Nhật Bản nổi tiếng với sự văn minh, trật tự và lòng hiếu khách, nhưng tại một số khu phố giải trí sầm uất vẫn tồn tại hiện tượng Kyakuhiki (客引き) – những người đứng trên đường mời gọi, chèo kéo khách vào quán ăn, quán bar hay các cơ sở dịch vụ. Đằng sau những lời mời tưởng chừng thân thiện ấy đôi khi là những rủi ro mà cả người dân địa phương lẫn du khách đều được khuyến cáo nên cảnh giác.
Khi màn đêm buông xuống, những khu phố giải trí nổi tiếng của Nhật Bản như Kabukichō (Tokyo), Roppongi hay Shinsaibashi (Osaka) trở nên rực rỡ với ánh đèn neon, những quán bar, nhà hàng và câu lạc bộ đông đúc. Bên cạnh bầu không khí sôi động ấy, vẫn tồn tại một hiện tượng mà cả người dân địa phương lẫn khách du lịch đều được khuyến cáo nên cảnh giác, đó là Kyakuhiki (客引き) – hành vi chèo kéo hoặc lôi kéo khách hàng vào các cơ sở kinh doanh dịch vụ giải trí.
Trong tiếng Nhật, “Kyakuhiki” có nghĩa là “kéo khách”. Thuật ngữ này dùng để chỉ những người chủ động tiếp cận người đi đường nhằm mời gọi họ vào quán bar, hộp đêm, nhà hàng, quán karaoke hay các cơ sở giải trí khác. Bề ngoài, họ thường xuất hiện với vẻ ngoài lịch sự, thân thiện và nói chuyện rất khéo léo. Tuy nhiên, mục đích của nhiều đối tượng không đơn thuần là quảng bá dịch vụ mà là dẫn khách đến những cơ sở có dấu hiệu lừa đảo hoặc thu phí bất hợp lý để đổi lấy tiền hoa hồng từ chủ quán.
Những người làm Kyakuhiki thường hoạt động mạnh nhất từ chiều tối đến rạng sáng, khi các khu vui chơi về đêm bắt đầu nhộn nhịp. Họ đứng dọc các tuyến phố đông người qua lại, chủ động tiếp cận từng nhóm khách hoặc khách đi một mình, đặc biệt là khách nước ngoài. Với kinh nghiệm quan sát, họ dễ dàng nhận ra những người lần đầu đến Nhật hoặc còn bỡ ngỡ với khu vực xung quanh để tiếp cận.
Các lời mời gọi thường rất hấp dẫn như: “Đồ uống không giới hạn chỉ từ 2.000 Yên”, “Quán đang có chương trình giảm giá đặc biệt”, “Không cần đặt chỗ”, “Có nhân viên nói tiếng Anh” hay “Đây là quán nổi tiếng được nhiều du khách yêu thích”. Một số người còn hứa hẹn những dịch vụ “độc quyền”, “chỉ có trong hôm nay” hoặc khẳng định khách sẽ được ưu đãi đặc biệt nếu đi cùng họ.
Chính những lời mời tưởng chừng vô hại này lại là chiếc bẫy khiến không ít người mất cảnh giác. Khi khách đồng ý đi theo, họ thường được dẫn đến những quán bar hoặc cơ sở giải trí ít tên tuổi, nằm sâu trong các tòa nhà hoặc ngõ nhỏ. Ban đầu, mức giá vẫn đúng như lời quảng cáo, nhưng sau khi sử dụng dịch vụ, hóa đơn thanh toán lại xuất hiện hàng loạt khoản phụ phí mà khách hoàn toàn không được thông báo trước.
Những khoản thu này có thể bao gồm phí chỗ ngồi, phí phục vụ, phí tiếp viên, phí đồ ăn nhẹ, phụ phí theo thời gian, phí sử dụng phòng riêng hoặc nhiều khoản phụ thu khác. Kết quả là một bữa uống vài nghìn Yên có thể nhanh chóng biến thành hóa đơn lên tới hàng chục, thậm chí hàng trăm nghìn Yên.
Điều cần lưu ý là không phải mọi khoản phụ phí trong các quán ăn hay quán bar ở Nhật Bản đều là bất hợp pháp. Nhiều nhà hàng hợp pháp vẫn thu phí chỗ ngồi (seat charge) hoặc tự động phục vụ một món khai vị nhỏ gọi là otoshi (お通し) đối với khách gọi đồ uống có cồn. Tuy nhiên, các khoản phí này thường được niêm yết rõ ràng trên thực đơn hoặc được nhân viên thông báo trước khi phục vụ.
Ngược lại, tại các cơ sở do Kyakuhiki dẫn khách tới, nhiều khoản phụ phí bị che giấu hoặc cố tình không giải thích. Hình thức “chặt chém” này trong tiếng Nhật được gọi là Bottakuri (ぼったくり). Khách hàng chỉ biết tổng chi phí thật sự khi nhận hóa đơn và lúc đó thường rất khó từ chối thanh toán. Không ít trường hợp, nếu khách phản ứng hoặc từ chối trả tiền, họ còn bị gây sức ép, đe dọa hoặc bị yêu cầu thanh toán ngay tại chỗ để tránh xảy ra xung đột.
