Giữa những quảng trường cổ kính và mùa đông se lạnh của châu Âu, những món bánh rán ngọt luôn tỏa ra hương thơm ấm áp, khiến du khách khó lòng bước qua mà không dừng lại thưởng thức. Từ những chiếc bánh phủ đường tinh tế cho đến các loại bánh nhân trái cây rực rỡ, mỗi quốc gia lại sở hữu một hương vị riêng đầy cuốn hút. Khám phá Châu Âu qua những món bánh rán chính là hành trình nếm trải sắc màu văn hóa ngọt ngào và khó quên.
Ẩm thực Châu Âu từ lâu đã được biết đến như cái nôi của sự tinh tế, đa dạng và giàu chiều sâu văn hóa. Mỗi quốc gia, mỗi vùng miền trên lục địa này đều mang trong mình một bản sắc ẩm thực riêng, được hình thành từ lịch sử, khí hậu và truyền thống lâu đời. Nếu ẩm thực Pháp nổi tiếng với sự tinh tế, Ý gắn liền với hương vị đậm đà và những nguyên liệu tươi ngon, thì Bắc Âu lại cuốn hút bởi sự đơn giản, thanh sạch nhưng đầy sáng tạo. Trong bức tranh đa sắc ấy, các món bánh rán ngọt (sweet fried pastries) trở thành nét chấm phá vô cùng đặc biệt – vừa bình dị đời thường, vừa gắn bó mật thiết với những lễ hội và phong tục bản địa.
Các món bánh rán ngọt của Châu Âu không chỉ là những chiếc bánh vàng ruộm thơm mùi bơ đường; chúng còn mang một câu chuyện dài về truyền thống và niềm vui sum vầy. Ở Tây Ban Nha có Churros nóng giòn chấm socola; ở Pháp, Beignets phủ đường mịn được thưởng thức trong các quán cafe cổ; Áo tự hào với Faschingskrapfen nhân mứt ngọt; còn Hà Lan lại nổi tiếng với Oliebollen – món bánh mang ý nghĩa may mắn ngày đầu năm mới. Mỗi loại bánh đều phản ánh tính cách và văn hóa của người dân nơi nó ra đời: phóng khoáng, lãng mạn, mạnh mẽ hay tràn đầy tinh thần lễ hội.
Hành trình khám phá bánh rán ngọt Châu Âu là hành trình đi qua nhiều nền văn hóa: từ những khu chợ sôi động, các lễ hội mùa đông, đến những con phố nhỏ tràn ngập hương thơm ngọt dịu. Đó là trải nghiệm không chỉ của vị giác mà còn của cảm xúc – nơi mỗi chiếc bánh đều trở thành một “tấm hộ chiếu” đưa du khách đến gần hơn với đời sống và tâm hồn của từng quốc gia Châu Âu.
Bánh Oliebollen – món giao thừa truyền thống Hà Lan
Bánh Oliebollen luôn mang trong mình sắc thái vừa mộc mạc vừa huyền bí, khiến du khách không chỉ thưởng thức bằng vị giác mà còn bằng cả những câu chuyện lâu đời đằng sau nó. Với người Hà Lan, khoảnh khắc chuyển giao năm cũ sang năm mới sẽ thật thiếu nếu không có một đĩa Oliebollen nóng hổi đặt trên bàn. Họ tin rằng chỉ cần cắn một miếng bánh rán phồng tròn vào ngày đầu năm mới, những điều may mắn và trọn vẹn sẽ theo chân họ suốt 12 tháng tiếp theo.
Tên gọi Oliebollen trong tiếng Hà Lan có nghĩa là “những quả bóng dầu” – vừa mô tả đúng hình dáng tròn xinh vừa thể hiện cách chế biến đặc trưng khi bánh được chiên ngập trong dầu. Nhỏ gọn trong lòng bàn tay, Oliebollen thường được làm từ bột mì trộn sữa, đường, trứng và đặc biệt không thể thiếu nho khô, đôi khi là những miếng táo nhỏ hay nho tươi, tạo nên vị ngọt dịu, dẻo nhẹ và thơm nức. Một lớp đường bột trắng mịn rắc lên trên khiến chiếc bánh trông như phủ tuyết – vô cùng hợp với không khí mùa đông Hà Lan.
