Người Anh có một câu nói rất quen thuộc: “Vào lúc ba rưỡi chiều, mọi việc đều được tạm dừng để thưởng thức trà”. Có thể nói, trà chiều đã trở thành biểu tượng văn hóa có ý nghĩa sâu sắc trong đời sống tinh thần của người dân nơi đây.
Trà chiều kiểu Anh (Afternoon Tea) không chỉ là một bữa ăn nhẹ đơn thuần, mà còn là một biểu tượng văn hóa đặc sắc, một nghi thức xã hội tinh tế đã ăn sâu vào đời sống của người dân “xứ sở sương mù” qua hàng thế kỷ. Nét đẹp tao nhã này đã vượt ra khỏi biên giới nước Anh, chinh phục những người yêu thích sự thanh lịch và nét đẹp truyền thống trên khắp thế giới.
NGUỒN GỐC VÀ SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TRÀ CHIỀU
Anh Quốc vốn là một trong những quốc gia Châu Âu nổi tiếng với truyền thống uống bia giải khát. Trước khi “con đường tơ lụa” được khai thông, mở ra con đường giao thương sầm uất cho người dân hai xứ Á – Âu thì nước Anh hoàn toàn không biết loại nguyên liệu có tên là trà.
Trà du nhập vào Anh Quốc từ thế kỷ XVII nhưng phải đến thế kỷ XIX mới bắt đầu trở nên phổ biến bởi sự giới thiệu của Anna Maria Russell – Nữ công tước thứ bảy của thủ phủ Bedford, miền Đông nước Anh. Vào thời điểm đó, thông thường mọi người chỉ dùng hai bữa chính mỗi ngày, bữa sáng và bữa tối vào khoảng 8 giờ tối. Vì khoảng cách giữa hai bữa ăn chính khá lâu nên vị nữ công tước này đã yêu cầu trà và một chút bánh vào khoảng 4 giờ chiều để tránh cảm giác mệt mỏi do đói.
Ban đầu, đây chỉ là một thói quen cá nhân của Nữ công tước Anna Maria Russell. Tuy nhiên, bà thường mời bạn bè đến cùng thưởng thức bữa ăn nhẹ buổi chiều này. Dần dần, thói quen này lan rộng trong giới quý tộc Anh, biến bữa ăn nhẹ buổi chiều thành một thói quen thời thượng, một cách để giao lưu, kết nối và thể hiện đẳng cấp. Dần dần, hoạt động này trở thành một hoạt động bình dân hơn, được gọi với tên thông dụng hơn là “Tiệc trà”. Mỗi buổi thưởng trà này có khi tới 200 khách, diễn ra suốt từ 4h chiều đến 7h tối.
Ý NGHĨA VĂN HÓA
- Biểu tượng của sự thanh lịch và quý phái
Trên hết, thưởng thức trà chiều là biểu tượng của sự thanh lịch. Thanh lịch từ cách phục vụ, trang trí bàn tiệc, cho đến cách trò chuyện, tất cả đều thể hiện tinh thần quý phái và thanh tao. Đây không chỉ là một bữa ăn mà là khoảnh khắc để tận hưởng thời gian, sống chậm lại giữa cuộc sống bận rộn.
- Biểu tượng của sự kết nối giao tiếp trong xã hội
Thưởng thức trà chiều còn là dịp để gắn kết các mối quan hệ trong xã hội. Khi xưa, trà chiều là cơ hội để các tầng lớp quý tộc gặp gỡ, trao đổi và thắt chặt mối quan hệ. Ngày nay, văn hóa này vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc xây dựng và củng cố tình cảm gia đình, bạn bè và đối tác kinh doanh.
- Sự kết hợp giữa nét đẹp truyền thống và hiện đại
Mặc dù ra đời từ thế kỷ XIX, trà chiều Anh Quốc ngày nay vẫn giữ được nét đẹp truyền thống nhưng đã được hiện đại hóa để phù hợp với lối sống hiện đại. Thực đơn được sáng tạo hơn, không gian thưởng thức trở nên phong phú hơn với nhiều biến tấu phù hợp cho nhiều đối tượng khác nhau. Điều này giúp văn hóa trà chiều vẫn giữ được sức hút và ngày càng phát triển trên toàn cầu.
