Chimaek – Nét văn hóa bình dị mà sâu sắc của người Hàn

Giữa những con phố rực sáng đèn đêm ở Seoul, không khó để bắt gặp hình ảnh bạn bè quây quần bên những khay gà rán vàng ruộm và ly bia mát lạnh. Chimaek không chỉ là một thói quen ẩm thực, mà còn là nét văn hóa đời thường thấm đẫm tinh thần sẻ chia và gắn kết của người Hàn. Bình dị trong hình thức, nhưng sâu sắc trong ý nghĩa, Chimaek chính là cách người Hàn tìm thấy niềm vui sau một ngày dài và lưu giữ những khoảnh khắc ấm áp bên nhau.

Trước đây, hình ảnh những bàn nhậu rộn ràng với gà rán vàng ruộm và những cốc bia sủi bọt xuất hiện dày đặc trong các bộ phim truyền hình Hàn Quốc. Từ những quán ăn ven đường cho đến ban công chung cư nhìn xuống thành phố đêm, các nhân vật quây quần bên khay gà nóng hổi đã khơi gợi sự tò mò của khán giả quốc tế. Chính qua màn ảnh nhỏ, Chimaek – cách gọi ghép giữa chicken và maekju (bia) – dần trở thành một trào lưu hấp dẫn, lan rộng từ Hàn Quốc sang nhiều quốc gia Châu Á rồi ra toàn thế giới, như một biểu tượng mới mẻ của văn hóa ẩm thực đương đại “xứ kim chi”.

Ít ai biết rằng gà rán không phải là món ăn truyền thống lâu đời của Hàn Quốc. Thịt gà chỉ thực sự phổ biến sau Chiến tranh Triều Tiên, chủ yếu thông qua sự hiện diện của Quân đội Mỹ. Trong bối cảnh những năm 1950 đầy khó khăn, khi nguồn thực phẩm khan hiếm, dầu ăn thiếu thốn và chăn nuôi chưa phát triển, gà rán từng là một món ăn xa xỉ mà không phải ai cũng có cơ hội thưởng thức. Người Hàn vốn quen với các món gà nướng hoặc gà xào cay đậm đà gia vị truyền thống. Thế nhưng khi tiếp xúc với phong cách gà rán kiểu Mỹ, họ không đơn thuần sao chép mà nhanh chóng biến tấu, sáng tạo nên phiên bản của riêng mình bằng cách phủ thêm những lớp sốt mang đậm hương vị Hàn Quốc.

Đầu thập niên 1970, thương hiệu gà rán đầu tiên mang tên “Lim’s Chicken” ra đời với lớp vỏ bột chiên mỏng, giòn nhẹ. Thời điểm ấy, sản phẩm của Lim’s được xem là thực phẩm chất lượng cao, gắn liền với sự hiện đại và đổi mới. Sang những năm 1980, khi ngành chăn nuôi phát triển mạnh hơn, thịt gà dần trở nên phổ biến và dễ tiếp cận. Các công thức tẩm gia vị bắt đầu xuất hiện, đặc biệt là gà phủ sốt ớt đỏ pha siro và mứt, tạo nên sự hòa quyện độc đáo giữa vị cay nồng và ngọt dịu – một đặc trưng rất Hàn. Những thương hiệu nhượng quyền như Pelicana Chicken phát triển nhanh chóng, mở rộng mô hình kinh doanh trên toàn quốc. Đến thập niên 1990, các phiên bản gà giòn (crispy chicken) và gà BBQ được ưa chuộng rộng rãi, đặt nền móng cho diện mạo thị trường gà rán hiện đại chỉ mới hình thành cách đây khoảng 3 thập kỷ – một lịch sử khá ngắn so với mức độ phổ biến bùng nổ của nó.

Song song với hành trình của gà rán là câu chuyện của bia tại Hàn Quốc. Nhà máy bia đầu tiên được thành lập trong thời kỳ Nhật Bản đô hộ. Các công ty Nhật như Great Nippon Beer và Kirin Beer từng xây dựng cơ sở sản xuất bia tại Triều Tiên thuộc địa. Sau khi Hàn Quốc giành độc lập, những cơ sở này được tư nhân hóa và lần lượt trở thành Oriental Brewery (nay là OB) và Hite Jinro. Tuy nhiên, trong nhiều năm, bia vẫn là thức uống đắt đỏ, chỉ dành cho tầng lớp có điều kiện. Phải đến thập niên 1970, bia tươi mới bắt đầu phổ biến hơn, và sang thập niên 1980, nhờ chiến lược bình dân hóa giá cả, bia mới thực sự trở thành đồ uống có cồn quen thuộc của đại chúng.