Nhưng điều khiến Oliebollen trở thành món bánh “bắt buộc” vào đêm giao thừa lại đến từ một truyền thuyết dân gian đậm màu sắc huyền thoại. Người Hà Lan tin rằng vào đêm cuối cùng của năm, nữ thần Bertha sẽ cưỡi gió đi qua bầu trời tối lạnh cùng những linh hồn lạc lối. Trong tay bà là một con dao sắc, dùng để “cắt” đi bất kỳ chiếc bụng đói nào bà nhìn thấy trên đường. Và cách duy nhất để tránh bị nữ thần trừng phạt chính là ăn bánh rán thật nhiều dầu mỡ. Dầu trên chiếc bánh sẽ khiến con dao của Bertha trượt đi, bảo vệ người ăn khỏi vận xui và mang đến bình an trong năm mới. Chính niềm tin này đã khiến Oliebollen trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống lễ hội của người Hà Lan. Từ những căn bếp gia đình đến những xe bán bánh trên phố, từ Amsterdam đến Rotterdam, mùi bánh Oliebollen ngọt lịm, ấm nồng như đánh thức cả thành phố vào những ngày cuối năm. Du khách ghé thăm Hà Lan dịp này thường bị cuốn hút bởi hình ảnh người dân xếp hàng chờ bánh nóng, tay đeo găng, hơi thở hòa vào sương lạnh, nhưng nụ cười thì rạng rỡ trong ánh đèn phố.
Buñuelos – Hương ngọt Tây Ban Nha trong một miếng bánh rán truyền thống
Giữa những con phố lát đá cổ kính và nhịp sống trầm lắng đặc trưng của Tây Ban Nha, bánh Buñuelos hiện lên như một phần linh hồn ẩm thực đầy nét truyền thống. Du khách đặt chân đến “xứ sở bò tót” không chỉ đến để thưởng ngoạn những công trình mang phong cách Baroque hay ngắm nhìn các quảng trường rực rỡ ánh nắng Địa Trung Hải; mà còn để cảm nhận hương vị đường phố mộc mạc, ấm áp – nơi Buñuelos là một trong những món bánh đáng thử nhất.
Nguồn gốc của Buñuelos được cho là bắt đầu từ cộng đồng Morisco – những người Hồi giáo sống tại Tây Ban Nha thời Trung Cổ. Khi ấy, họ đã tạo ra những miếng bánh bột chiên phồng vàng, ngọt nhẹ và tỏa hương thơm từ dầu chiên, thứ bánh giản dị nhưng nhanh chóng trở thành món ăn được yêu thích trong đời sống thường ngày. Qua nhiều thế kỷ, Buñuelos không chỉ trụ lại mà còn lan tỏa khắp cộng đồng người Tây Ban Nha, gắn liền với những dịp lễ hội tôn giáo và các sự kiện truyền thống.
Nếu ghé thăm Tây Ban Nha vào mùa lễ cuối năm hay trong Tuần Thánh (Semana Santa), du khách sẽ dễ dàng bắt gặp hình ảnh những quầy bánh Buñuelos nhỏ nhắn ven đường. Trên những chiếc chảo lớn đang sôi dầu, từng viên bột được thả vào, nở phồng, chuyển sang màu vàng óng, rồi được vớt ra và phủ một lớp đường trắng hoặc đường quế thơm lừng. Buñuelos thường có dạng những viên tròn nhỏ hoặc hình xoắn, mỗi biến thể lại mang đến cảm giác khác nhau khi cắn vào: giòn rụm bên ngoài, mềm mịn và nóng ấm bên trong, đôi khi còn có nhân kem, chocolate hay custard ngọt mịn.
Tại vùng Castilla-La Mancha hay Andalusia, nhiều gia đình vẫn giữ thói quen làm Buñuelos mỗi mùa lễ, coi đó là một phần quan trọng của bữa tụ họp. Người dân tin rằng sự tròn đầy và ngọt dịu của Buñuelos tượng trưng cho lời chúc may mắn và sum vầy. Còn ở các thành phố lớn như Madrid hay Barcelona, những cửa hàng xưa cũ vẫn giữ công thức truyền thống, thu hút khách du lịch và người dân xếp hàng để mua vài túi bánh nóng hổi mang về.