TRÀ CHIỀU KIỂU ANH – SỰ KẾT HỢP HOÀN HẢO GIỮA TRÀ VÀ BÁNH
Một bữa trà chiều kiểu Anh truyền thống thường là sự kết hợp hài hòa giữa các loại trà hảo hạng và bánh ngọt được bày biện tinh tế. Hai yếu tố này bổ sung cho nhau, tạo nên một trải nghiệm ẩm thực độc đáo và khó quên.
Trà là linh hồn của bữa tiệc trà chiều. Người Anh rất sành về trà, và họ luôn cẩn thận trong việc lựa chọn loại trà phù hợp cho trà chiều.
Trà đen: Đây là lựa chọn phổ biến nhất. Hương vị đậm đà của trà đen rất hợp với bánh ngọt và các món mặn. Một số loại trà đen thường được sử dụng trong trà chiều kiểu Anh bao gồm:
- Earl Grey: Loại trà này có hương bergamot đặc trưng, vừa thanh mát vừa quyến rũ.
- Darjeeling: Được mệnh danh là “nữ hoàng của các loại trà”, Darjeeling có hương vị tinh tế và hậu vị ngọt ngào.
Trà xanh: Một lựa chọn nhẹ nhàng và thanh mát hơn, phù hợp với những ai yêu thích sự tinh tế. Trà xanh có vị chát nhẹ, hương thơm dịu dàng, tạo cảm giác sảng khoái và thoải mái.
Trà thảo mộc: Dành cho những ai muốn thưởng thức hương vị thơm ngon mà không chứa caffeine. Trà thảo mộc có đa dạng hương vị từ hoa cỏ, trái cây, gia vị… vừa thơm ngon vừa tốt cho sức khỏe.
Bánh ngọt cũng là một phần không thể thiếu trong trà chiều kiểu Anh. Chúng thường được bày biện đẹp mắt trên một khay ba tầng, tạo nên một bữa tiệc thị giác đầy màu sắc. Mỗi tầng đều mang đến những hương vị và trải nghiệm khác nhau.
Tầng dưới cùng: Các loại Sandwich nhỏ như Sandwich dưa chuột, Sandwich cá hồi hun khói. Những lát Sandwich mỏng, được cắt tỉa gọn gàng, kẹp nhân thanh mát sẽ kích thích vị giác của bạn ngay từ đầu bữa tiệc. Nhân bánh thường được làm từ các nguyên liệu tươi ngon, như dưa chuột, cá hồi hun khói, trứng, thịt nguội,… kết hợp với bơ và các loại gia vị để tạo nên hương vị hấp dẫn.
Tầng giữa: Bánh Scone kèm mứt và kem tươi. Scone là loại bánh truyền thống của Anh, có kết cấu xốp, bùi bùi, thường được ăn kèm với mứt và kem tươi để tăng thêm hương vị. Scone có thể được làm từ bột mì hoặc bột yến mạch, có thể thêm nho khô hoặc chocolate chip để tăng thêm sự phong phú.
Tầng trên cùng: Các loại bánh ngọt như bánh Macaron, bánh Tart, bánh Cupcake. Đây là tầng “ngọt ngào” nhất với những chiếc bánh được trang trí bắt mắt, hương vị phong phú sẽ khiến du khách không thể chối từ. Mỗi loại bánh đều mang đến một trải nghiệm vị giác khác nhau, từ vị ngọt thanh của Macaron, vị chua ngọt kết hợp với vỏ bánh giòn tan của Tart, cho đến vị ngọt bùi của Cupcake.
Bên cạnh bánh ngọt, trà chiều kiểu Anh còn có thể bao gồm các món mặn nhẹ như Quiche, bánh Tart mặn để cân bằng hương vị và tạo nên sự đa dạng cho bữa tiệc.
THƯỞNG THỨC TRÀ CHIỀU KIỂU ANH ĐÚNG ĐIỆU
Trà chiều kiểu Anh không đơn thuần chỉ là việc thưởng thức trà và bánh, mà còn là một nghi thức với những quy tắc riêng. Việc tuân thủ những quy tắc này không chỉ thể hiện sự tôn trọng với văn hóa truyền thống, mà còn giúp bạn tận hưởng bữa tiệc một cách trọn vẹn nhất. Dưới đây là một số lưu ý giúp du khách trải nghiệm trà chiều kiểu Anh đúng điệu:
- Trang phục
Khi tham dự một buổi trà chiều trang trọng, khách mời thường mặc trang phục lịch sự. Phụ nữ có thể chọn váy hoặc bộ suit thanh lịch, trong khi nam giới có thể mặc áo sơ mi và quần âu.