Khi cả gà rán lẫn bia cùng trở nên phổ biến vào những năm 1980, sự kết hợp giữa hai món ăn tưởng chừng riêng biệt này đã diễn ra một cách tự nhiên. Bia với vị đắng nhẹ và độ lạnh sảng khoái giúp cân bằng độ béo của gà chiên, trong khi thịt gà lại là món nhắm lý tưởng: đủ chắc bụng nhưng không quá nặng nề, có thể dùng ngay cả khi nguội. Bia thường được uống ngoài trời vào những ngày hè oi ả, nhưng không dễ kết hợp với các món nước hay món xào truyền thống. Gà rán, với tính tiện lợi và hương vị đậm đà, đã lấp đầy khoảng trống ấy. Từ đó, các quán bia, cửa hàng gà rán, dịch vụ giao hàng và cả sân vận động thể thao đều nhanh chóng đưa Chimaek vào thực đơn, biến bộ đôi này thành một phần không thể thiếu của văn hóa ăn nhậu Hàn Quốc.

Cuộc khủng hoảng tài chính Châu Á năm 1997 cũng góp phần thúc đẩy làn sóng Chimaek. Nhiều người nghỉ hưu hoặc mất việc đã sử dụng gói cứu trợ IMF để mở cửa hàng gà rán nhượng quyền, khiến số lượng quán tăng vọt. Cùng thời điểm đó, sự bùng nổ của các sự kiện thể thao, đặc biệt là FIFA World Cup 2002, đã tạo ra không khí cổ vũ cuồng nhiệt trên đường phố, nơi gà rán và bia trở thành “người bạn đồng hành” lý tưởng của người hâm mộ. Từ đây, Chimaek không chỉ là món ăn mà còn là biểu tượng của tinh thần tập thể và niềm tự hào dân tộc.

Ngày nay, Chimaek hiện diện quanh năm và gần như là lựa chọn đầu tiên khi người Hàn nghĩ đến một buổi tụ họp. Thị trường gà rán Hàn Quốc đã phát triển thành ngành công nghiệp trị giá hàng tỷ đô la với hơn 400 thương hiệu và hàng chục nghìn cửa hàng trên khắp cả nước. Trong đó, Daegu được xem là “quê hương” của gà rán Hàn Quốc nhờ lợi thế về nguồn cung gia cầm. Vùng lân cận thuộc Gyeongsangbuk-do từng tập trung phần lớn các trang trại gia cầm nội địa. Năm 1978, một nhà hàng tại Daegu giới thiệu món gà cay tẩm gia vị, mở đường cho sự ra đời và phát triển của thương hiệu Mexican Chicken nổi tiếng.

Từ năm 2013, Daegu còn tổ chức Lễ hội Chimaek vào tháng 7 hằng năm, thu hút hơn một triệu lượt người tham gia. Không chỉ là sự kiện ẩm thực, lễ hội này còn trở thành điểm nhấn du lịch mùa hè, góp phần khẳng định vị thế của Chimaek trong đời sống văn hóa đương đại Hàn Quốc.

Sự lan tỏa mạnh mẽ của Chimaek ra thế giới còn nhờ vào làn sóng Hallyu. Trong bộ phim đình đám “Vì sao đưa anh tới”, cảnh nữ chính Cheon Song-yi vừa ăn gà vừa uống bia đã tạo nên cơn sốt khắp Châu Á. Từ đó, cụm từ “Chimaek” được nhắc đến dày đặc trên truyền thông và mạng xã hội. Dù từng có thời điểm lo ngại về dịch cúm gia cầm, lượng đặt hàng gà rán tại Hàn Quốc vẫn tăng mạnh sau khi phim phát sóng – minh chứng rõ ràng cho sức ảnh hưởng của văn hóa đại chúng.

Khi nhắc đến ẩm thực Hàn Quốc, người ta thường nghĩ ngay đến Kimchi cay nồng, Bibimbap đầy sắc màu hay những món ăn truyền thống đã tồn tại hàng trăm năm trong đời sống người dân xứ kim chi. Thế nhưng, Chimaek lại là một ngoại lệ đầy thú vị. Không mang nguồn gốc thuần Hàn, không sở hữu bề dày lịch sử lâu đời, thậm chí bản thân nó cũng không phải một món ăn riêng lẻ mà là sự kết hợp giữa gà rán và bia – hai yếu tố tưởng chừng giản dị. Vậy mà chính sự dung hòa giữa ngoại lai và bản địa, giữa tinh thần hiện đại và nhịp sống đời thường ấy đã biến Chimaek trở thành một biểu tượng văn hóa mới của Hàn Quốc.

Trong những con phố đêm rực sáng ở Seoul, trong tiếng hò reo cổ vũ bóng đá hay trên màn ảnh của các bộ phim truyền hình nổi tiếng, Chimaek không chỉ đơn thuần là món ăn mà còn là không gian của sự sẻ chia và kết nối. Nó phản ánh khả năng tiếp nhận tinh hoa bên ngoài, biến đổi bằng bản sắc riêng và sáng tạo thành một phong cách rất Hàn Quốc. Giữa dòng chảy toàn cầu hóa mạnh mẽ, Chimaek chính là minh chứng sống động cho sức sống linh hoạt, năng động và không ngừng đổi mới của ẩm thực xứ sở này.

Và nếu bạn muốn tự mình cảm nhận hương vị giòn tan của gà rán hòa cùng ngụm bia mát lạnh giữa không khí sôi động của Hàn Quốc, hãy Book Tour Hàn Quốc của Viet Viet Tourism để trải nghiệm trọn vẹn nét văn hóa độc đáo ấy!