Bánh Churros: Biểu tượng ngọt ngào của đường phố “xứ bò tót”
Nếu có một hương vị nào có thể gói trọn sự ấm áp, náo nhiệt và tinh thần đường phố của Tây Ban Nha, thì đó chính là Churros – món bánh rán vàng ruộm, giòn tan luôn khiến du khách dừng chân chỉ sau một hơi thơm ngọt vừa lướt qua. Dạo bước giữa những con phố lát đá của Madrid hay Barcelona vào buổi sáng se lạnh, du khách sẽ dễ dàng bắt gặp những quầy Churrería nhỏ xinh, nơi người dân địa phương đứng xếp hàng thong thả để chờ đợi những mẻ churros nóng hổi mới ra lò.
Churros được làm từ bột mì đơn giản, nặn thành các dải dài hoặc hình xoắn, rồi thả vào chảo dầu đang sôi để tạo nên lớp vỏ giòn nhẹ nhưng vẫn mềm bên trong. Khi vừa vớt ra, những chiếc bánh được lăn qua lớp đường hoặc quế thơm lừng – một hương vị đủ để khiến bất kỳ ai cũng phải xiêu lòng. Nhưng điều làm nên linh hồn của món bánh này chính là tách chocolate nóng đặc quánh luôn đi kèm. Nhúng một chiếc churros vàng ruộm vào dòng chocolate sền sệt, du khách như chạm tới cả bầu trời ngọt ngào của ẩm thực Tây Ban Nha.
Ở Madrid, quán San Ginés – hoạt động từ năm 1894 – được xem là “thánh địa” của những ai yêu Churros. Nhưng ở mỗi vùng, món bánh này lại mang những sắc thái riêng: Churros dày hơn ở Andalusia, hay phiên bản Porras to và bông xốp hơn được yêu thích ở miền trung Tây Ban Nha. Từ quảng trường rộn ràng Plaza Mayor đến những khu chợ đầy ắp màu sắc như La Boqueria, bánh Churros luôn hiện diện như một mảnh ghép không thể thiếu trong trải nghiệm ẩm thực bản địa.
Du khách thường chọn thưởng thức món bánh này vào buổi sáng hoặc trong các lễ hội mùa đông, khi không khí se lạnh khiến vị ngọt – nóng – giòn trở nên hoàn hảo. Churros không chỉ là một món ăn, mà còn là một khoảnh khắc: khoảnh khắc đứng giữa đường phố Tây Ban Nha, tay cầm chiếc bánh còn bốc hơi, ngắm dòng người qua lại và cảm nhận nhịp sống phóng khoáng, nồng nhiệt của “xứ sở bò tót”.
Bolas de Fraile Con Leche Dulce: Hương ngọt Nam Mỹ giữa lòng nước Đức
Nếu du khách đang tìm một món ngọt độc đáo giữa hành trình khám phá nước Đức, hãy thử tìm đến “Bolas de Fraile con leche dulce” – một món bánh rán tròn đầy, mềm mịn và quyến rũ bởi lớp kem sữa ngọt béo bên trong. Dù có nguồn gốc gắn liền với cộng đồng người Nam Mỹ nhập cư, món bánh này đã tìm được chỗ đứng riêng trong văn hóa ẩm thực đường phố tại nhiều thành phố lớn của Đức, nơi hương thơm bơ sữa hòa cùng âm hưởng đa văn hóa mang đến trải nghiệm khó quên.
Tản bộ qua những khu phố sầm uất của Berlin hay Hamburg, du khách có thể bắt gặp những tiệm bánh nhỏ mang phong cách Latinh bày đầy những chiếc Bolas de Fraile vàng ươm. Bột bánh được chiên phồng nhẹ, khi cắn vào là lớp leche dulce sánh mịn, ngọt dịu và thơm nồng, tạo nên sự đối lập thú vị giữa lớp vỏ giòn nhẹ và phần nhân mềm mượt tan trong miệng. Đó là kiểu hương vị “comfort food” khiến du khách chỉ cần thử một lần là nhớ mãi.