- Không gian
Không gian lý tưởng cho trà chiều kiểu Anh là một nơi yên tĩnh, thoáng mát, tạo cảm giác thoải mái và thư giãn. Du khách có thể tổ chức tiệc trà trong vườn, ban công hoặc phòng khách. Để tăng thêm phần trang trọng và ấm cúng, bạn có thể trang trí bàn trà với khăn trải bàn, hoa tươi, nến thơm…
- Cách pha trà
Để có một ấm trà thơm ngon, du khách nên dùng nước tinh khiết để pha trà. Nhiệt độ nước phù hợp với từng loại trà cũng là điều cần lưu ý. Ví dụ, trà đen thường được pha với nước sôi 100oC, trong khi trà xanh chỉ nên pha với nước khoảng 80oC.
Thời gian hãm trà cũng rất quan trọng. Không nên hãm trà quá lâu, vì sẽ làm mất hương vị của trà, thậm chí gây đắng chát.
- Cách rót trà
Chủ nhà thường là người rót trà đầu tiên cho khách. Khi rót trà, nên giữ quai ấm bằng một tay và tay kia giữ nắp để tránh tràn. Không rót trà trực tiếp vào tách, mà nên rót ra ấm rồi mới đổ vào tách.
- Cách thưởng thức trà
Khi uống trà, giữ tay cầm tách bằng ngón cái và ngón trỏ, ngón giữa đỡ nhẹ phía dưới quai tách. Tuyệt đối không bao giờ giơ ngón út ra ngoài, điều này được xem là không lịch sự. Khi uống, hãy nhấc cả tách trà lên mà không mang theo đĩa lót trừ khi du khách đang đứng.
Hãy thưởng thức trà khi còn nóng để cảm nhận đầy đủ hương vị của nó. Du khách có thể dùng kèm với bánh ngọt và các món mặn theo thứ tự từ nhạt đến đậm đà, từ mặn đến ngọt. Khi khuấy trà, hãy khuấy nhẹ nhàng để trà không bị đục và nên nên lắc nhẹ thìa qua lại thay vì khuấy tròn để tránh gây tiếng ồn. Đừng quên nhâm nhi từng ngụm trà nhỏ, tận hưởng khoảnh khắc thư giãn và cảm nhận nét tinh tế của văn hóa trà chiều.
- Cách ăn bánh Scone
Khi ăn bánh Scone, du khách không nên cắn cả chiếc bánh mà cần bẻ đôi bánh bằng tay (không dùng dao cắt). Sau đó, dùng dao phết kem đông và mứt lên từng phần của Scone. Có hai trường phái: Ở Devon, phết kem đông trước rồi mới đến mứt; ở Cornwall, phết mứt trước rồi đến kem đông. Không bao giờ kẹp Scone như bánh Sandwich, đây được coi là không đúng cách.
- Ăn Sandwich và bánh ngọt
Sandwich trong trà chiều thường có kích thước nhỏ, không có vỏ và được cắt thành các hình vuông hoặc tam giác. Hãy cầm Sandwich bằng tay và ăn từng miếng nhỏ, không nên ăn một lúc quá nhiều.
Đối với các loại bánh ngọt, du khách nên dùng tay nếu chúng dễ cầm nắm, nhưng nếu bánh có kem hoặc nhân, du khách có thể dùng dĩa nhỏ.
- Sử dụng khăn ăn
Khăn ăn nên được đặt nhẹ lên đùi khi bắt đầu bữa tiệc trà. Khi dùng xong, hãy gấp khăn một cách lịch sự và đặt lên đĩa lót hoặc bên cạnh đĩa của du khách.
- Nói chuyện và ứng xử
Tránh các chủ đề nhạy cảm như chính trị, tôn giáo hay tiền bạc trong cuộc trò chuyện. Thay vào đó, tập trung vào các chủ đề nhẹ nhàng và thư giãn như sách, du lịch hoặc các câu chuyện hằng ngày.
Hy vọng bài viết này đã mang đến cho du khách những thông tin bổ ích về trà chiều kiểu Anh. Hãy tự mình trải nghiệm và cảm nhận sự tinh tế và thanh lịch trong từng chi tiết của nghi thức truyền thống này khi ghé thăm nước Anh trong hành trình du lịch Châu Âu cùng Viet Viet Tourism!