Giữa nhịp sống hiện đại và hệ thống giao thông rộng lớn của Bắc Kinh, thẻ Yikatong đã trở thành “trợ thủ” quen thuộc giúp việc di chuyển của người dân và khách du lịch trở nên thuận tiện hơn rất nhiều. Chỉ với một chiếc thẻ nhỏ gọn, du khách có thể dễ dàng đi tàu điện ngầm, xe buýt, thanh toán tại nhiều cửa hàng tiện lợi mà không cần mang theo quá nhiều tiền mặt.
Giữa nhịp sống hiện đại, đông đúc và tốc độ gần như không ngừng nghỉ của Bắc Kinh, thẻ Yikatong từ lâu đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống hằng ngày của người dân địa phương cũng như khách quốc tế. Với nhiều người, đây không đơn thuần chỉ là một chiếc thẻ giao thông công cộng mà gần giống như “tấm vé thông hành” giúp việc khám phá thủ đô Trung Quốc trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.
Tên đầy đủ của loại thẻ này là “Beijing Municipal Administration Traffic Card”, còn người dân địa phương thường gọi ngắn gọn là “Yikatong” – nghĩa là “Nhất ca thông” hay “thẻ thông hành vạn năng”. Cái tên này phản ánh khá đúng chức năng của nó: chỉ với một chiếc thẻ nhỏ nằm gọn trong ví, người dùng gần như có thể di chuyển khắp thành phố và thanh toán cho nhiều dịch vụ khác nhau mà không cần mang theo quá nhiều tiền mặt hay phải mua vé lẻ cho từng chặng đường.
Thẻ Yikatong được chính quyền Bắc Kinh chính thức đưa vào sử dụng từ năm 2003, trong giai đoạn thành phố bắt đầu mở rộng mạnh mẽ hệ thống giao thông công cộng hiện đại để phục vụ dân số ngày càng đông. Vào thời điểm đó, lượng người sử dụng metro và xe buýt tại Bắc Kinh tăng nhanh khiến việc mua vé giấy truyền thống trở nên bất tiện và mất nhiều thời gian. Chính vì vậy, thẻ Yikatong ra đời như một giải pháp giúp giảm ùn tắc tại các nhà ga, đồng thời thúc đẩy xu hướng thanh toán không tiền mặt trong đô thị.
Ban đầu, chiếc thẻ này chủ yếu được sử dụng trên tàu điện ngầm và xe buýt công cộng. Tuy nhiên, sau hơn 2 thập kỷ phát triển, phạm vi sử dụng của thẻ Yikatong đã mở rộng đáng kể. Hiện nay, ngoài metro, xe buýt hay taxi, người dùng còn có thể thanh toán tại nhiều cửa hàng tiện lợi, siêu thị nhỏ, máy bán nước tự động, bãi đỗ xe công cộng và một số dịch vụ dân sinh khác trong thành phố. Ở nhiều khu vực của Bắc Kinh, việc dùng thẻ Yikatong đã trở thành thói quen quen thuộc đến mức nhiều người hiếm khi phải mang theo tiền mặt khi ra ngoài.
Đối với khách du lịch quốc tế, đặc biệt là những người lần đầu tới Trung Quốc, thẻ Yikatong càng trở nên hữu ích hơn. Một trong những điều khiến nhiều du khách bối rối khi đến Trung Quốc là việc quốc gia này đã chuyển sang thanh toán điện tử quá mạnh mẽ. Tại Bắc Kinh, từ những trung tâm thương mại lớn cho tới quầy hàng ven đường, phần lớn người dân đều sử dụng các ứng dụng nội địa như Alipay hoặc WeChat Pay để thanh toán. Ngay cả tài xế taxi, quán ăn nhỏ hay cửa hàng tiện lợi cũng ưu tiên quét mã QR thay vì nhận tiền mặt.
Tuy nhiên, với khách nước ngoài, việc tạo tài khoản, xác minh danh tính hay liên kết thẻ ngân hàng quốc tế với các ứng dụng thanh toán Trung Quốc đôi khi khá phức tạp. Một số người thậm chí không thể sử dụng đầy đủ các tính năng do khác biệt về hệ thống ngân hàng và số điện thoại nội địa. Trong bối cảnh đó, thẻ Yikatong trở thành giải pháp thay thế đơn giản và hiệu quả hơn rất nhiều.
Thay vì phải liên tục đổi tiền lẻ hay loay hoay mua vé tàu cho từng chuyến đi, du khách chỉ cần cầm theo một chiếc thẻ duy nhất. Khi vào ga metro hoặc lên xe buýt, họ chỉ việc quẹt thẻ lên máy đọc. Hệ thống sẽ tự động trừ tiền và hiển thị ngay số dư còn lại trên màn hình điện tử. Với những người không biết tiếng Trung, đây là ưu điểm cực kỳ lớn vì họ gần như không cần giao tiếp quá nhiều trong quá trình di chuyển.
Ở một thành phố có hơn 20 triệu dân như Bắc Kinh, sự tiện lợi này càng trở nên rõ rệt vào giờ cao điểm. Các ga tàu điện ngầm tại Bắc Kinh thường đông kín người vào buổi sáng và cuối giờ chiều. Dòng người di chuyển liên tục qua các cổng kiểm soát tạo nên nhịp sống rất đặc trưng của thành phố hiện đại này. Nếu phải dừng lại mua vé cho từng chuyến đi, du khách có thể mất khá nhiều thời gian xếp hàng. Trong khi đó, người dùng thẻ Yikatong chỉ cần quẹt thẻ và đi thẳng qua cổng trong vài giây.