Điều khiến Bolas de Fraile con leche dulce trở nên cuốn hút tại Đức chính là cách món bánh này hòa nhập với nhịp sống hiện đại. Buổi sáng se lạnh, người Đức thường gọi một chiếc bánh cùng tách cafe nóng; buổi chiều, các gia đình dừng chân tại quán nhỏ để thưởng thức món ngọt ấm áp này như một cách thư giãn nhẹ nhàng. Một vài cửa tiệm còn biến tấu nhân bánh với hương quế, cacao hoặc caramel, khiến trải nghiệm càng thêm phong phú.
Bánh Bombolone ở Ý – Hương ngọt bùng nổ giữa những quảng trường rợp nắng
Giữa những con phố lát đá, những quảng trường rộng mở và âm thanh rộn ràng của cuộc sống Ý, có một món bánh ngọt khiến du khách khó lòng cưỡng lại ngay từ cái nhìn đầu tiên – Bombolone, chiếc bánh rán mềm mại, tròn trịa và đầy ắp nhân kem ngọt ngào. Đây không chỉ là món ăn vặt, mà còn là nét chấm phá sinh động trong bức tranh ẩm thực đa sắc màu của Ý, đặc biệt là vùng Tuscany – nơi người dân yêu thích sự mộc mạc nhưng tinh tế trong từng hương vị.
Dạo bước giữa Florence hay Siena vào mỗi buổi sớm, du khách dễ dàng bắt gặp những tiệm cafe nhỏ đang chiên những mẻ Bombolone mới. Mùi thơm quyện của bơ, đường và bột mì lan tỏa trong không khí, khiến ai đi ngang cũng muốn dừng lại thưởng thức. Bombolone truyền thống thường được nhồi đầy kem custard vàng ươm, nhưng ngày nay du khách có thể tìm thấy vô số biến thể hấp dẫn như chocolate, mứt mâm xôi, pistachio hay thậm chí là ricotta phô mai nhẹ nhàng. Bên ngoài phủ thêm một lớp đường trắng mỏng, cắn nhẹ một miếng, lớp vỏ mềm mịn lập tức tan ra, nhường chỗ cho phần nhân ngọt béo bùng nổ – đúng như cái tên “bomba” gợi ý.
Trong văn hóa Ý, Bombolone là món bánh gắn liền với những buổi sáng vội vàng – nơi người locals ghé vào quán bar, thưởng thức một chiếc bánh cùng ly Cappuccino nóng trước khi bắt đầu một ngày mới. Nhưng vào buổi chiều hay tối, nhất là trong các lễ hội đường phố, Bombolone lại được chiên ngay tại chỗ, nóng hổi và giòn nhẹ. Tiếng xèo của dầu, tiếng cười trò chuyện của người bán hàng và hương thơm ngọt lịm tạo nên khung cảnh rất đặc trưng của những thị trấn Ý rực rỡ nét cổ kính.
Một trong những trải nghiệm thú vị nhất là thưởng thức Bombolone khi du khách đứng trên những con dốc nhỏ hướng về nhà thờ chính tòa, hay khi bạn nghỉ chân ở một quán cafe ven biển vùng Tuscany – nơi gió biển thổi nhẹ, và vị kem béo ngậy của Bombolone khiến khoảnh khắc trở nên trọn vẹn. Tại các khu nghỉ dưỡng biển, món bánh này còn được bán bởi các xe đẩy nhỏ trên bãi cát, mang đến cảm giác gần gũi và đầy vui tươi.
Bánh Faschingskrapfen ở Áo – Hương vị ngọt ngào của mùa lễ hội hóa trang
Khi những con phố Vienna bắt đầu rực rỡ sắc màu, khi âm nhạc, vũ hội hóa trang và những buổi diễu hành tưng bừng diễn ra khắp các quảng trường, đó cũng là lúc Faschingskrapfen – món bánh rán nhân mứt truyền thống xuất hiện trong mọi tiệm bánh, quán cafe và cả trên tay người dân Áo. Với hình dáng tròn mềm, lớp đường phủ nhẹ và nhân mứt thơm lừng, Faschingskrapfen không chỉ là món ăn, mà còn là biểu tượng không thể thiếu của mùa Fasching – lễ hội hóa trang nổi tiếng ở Áo diễn ra vào đầu năm.
