ra đĩa.
Người Pháp có nhiều cách chế biến ốc sên khác nhau để tạo ra nhiều món ăn ngon như: mì Ý ốc sên, Pizza ốc sên, ốc sên xào, súp ốc sên,… Nhưng một món ăn thơm ngon, có truyền thống lâu đời là ốc sên nướng bơ, tỏi, mùi tây và là món đặc biệt dành cho những người giàu có, sành ăn. Theo đó, ốc sên sau khi được làm sạch, lấy ra khỏi vỏ và nấu chín, sau đó được đặt trở lại vào vỏ kèm với bơ, rau mùi tây, kem bọt tỏi và nước sốt để phục vụ thực khách. Một số thành phần khác có thể được thêm vào món này tùy theo ý thích là hạt tỏi, húng tây, mùi tây. Hương vị của bơ, tỏi và các loại thảo mộc sẽ phủ lấy vị giác của bạn, kèm theo đó là độ dai giòn của ốc, hòa cùng bơ béo sẽ mang lại hương vị đặc sắc và thú vị. Món này sẽ trở nên đặc biệt hơn nếu thực khách kết hợp cùng với một ly rượu trắng mát lạnh. Ngoài ra, ốc có thể được ướp trong nước xốt gồm các loại thảo mộc, tỏi, bánh mì vụn, bánh bơ và rượu vang trắng. Tất cả sẽ được đem nướng trong 10 – 15 phút ở nhiệt độ khoảng 299 – 375oC.
Trên bàn ăn, ốc sên thường được bày 6 – 12 con một đĩa. Người Pháp đeo găng tay để ăn ốc sên và đi kèm với đó là các dụng cụ gắp, dĩa lể lấy thịt từ trong vỏ ốc. Khi thưởng thức, người Pháp sẽ cố gắng không để bất kỳ một phần thức ăn nào có trong vỏ ốc bị rơi ra ngoài, đó cũng chính là cách họ trân trọng món ngon này.
Một số nhà hàng tại Pháp muốn bảo đảm cho món ăn vệ sinh và chất lượng nên không sử dụng vỏ ốc mà thay thế bằng bánh ngọt nhỏ nhiều lớp. Như vậy trông món ăn vệ sinh hơn nhưng bánh ngọt lại ngấm bơ và làm mất sự thú vị khi thưởng thức ốc sên.
Mỗi cách chế biến đều mang đến một hương vị khác nhau cho món ốc sên nhưng tất cả sẽ cho thực khách cảm nhận về nền ẩm thực đầy tinh tế của người Pháp. Các món ăn từ ốc sên luôn được những người sành ăn lựa chọn và sẽ khiến thực khách nhớ mãi không quên sau khi thưởng thức.
Nhờ hương vị hấp dẫn không thể chối từ của món ăn từ ốc sên mà giờ đây không chỉ có Pháp mà đặc sản trứ danh này đã có mặt trong thực đơn của rất nhiều nhà hàng 5 sao sang trọng ở: Ý, Hy Lạp, Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha và chỉ có những người thuộc tầng lớp thượng lưu, giàu có ở các quốc gia này mới có cơ hội thưởng thức món ngon độc đáo này.
Haring (Cá trích muối) – món ăn truyền thống và đặc sản của Hà Lan
Tại các quốc gia nằm dọc theo Biển Bắc ở Châu Âu, thưởng thức các món ăn làm từ cá trích là một điều phổ biến. Là một quốc gia thuộc Châu Âu, Hà Lan cũng là nơi mà du khách sẽ tìm thấy cá trích được bán rất nhiều, trong đó cá trích sống là món ăn truyền thống và được nhiều người yêu thích.
Cá trích là một loài cá nhỏ được tìm thấy phổ biến ở Hà Lan, nó được đánh bắt trong khu vực biển của Biển Bắc và Biển Đông. Mùa đánh bắt cá bắt đầu vào đầu tháng 5, lúc này cá có tỷ lệ mỡ là 1% và thường được gọi là “Hollandse Nieuwe” (cá trích mới của Hà Lan). Loài cá này thường xuất hiện từ tháng 5 đến giữa tháng 7 và đây cũng là thời điểm cá có chất lượng thịt tốt nhất.