Ngoài yếu tố tiết kiệm thời gian, nhiều tuyến xe buýt tại Bắc Kinh còn áp dụng mức giá ưu đãi cho người sử dụng thẻ Yikatong thay vì trả tiền mặt trực tiếp. Dù số tiền giảm không quá lớn, điều này vẫn góp phần khiến chiếc thẻ trở nên phổ biến hơn với cả người dân địa phương lẫn khách du lịch.
Ngày nay, cùng với sự phát triển của công nghệ, đa số người Trung Quốc đã chuyển sang dùng phiên bản điện tử của thẻ Yikatong tích hợp trực tiếp trên điện thoại thông minh hoặc smartwatch. Chỉ cần đưa điện thoại lại gần máy quét, hệ thống sẽ tự động thanh toán. Tuy nhiên, phần lớn khách quốc tế vẫn yêu thích phiên bản thẻ nhựa truyền thống vì dễ sử dụng hơn và không cần liên kết với các nền tảng thanh toán nội địa.
Chiếc thẻ Yikatong cũng được thiết kế khá đơn giản nhưng hiện đại với nhiều phiên bản màu sắc khác nhau. Một số mẫu còn in hình các biểu tượng nổi tiếng của Bắc Kinh như Tử Cấm Thành hay Thiên Đàn. Vì vậy, nhiều khách du lịch sau khi kết thúc chuyến đi thường không trả lại thẻ mà giữ làm kỷ niệm như một món đồ gắn liền với hành trình khám phá Trung Quốc.
Việc mua thẻ Yikatong cũng khá dễ dàng. Du khách có thể tìm thấy thẻ tại sân bay quốc tế, ga tàu điện ngầm, bến xe buýt hoặc các máy bán thẻ tự động xuất hiện ở nhiều nơi trong thành phố. Thông thường, người mua chỉ cần đưa hộ chiếu và thanh toán tiền cho nhân viên là có thể nhận thẻ ngay lập tức. Người dùng sẽ đặt cọc khoảng 20 NDT cho chiếc thẻ và khoản tiền này sẽ được hoàn trả nếu trả lại trước khi rời Bắc Kinh.
Tuy nhiên, vì mức tiền cọc không quá lớn nên khá nhiều người lựa chọn giữ lại chiếc thẻ như một món quà lưu niệm. Với nhiều khách du lịch, thẻ Yikatong không chỉ gắn liền với những chuyến metro đông đúc hay các hành trình khám phá thành phố mà còn đại diện cho trải nghiệm về một Bắc Kinh hiện đại, công nghệ và vận hành cực kỳ hiệu quả.
Một điểm khá đặc biệt là dù hệ thống cho phép nạp thêm tiền vào thẻ bất cứ lúc nào, nhưng nhiều máy nạp tự động hiện chỉ hỗ trợ căn cước công dân Trung Quốc. Điều này đôi khi khiến khách quốc tế gặp khó khăn khi muốn nạp thêm tiền. Vì vậy, đa số du khách thường tính toán trước chi phí đi lại để nạp đủ ngay từ đầu. Nếu lưu trú tại Bắc Kinh khoảng 2-3 ngày, số tiền khoảng 100 NDT thường đủ dùng cho metro, xe buýt và một vài chuyến taxi ngắn trong nội thành.
Điều khiến thẻ Yikatong được yêu thích nhất chính là khả năng kết nối gần như toàn bộ các điểm du lịch nổi tiếng của Bắc Kinh thông qua hệ thống giao thông công cộng rộng lớn. Chỉ với chiếc thẻ này, du khách có thể tự do khám phá thành phố mà không cần phụ thuộc quá nhiều vào taxi hay các tour du lịch riêng.
Nếu muốn tới Vạn Lý Trường Thành tại khu vực Bát Đạt Lĩnh, du khách chỉ cần đi metro tới ga Tích Thủy Đàm rồi chuyển sang tuyến xe buýt 877. Đây là cách di chuyển tiết kiệm và được rất nhiều khách quốc tế lựa chọn vì vừa dễ đi vừa có chi phí thấp hơn đáng kể so với taxi hoặc tour riêng.
Tương tự, những địa danh nổi tiếng như Di Hòa Viên, Thiên Đàn, Tử Cấm Thành hay Sân vận động Quốc gia Bắc Kinh đều có thể tiếp cận dễ dàng bằng metro và xe buýt công cộng. Hệ thống tàu điện ngầm Bắc Kinh hiện phủ sóng gần như toàn bộ khu vực trung tâm cùng nhiều điểm tham quan lớn nên việc dùng thẻ Yikatong gần như đủ để khám phá toàn thành phố.
Không chỉ phục vụ nhu cầu du lịch trong nội đô, thẻ Yikatong còn có thể sử dụng để di chuyển tới sân bay, ga tàu cao tốc hoặc các bến xe đường dài để tiếp tục hành trình sang những thành phố khác của Trung Quốc. Với nhiều người, chiếc thẻ nhỏ này giống như “chiếc chìa khóa” giúp họ tự tin khám phá Bắc Kinh theo cách tự do và chủ động hơn rất nhiều.
Trong một thành phố rộng lớn, đông đúc và hiện đại bậc nhất Châu Á như Bắc Kinh, nơi mọi thứ vận hành với tốc độ cực nhanh, thẻ Yikatong đã góp phần biến việc đi lại hằng ngày trở nên đơn giản và thuận tiện hơn đáng kể. Từ những chuyến metro xuyên thành phố, các tuyến xe buýt len lỏi qua khu phố cổ cho tới hành trình khám phá những di sản nổi tiếng thế giới, tất cả gần như đều có thể thực hiện chỉ với một chiếc thẻ nhỏ nằm gọn trong tay./.