Đi dạo quanh khu phố cổ Vienna vào thời điểm lễ hội, du khách sẽ dễ dàng bắt gặp những khay bánh Faschingskrapfen xếp thành từng hàng, màu vàng mật ong óng ả, bên trên là lớp đường bột trắng như tuyết. Chỉ cần chạm nhẹ, lớp vỏ mềm mại lập tức để lộ hương thơm dịu dàng của bơ, sữa và bánh men. Bên trong là nhân mứt mơ hoặc mứt dâu – chua nhẹ và ngọt thanh – kết hợp hài hòa với lớp bánh mềm xốp tạo nên hương vị khó quên.
Faschingskrapfen được xem là “trái tim” của mùa lễ hội. Từ tháng Giêng đến đầu tháng 2, các tiệm bánh khắp nước Áo đều bày bán món đặc sản này. Một số nơi thậm chí sáng tạo thêm nhiều phiên bản độc đáo: nhân chocolate béo ngậy, vanilla custard mịn màng, hay nhân pistachio thơm bùi. Tuy nhiên, phiên bản truyền thống với nhân mứt mơ vẫn chiếm trọn tình cảm của người dân địa phương.
Bánh Tulumba – Ngọt giòn giữa những nẻo đường Istanbul cổ kính ở Thổ Nhĩ Kỳ
Giữa những khu chợ bazaar đầy màu sắc, những con ngõ quanh co và tiếng rao hàng vang lên giữa phố xá tấp nập, Thổ Nhĩ Kỳ luôn khiến du khách say mê bởi những món ngọt đặc trưng của nền văn hóa ẩm thực lâu đời. Và giữa vô số món tráng miệng hấp dẫn ấy, bánh Tulumba – những thanh bánh vàng óng, giòn rụm và thấm đẫm siro – luôn giữ một vị trí đặc biệt trong trái tim của người dân địa phương lẫn du khách phương xa.
Dạo bước qua khu chợ Spice Bazaar hay các tuyến phố ăn uống ở Istanbul, thật khó để cưỡng lại hương thơm của Tulumba được chiên ngay tại chỗ. Những chiếc bánh nhỏ hình thuôn dài, được nặn qua khuôn tạo rãnh, thả vào chảo dầu nóng và nhanh chóng phồng lên, chuyển sang màu vàng hổ phách vô cùng bắt mắt. Khi vừa vớt ra, chúng lập tức được nhúng vào lớp siro đường pha với chanh hoặc nước hoa cam – bí quyết tạo nên vị ngọt dịu, thơm nồng và không hề gắt.
Cắn vào một miếng Tulumba, du khách sẽ cảm nhận ngay lớp vỏ giòn rụm bên ngoài, nhưng bên trong lại mềm xốp, thấm đều vị ngọt đặc trưng của siro. Tulumba thường được ăn khi còn ấm, và là món ngọt tuyệt hảo để thưởng thức cùng trà Thổ Nhĩ Kỳ hay cafe truyền thống đậm vị.
Bánh Tulumba có nguồn gốc từ ẩm thực Ottoman và ngày nay đã trở thành món ngọt đường phố tiêu biểu khắp đất nước – từ những thành phố lớn như Istanbul, Ankara, Izmir đến những thị trấn nhỏ ven biển Địa Trung Hải. Mỗi nơi lại có một biến thể riêng, có chỗ làm bánh dài hơn, có chỗ lại làm kích thước nhỏ xinh như ngón tay, nhưng hương vị giòn – ngọt – thơm thì vẫn vẹn nguyên như thuở ban đầu.
Vào những dịp lễ hội hay trong tháng Ramadan, bánh Tulumba càng xuất hiện nhiều hơn, được bày đầy trên các khay lớn bên cạnh baklava, lokma và vô số món tráng miệng huyền thoại khác. Đối với người Thổ Nhĩ Kỳ, Tulumba không chỉ là một món ăn mà còn là một phần ký ức tuổi thơ, là hương vị gắn liền với những buổi chợ phiên, những buổi chiều gia đình quây quần bên nhau.