Cá trích sau khi đánh bắt sẽ được đông lạnh để vận chuyển tới các khu vực khác nhau tại Hà Lan. Vì thế, du khách sẽ tìm thấy cá trích được bán rất phổ biến trong các nhà hàng cũng như những xe đẩy bên đường ở khắp mọi nơi. Người Hà Lan đã ăn cá trích sống trong hơn 600 năm, bởi khi ăn sống các dưỡng chất, chất béo sẽ được giữ nguyên và cá sẽ có hương vị tự nhiên nhất.
Cá trích thường được bảo quản lạnh và ướp với muối, nên nó sẽ được ăn kèm với hành sống. Ở Amsterdam, người ta thường ăn cá trích sống với hành sống và cả dưa chuột muối chua. Việc sử dụng thêm các nguyên liệu này giúp phần cá đỡ tanh và không quá mặn khi thưởng thức.
Khi ăn, cá trích sẽ được xắt thành từng miếng nhỏ phục vụ trong đĩa hoặc trên đĩa giấy với hành tây, dưa chuột tại các quán bên đường. Theo truyền thống, cá trích sống sẽ được ăn bằng cách giữ cá ở phần đuôi, sau đó nhúng vào hành tây và thưởng thức.
Xúc xích Đức – một trong những “phát minh” vĩ đại của nền ẩm thực nước Đức
Xúc xích là loại thực phẩm có lịch sử hình thành rất lâu đời. Từ khoảng 3.000 năm trước Công Nguyên, hình ảnh xúc xích đã được vẽ trên các tranh vẽ từ Iraq, Syria. Trong tiếng Hy Lạp, xúc xích có tên là “Orya”, còn riếng Anh lại bắt nguồn từ tiếng Latinh là “Salsuc” hay tiếng Pháp cũ “Saussiche” đều mang ý nghĩa là “mặn”.
Tại Đức, xúc xích được gọi là “Bratwurst” – được coi là món ăn dự trữ, món ăn dành cho mùa đông giàu năng lượng. Có thể nói rằng, xúc xích là món ăn vô cùng thông minh và sáng tạo của người Đức cổ, họ đã biết xay nhuyễn và dồn thịt vào trong phần ruột lợn để tạo ra món ăn dự trữ cho những ngày mùa đông. Từ đó, xúc xích được coi là món ăn cốt lõi và trở thành nét văn hóa ẩm thực đặc biệt của người Đức.
Từ hàng nghìn năm trước, những người Đức cổ xưa luôn bận tâm không biết phải làm thế nào để tồn tại qua tháng ngày lạnh giá mà không phải tranh giành nhau từng miếng thịt. Từ những trăn trở đó, ban đầu họ chỉ định khéo léo dồn những miếng thịt, máu vào trong các phần còn lại của con lợn như ruột hoặc dạ dày để dự trữ thịt cho những ngày đông. Nhưng về sau, phần thịt vụn được nhồi bên trong và cả phần vỏ bên ngoài lại trở thành món ăn thơm ngon mà nhiều người bây giờ gọi là “xúc xích”.
Xúc xích Đức được chế biến sẵn (hấp hoặc hun khói), du khách có thể dùng ăn liền hoặc sơ chế đơn giản là có thể dùng được như nướng, chiên, luộc,…hay làm Pizza. Món xúc xích dần dần đi vào đời sống ẩm thực vừa nhẹ nhàng, tự nhiên và mang tính tất yếu.
Không có công thức chung cho xúc xích, mỗi nơi đều có cách chế biến riêng nhằm tạo nên hương vị khác biệt. Từ những cây xúc xích truyền thống, người Đức cho ra đời hàng trăm loại khác nhau. Có thể kể đến như thịt bò, thịt bê, thịt heo, óc heo, mù tạt… tạo thành các sản phẩm vô cùng phong phú về cả hình thức lẫn độ ngon. Tính đến thời điểm hiện tại, Đức được xem là thế giới của xúc xích khi tại đây có trên 1.500 loại xúc xích được làm từ các nguyên liệu khác nhau.
Tùy vào từng loại xúc xích mà trong quá trình xay thịt, người chế biến sẽ thêm các loại gia vị hoặc phụ gia khác vào đó. Do vậy, tại Đức, hầu như mỗi vùng đều có công thức chế biến xúc xích riêng biến món ăn này trở thành nét đặc trưng mà chỉ vùng đất đó mới có được.
Dưới đây sẽ là Top 15 loại xúc xích nổi tiếng nhất ở Đức mà được nhiều khách du lịch nước ngoài ưa thích nhất:
- Weisswurst
Đây là loại xúc xích truyền thống ở miền Nam nước Đức. Weisswurst có nghĩa là “xúc xích trắng”, và giống như cái tên, loại xúc xích này mang màu trắng thuần.