Trong những năm gần đây, các đối tượng Kyakuhiki còn sử dụng những phương thức tinh vi hơn nhằm tiếp cận nạn nhân. Một số người ăn mặc sang trọng, nói chuyện lịch sự và chủ động bắt chuyện như những người bạn mới quen. Họ mời khách đi uống rượu, ăn tối hoặc giao lưu văn hóa, tạo cảm giác hoàn toàn tự nhiên. Sau khi khách đồng ý, đối tượng sẽ đưa họ đến một quán bar quen biết rồi nhanh chóng lấy cớ rời đi, để lại nạn nhân một mình. Đến cuối buổi, khách phải thanh toán toàn bộ hóa đơn với mức giá cao bất thường cho một cuộc gặp tưởng như rất bình thường.
Về mặt pháp luật, cần phân biệt rõ giữa Kyakuhiki và Yobikomi (呼び込み). Yobikomi là hình thức quảng bá hợp pháp, trong đó nhân viên đứng trước cửa hàng để phát tờ rơi, cầm bảng quảng cáo hoặc lịch sự mời khách xem thực đơn. Giá cả được niêm yết rõ ràng, khách hoàn toàn có quyền từ chối và người mời sẽ không bám theo, cản đường hay tạo áp lực.
Trong khi đó, Kyakuhiki là hành vi chủ động chèo kéo, theo sát hoặc dụ dỗ khách đến những cơ sở kinh doanh cụ thể và đã bị nhiều địa phương tại Nhật Bản nghiêm cấm. Tùy theo quy định của từng tỉnh, thành phố, người thực hiện hành vi kéo khách trái phép có thể bị xử phạt lên tới 500.000 Yên, trong khi chủ cơ sở kinh doanh hưởng lợi từ hoạt động này có thể bị phạt tới 1 triệu Yên, thậm chí phải đối mặt với các hình phạt nghiêm khắc hơn nếu có hành vi lừa đảo hoặc cưỡng ép khách hàng.
Dù vậy, Kyakuhiki vẫn chưa thể bị loại bỏ hoàn toàn. Phần lớn các đối tượng hoạt động khá tinh vi, thường thay đổi địa điểm, chỉ tiếp cận trong thời gian ngắn hoặc lợi dụng những khu vực đông khách du lịch để tránh bị phát hiện. Nhiều vụ việc chỉ có thể xử lý khi cơ quan chức năng thu thập được đầy đủ bằng chứng về hành vi vi phạm. Thực tế cho thấy, mặc dù các địa phương tiếp nhận không ít đơn khiếu nại liên quan đến hoạt động kéo khách, số vụ bị khởi tố vẫn còn khá khiêm tốn do khó chứng minh yếu tố lừa đảo hoặc cưỡng ép.
Nhằm bảo vệ người dân và khách du lịch, nhiều địa phương tại Nhật Bản đã tăng cường các biện pháp kiểm soát hiện tượng Kyakuhiki. Cảnh sát thường xuyên tổ chức các đợt tuần tra tại những khu phố giải trí lớn, đồng thời lắp đặt biển cảnh báo bằng nhiều ngôn ngữ để nhắc nhở du khách không đi theo những người chèo kéo trên đường. Một số thành phố còn ứng dụng hệ thống camera thông minh kết hợp trí tuệ nhân tạo để phát hiện hành vi kéo khách và tự động phát thông báo cảnh báo qua loa khi phát hiện đối tượng nghi vấn.
Bên cạnh những nỗ lực của chính quyền, chính người dân và du khách cũng được khuyến khích nâng cao ý thức phòng tránh. Khi đến các khu vui chơi về đêm ở Nhật Bản, du khách nên lựa chọn những quán ăn hoặc quán bar có địa chỉ rõ ràng, xem trước đánh giá trên các nền tảng uy tín, kiểm tra kỹ bảng giá trước khi gọi món và tuyệt đối không đi theo những lời mời ngẫu nhiên từ người lạ trên đường phố. Nếu cảm thấy có dấu hiệu bất thường hoặc bị gây áp lực, cách an toàn nhất là lịch sự từ chối và nhanh chóng rời khỏi khu vực.
Nhật Bản vẫn là một trong những quốc gia an toàn nhất thế giới, nhưng cũng giống như bất kỳ điểm đến du lịch nổi tiếng nào, nơi đây vẫn tồn tại những chiêu trò nhắm vào sự thiếu cảnh giác của du khách. Hiểu đúng về Kyakuhiki không chỉ giúp du khách tránh được những khoản chi phí không đáng có mà còn góp phần mang lại một chuyến du lịch Nhật Bản trọn vẹn, an toàn và đáng nhớ.