Bánh Munkki – Ngọt ngào trong một khoảnh khắc Fika ở Phần Lan
Giữa những cánh rừng tĩnh lặng, những hồ nước phẳng lặng phản chiếu bầu trời xanh và nhịp sống chậm rãi đặc trưng của Phần Lan, du khách dễ dàng bắt gặp một hương thơm rất đỗi thân quen: mùi bánh rán Munkki nóng hổi lan tỏa từ những quán cafe nhỏ, những tiệm bánh ven đường hay trong các lễ hội mùa xuân nhộn nhịp. Với người dân Phần Lan, Munkki không chỉ là món bánh ngọt để thưởng thức cùng cafe; đó còn là một phần ký ức tuổi thơ, một điều gắn liền với văn hóa “Fika kiểu Bắc Âu” – nơi người ta tạm dừng công việc, thưởng thức bánh và chuyện trò.
Bánh Munkki được làm từ bột mì, bơ, sữa và thường được chiên trong dầu cho đến khi đạt màu nâu vàng óng ả. Khi còn nóng, bánh được lăn qua một lớp đường trắng mỏng, tạo nên vị ngọt nhẹ nhàng và lớp vỏ giòn nhẹ bên ngoài. Bên trong, Munkki mềm xốp, thơm mùi bơ và thoang thoảng hương quế – một hương vị rất đặc trưng của các món bánh Bắc Âu.
Du khách đến Phần Lan vào dịp Vappu – lễ hội mừng mùa xuân vào ngày 1/5 sẽ bắt gặp Munkki ở mọi nơi: từ những quầy bán bánh ven đường, xe đẩy trong công viên cho đến những chiếc giỏ dã ngoại của người dân địa phương. Cùng với sima (một loại đồ uống lên men nhẹ), Munkki là “linh hồn” của Vappu. Người Phần Lan thường chuẩn bị những mẻ bánh lớn, mùi dầu nóng hòa cùng hương quế ngọt ngào khiến cả căn bếp trở nên ấm áp giữa tiết trời xuân se lạnh.
Đi dạo trong các khu phố Helsinki, Tampere hay Turku, du khách có thể ghé vào một quán cà phê nhỏ truyền thống và gọi một phần “kahvi ja munkki” – cafe đen và bánh Munkki. Trải nghiệm này được xem như “bản giao hưởng vị giác kiểu Phần Lan”, nơi vị đắng nhẹ của cà phê hòa cùng độ ngọt thơm của bánh tạo nên cảm giác thư giãn trọn vẹn. Một số tiệm bánh còn phục vụ biến thể Munkki nhồi mứt hoặc phủ chocolate, nhưng phiên bản truyền thống luôn là lựa chọn được yêu thích nhất.
Bánh Sufganiyot – món bánh rán nhân thạch ngọt ngào gắn liền với Lễ hội Hanukkah
Bánh Sufganiyot không chỉ là một món ăn hấp dẫn mà còn là hành trình dài của sự giao thoa văn hóa, di cư và truyền thống ẩm thực kéo dài hàng thế kỷ. Với vẻ ngoài tròn trịa, phủ đường trắng mịn và phần nhân thạch tan chảy bên trong, Sufganiyot ngày nay đã trở thành biểu tượng của mùa lễ cuối năm tại Israel, nhưng câu chuyện của nó lại bắt đầu từ Châu Âu xa xôi.
Lần đầu tiên, phiên bản nguyên thủy của chiếc bánh rán nhân thạch xuất hiện trong cuốn sách dạy nấu ăn “Kuchenmeisterei” (tạm dịch: Tinh thông gian bếp) xuất bản tại Đức vào thế kỷ XV và được dịch sang tiếng Ba Lan vào đầu những năm 1500. Khi ấy, công thức còn đơn giản và mộc mạc: mứt (thường là mứt quả đỏ hoặc mứt mơ) được kẹp vào giữa hai lát bánh mì tròn, sau đó đem chiên ngập trong mỡ lợn để tạo lớp vỏ vàng giòn. Chính cách chế biến này đã đặt nền móng cho những chiếc bánh Paczki hay Ponchiks sau này – tổ tiên của Sufganiyot hiện đại.