Weisswurst được làm từ nguyên liệu chính là thịt lợn và thịt bò xông khói kết hợp với nguyên liệu rau mùi tây, hành tây, chanh, bột bạch đậu khấu. Đặc biệt, xúc xích này được đun sôi và không có phần da bọc ở ngoài như những loại thông thường khác. Weisswurst thường được người Đức ăn vào buổi trưa với mù tạt ngọt, bia và bánh quy mềm. Weisswurst có hương vị cực kỳ đậm đà, và hơi mặn nếu so với người ăn nhạt.
- Bratwurst
Bratwurst hay còn gọi là Rostbratwurst, có nghĩa tiếng Việt là “xúc xích nướng”. Đây là một trong những loại xúc xích ngon mà du khách hay bắt gặp trên các đường phố ở nước Đức.
Bratwurst được làm từ 2 nguyên liệu chính đó là thịt bò và thịt lợn xay nhuyễn với độ mịn màng tuyệt đối. Gia vị chế biến cùng với thịt bò và lợn gồm: gừng, rau mùi, cây carum, hạt nhục đậu khấu để mang đến sự đặc sắc cho món xúc xích Bratwurst.
Loại xúc xích này thường có kích cỡ lớn, với thịt được nhồi trong vỏ ngoài làm từ lòng lợn. Bratwurst thường được nướng và ăn kèm với mù tạt, dùng chung với bánh mì. Đây cũng là nguyên liệu chính để làm món Currywurst (xúc xích với cà ri) trở nên nổi tiếng hơn.
- Rostbratwurst
Rostbratwurst có chiều dài chỉ bằng ngón tay út. Thành phần của nó cũng giống như Bratwurst, nhưng được thêm các gia vị như kinh giới, thì là và tỏi để tạo nên những chiếc xúc xích lớn với vỏ bọc là lòng heo. Loại xúc xích này được nướng và dùng chung với bắp cải chua Đức, khoai tây. Ngoài ra, người ta cũng thường cắt nhỏ loại xúc xích này để tạo thành món xúc xích cà ri Curry Wurst ngon tuyệt.
- Blutwurst
Blutwurst là loại xúc xích khô, được làm từ tiết heo hoặc bò độn cùng với thịt, dầu ăn, bột yến mạch; thỉnh thoảng chế biến bằng thịt cừu, bê hoặc gà. Để thưởng thức, người ta thường cắt lát ăn nguội cùng với bánh mì. Tuy đơn giản nhưng hương vị của Blutwurst rất đậm đà và dễ ăn.
- Landjäger
Đây cũng là một loại xúc xích khô gần giống như xúc xích Ý. Nó được làm từ thịt bò, heo, mỡ heo, đường và nhiều gia vị. Landjäger được bảo quản ở điều kiện thường, có thể dùng nguội hoặc đun sôi.
- Knackwurst
Knackwurst được chế biến từ nhiều loại thịt bò, hình dạng ngắn và dày. Hương vị của nó đặc trưng bởi vị tỏi hoặc gừng. Người ta thường chế biến loại xúc xích này bằng cách hun khói, sau đó ăn với dưa bắp cải chua và salad khoai tây.
- Bregenwurst
Loại xúc xích ngon nổi tiếng này có xuất xứ từ Lower Saxony. Nó có hình dạng và kích thước khá giống với Knackwurst. Bregenwurst với thành phần chính là thịt heo phần ở bụng hoặc óc của gia súc. Tuy nhiên, ngày nay, do một số lý do nên não các loại gia súc không còn được dùng làm nguyên liệu trong Bregenwurst nữa. Bregenwurst thường được hầm chín và dùng với cải xoăn.
- Bockwurst
Bockwurst có nguồn gốc từ Frankfurt được làm từ thịt bê non cùng một ít thịt heo, sau đó nêm nếm bằng tiêu, muối cùng bột ớt Paprika. Loại xúc xích này được luộc trước khi ăn và thường ăn kèm với mù tạt và bia. Nó có hình dạng giống như một chiếc Hotdog cong.
- Gelbwurst
Gelbwurst có nghĩa là “xúc xích vàng”, và nó mang cái tên này bởi lớp vỏ có màu vàng bên ngoài. Gelbwurst được làm từ thịt heo, thịt xông khói, thịt bò hoặc thịt gà và nêm nếm bằng chanh, gừng, nhục đậu khấu,… Ngày xưa, Gelbwurst còn thường được làm từ não động vật, nhưng bây giờ thì không còn nữa.