Sang đến thế kỷ XVII, cộng đồng người Do Thái sinh sống tại Ba Lan đã tiếp nhận món bánh này và đưa nó vào trong các bữa tiệc của Lễ hội Hanukkah – một lễ kỷ niệm ánh sáng kéo dài 8 ngày. Trong truyền thống của Hanukkah, những món ăn được chiên trong dầu có ý nghĩa tưởng nhớ phép màu “ngọn dầu thánh” đã cháy suốt tám ngày đêm trong đền thờ cổ. Vì thế, những chiếc bánh rán béo ngậy Paczki (tiếng Ba Lan) hoặc ponchiks (tiếng Yiddish) trở thành món ăn lý tưởng, vừa ngon miệng lại mang ý nghĩa tôn giáo sâu sắc.
Khi dòng người Do Thái di cư từ Đông Âu sang vùng đất Israel vào thế kỷ XIX – XX, họ mang theo món bánh thân thuộc này. Tại nơi định cư mới, món bánh được “thay tên đổi họ” thành “Sufganiyot”, đồng thời hương vị và hình thức cũng dần được sáng tạo và tinh chỉnh cho phù hợp khẩu vị bản địa và bối cảnh lễ hội. Tên gọi “Sufganiyot” được cho là bắt nguồn từ từ “sufan” trong tiếng Hy Lạp, có nghĩa là “xốp” hoặc “chiên”, hoặc từ từ Ả Rập “sfenj” – một loại bánh rán giòn phổ biến ở Bắc Phi. Dù nguồn gốc nào đúng hơn, cái tên ấy đã trở thành biểu tượng gắn liền với món bánh rán ẩm ướt, mềm xốp và quyến rũ bậc nhất của Israel.
Theo thời gian, Sufganiyot được nâng tầm với vô số biến thể hiện đại: nhân thạch dâu, mơ, mâm xôi, custard, chocolate, thậm chí matcha hay caramel mặn. Lớp phủ cũng đa dạng không kém: đường mịn, đường bột, chocolate chảy, hạnh nhân lát, hay những họa tiết bắt kem tinh tế khiến từng chiếc bánh như một tác phẩm nghệ thuật nhỏ.
Loukoumades – Bánh rán mật ong huyền thoại của Hy Lạp
Loukoumades – món bánh rán mật ong nhỏ nhắn mà “gây nghiện” của Hy Lạp – là một trong những trải nghiệm ẩm thực khiến nhiều du khách say mê ngay từ lần đầu nếm thử. Dạo bước trên những con phố rực nắng của Athens hay ghé vào một quán nhỏ bên đảo Santorini, du khách sẽ dễ dàng bắt gặp mùi thơm bùi ngọt lan tỏa từ những mẻ bánh tròn xinh đang được rán nóng hổi. Không chỉ là món ăn vặt quen thuộc, Loukoumades còn mang trong mình câu chuyện văn hóa lâu đời, gắn với Thế vận hội cổ đại, nơi người chiến thắng được thưởng bằng những viên bánh mật ong vàng óng.
Một phần Loukoumades thường gồm những viên bánh nhỏ, vàng giòn bên ngoài và mềm xốp bên trong, được chan mật ong thơm lừng rồi rắc một chút bột quế hoặc hạt óc chó nghiền. Hương vị dung dị nhưng đầy sức hút ấy khiến món bánh trở thành biểu tượng ngọt ngào của ẩm thực Hy Lạp. Ngồi dưới mái hiên hướng ra Địa Trung Hải xanh biếc, thưởng thức đĩa Loukoumades nóng cùng tách cà phê Hy Lạp đậm vị, du khách như cảm nhận trọn vẹn nhịp sống chậm rãi và cảm giác an yên của người dân bản địa.
Loukoumades xuất hiện ở mọi miền đất nước: từ quảng trường Monastiraki đông đúc, các làng chài yên bình trên đảo Paros, cho đến những con ngõ thơ mộng của Thessaloniki. Vào các lễ hội tôn giáo hay dịp năm mới, món bánh lại càng phổ biến hơn, như lời chúc may mắn và ngọt ngào cho năm sắp đến. Với du khách, thưởng thức Loukoumades không chỉ là nếm một món bánh rán mà còn là cách để chạm vào lịch sử, văn hóa và nhịp sống thường ngày của Hy Lạp.