- Nürnberger Rostbratwurst
Đây là một món ăn được yêu thích và đáng tự hào của bang Franconia nước Đức. Nürnberger Rostbratwurst có kích thước nhỏ chỉ bằng ngón tay út với hương vị đặc trưng của kinh giới. Thông thường, người ta sẽ phục vụ món xúc xích này theo số lượng 6 miếng, làm chín bằng cách nướng, ăn kèm khoai tây và kem làm từ cải ngựa. Sự kết hợp tuyệt vời của chúng tạo nên một hương vị truyền thống của ẩm thực Đức.
- Teewurst
Teewurst là xúc xích thô gồm thịt heo hoặc thịt bò và thịt hun khói trên gỗ sồi. Trải qua quá trình lên men giống như sữa chua làm cho nó có hương vị chua nhẹ rất đặc biệt. Loại xúc xích đặc biệt này được phát minh năm 1874 bởi Karoline Ulrike Rudolph và đến nay công thức ấy vẫn được giữ bí mật. Người ta thường dùng chung nó với bánh mì Sandwich và thường ăn khi uống trà.
- Leberkase
Loại xúc xích này có xuất xứ từ Bavaria. Nó được chế biến từ thịt bò, heo, củ hành, một số loại gia vị và cây kinh giới, sau đó được bỏ trong lò nướng và dùng chung với bánh mì.
- Frankfurter
Đây là một trong những loại xúc xích Đức nổi tiếng đến từ thành phố Frankfurt. Frankfurter hay còn gọi là “xúc xích thịt bê non” vì nguyên liệu chính làm món này từ thịt bê non kết hợp một ít thịt lợn, tiêu, muối và bột ớt Paprika. Và món xúc xích này ăn bằng cách luộc chín chấm với mù tạt cực kỳ “phê” đấy!
- Leberwurst
“Leberwurst” hay “Liverwurst”, là một loại xúc xích đặc biệt thường được làm từ thịt heo cùng một ít gan heo. Có rất nhiều cách để nêm nếm, với công thức đa dạng theo từng vùng. Leberwurst có kết cấu mềm như pate và có thể dùng để phết bánh mì. Ngoài ra, còn có các phiên bản xúc xích dạng này làm từ gan bê và thịt bê.
- Jagdwurst
Jagdwurst được làm từ thịt heo xay mịn, miếng bụng heo thô. Nguyên liệu thịt bò cũng được bao gồm trong một số công thức chế biến Jagdwurst. Thịt được thêm muối và các loại gia vị như: hạt tiêu xanh, rau mùi, gừng. Trong một số công thức nấu ăn của Bắc Đức, hạt mù tạt sẽ được thêm vào; và ở Nam Đức, những miếng quả hồ trăn là một phần nguyên liệu của nó.
Loại xúc xích này có thể dùng nóng trong súp và các món ăn khác hoặc dùng lạnh trong bánh mì Sandwich. Ở Đông Đức, Jagdwurst thường được phủ nhiều lớp vụn bánh mì, một món ngon được gọi là Jagerschnitzel (schnitzel của thợ săn).
Người Đức cổ đã chọn thịt lợn để làm xúc xích, không như ở Châu Mỹ người ta ăn thịt bò nhiều hơn, vì thế, không ngạc nhiên khi ta thấy ở Đức con heo là biểu tượng mang lại sự may mắn. Trong những ngày giá lạnh, xúc xích là một cách tốt nhất để bảo quản và lưu trữ thịt heo, người Đức đã thực sự giữ được một món ăn truyền thống của họ được lưu truyền từ đời này qua đời khác, nó trở thành một món ăn thông dụng nhất hoặc không thể thiếu được trong các lễ dịp hội hè hay BBQ. Bất cứ vị khách du lịch nào khi đến Đức đều nhất định phải thứ những loại xúc xích đặc biệt này một lần trong đời.
Ngoài món Ốc sên Pháp, cá trích Hà Lan, xúc xích Đức, ẩm thực Châu Âu còn có rất nhiều đặc sản thơm ngon mà du khách không đành lòng bỏ qua. Hãy Book Tour Châu Âu của Viet Viet Tourrism để thử một lần thưởng thức chúng nhé! Bảo đảm du khách phải “ngất ngây”.