Beignets – Bánh rán bột mềm ngọt của nước Pháp
Dạo bước qua những con phố cổ kính của Pháp, du khách sẽ dễ dàng bắt gặp mùi thơm ngọt ngào lan tỏa từ những quầy bánh nhỏ ven đường – nơi những mẻ bánh Beignets nóng hổi vừa được vớt ra khỏi chảo dầu. Với vẻ ngoài giản dị, phủ lớp đường trắng mịn như tuyết, beignets không chỉ là món ăn vặt quen thuộc mà còn là một phần ký ức ẩm thực ngọt ngào của người Pháp.
Beignets là những chiếc bánh rán mềm, phồng nhẹ và thơm mùi bơ sữa. Ngay khi cắn vào, lớp vỏ mỏng giòn nhẹ nhường chỗ cho phần ruột bánh xốp mềm tan trong miệng, để lại dư vị ngọt dịu dễ gây “nghiện”. Mỗi vùng của Pháp lại có một cách làm Beignets khác nhau – có nơi thêm chút vani, nơi lại nhấn mạnh vị chanh hoặc cam, tạo nên bản hòa tấu hương vị đầy tinh tế. Vào dịp Mardi Gras – Lễ hội Hóa trang sôi động nhất trong năm, bánh Beignets xuất hiện ở khắp mọi nẻo đường, trở thành món bánh tượng trưng cho niềm vui, sự sum vầy và may mắn.
Tản bộ qua những con hẻm nhỏ của Paris, du khách có thể dừng chân ở một quán cafe cổ điển, gọi một đĩa Beignets nóng cùng tách Espresso thơm lừng, tận hưởng cảm giác thư thái như người bản địa. Ở miền Nam nước Pháp, đặc biệt là vùng Provence, bánh Beignets thường được thưởng thức trong các buổi chợ sáng, nơi hương thơm của bánh hòa lẫn không khí rộn ràng và tiếng cười nói của người dân.
Bánh Fasnachtschüechli gắn liền với lễ hội hóa trang Fasnacht ở Thụy Sĩ
Fasnachtschüechli có lịch sử lâu đời gắn liền với lễ hội hóa trang Fasnacht ở các thành phố như Basel hay Luzern. Trong không khí náo nhiệt của những đoàn diễu hành, tiếng trống rộn ràng và những bộ trang phục sặc sỡ, du khách sẽ dễ dàng bị cuốn hút bởi hương thơm ngọt ngào lan tỏa từ các quầy bánh nhỏ ven đường. Bánh được làm từ bột mì, trứng, sữa và một chút đường, sau đó được cán thật mỏng rồi chiên cho đến khi phồng nhẹ, vàng đều hai mặt. Khi bánh được rắc lên một lớp đường bột, nhìn xa trông như những tấm bánh tuyết tinh khôi – đơn giản nhưng đầy hấp dẫn.
Chỉ cần cắn một miếng, du khách sẽ cảm nhận ngay sự giòn rụm ở phần rìa bánh, trong khi phần giữa mềm nhẹ, mang vị ngọt thanh hòa quyện cùng hương thơm béo dịu đặc trưng. Nhìn thì có vẻ đơn giản, nhưng điều tạo nên sự đặc biệt của Fasnachtschüechli chính là tinh thần lễ hội được gửi gắm trong từng chiếc bánh – một món ăn đánh dấu thời khắc Thụy Sĩ bước vào “mùa hóa trang”, nơi người dân tha hồ sáng tạo, vui chơi và tận hưởng không khí truyền thống kéo dài suốt nhiều thế kỷ.
Từ những quảng trường cổ kính của Tây Ban Nha đến các khu chợ mùa đông ở Bắc Âu, mỗi món bánh rán ngọt của Châu Âu đều mang theo một câu chuyện, một hương vị riêng khó trộn lẫn. Hành trình khám phá những chiếc bánh vàng giòn này không chỉ là trải nghiệm ẩm thực, mà còn là cách để chạm vào văn hóa và tâm hồn của từng vùng đất. Và rồi, giữa muôn màu hương vị ấy, du khách luôn tìm thấy cho mình một “nốt ngọt” lưu lại mãi trong ký ức.