Ném cam cầu phúc – Bản sắc Tết không thể nhầm lẫn của “xứ Hương Cảng”

Giữa không khí xuân rộn ràng của Hồng Kông, hình ảnh những quả cam được ném lên cây ước nguyện đã trở thành nét Tết rất riêng của “xứ Hương Cảng”. Mỗi quả cam mang theo lời cầu chúc may mắn, bình an và tài lộc cho năm mới, góp phần tạo nên một phong tục độc đáo, không thể nhầm lẫn giữa lòng đô thị hiện đại.

Phong tục cầu nguyện may mắn, thịnh vượng và thành công vào năm mới từ lâu đã trở thành một nét văn hóa đặc sắc, ăn sâu vào đời sống tinh thần của nhiều quốc gia phương Đông. Với người dân Hồng Kông, những ngày đầu năm Tết Âm lịch không chỉ là dịp sum họp gia đình, mà còn là thời điểm linh thiêng để gửi gắm ước mong cho một khởi đầu hanh thông. Trong dòng người du xuân tấp nập, rất nhiều người tìm về Lam Tsuen, một khu vực yên bình thuộc quận Tai Po, gần ngôi đình cổ của làng nhỏ Fong Ma Po, nơi tọa lạc cây ước nguyện nổi tiếng, để cầu mong những điều tốt đẹp sẽ đến trong năm mới.

Theo truyền thuyết dân gian, cây ước nguyện Lam Tsuen sở hữu sức mạnh thần kỳ, có thể lắng nghe và biến những ước nguyện chân thành của con người thành hiện thực. Vào dịp Tết, người dân viết điều ước của mình lên những mảnh giấy nhỏ, buộc chặt vào một quả cam – loại quả mang ý nghĩa cát tường, sung túc trong văn hóa Trung Hoa – rồi ném lên cao, hướng về tán cây. Nếu quả cam mắc lại trên cành mà không rơi xuống, điều đó được xem như một điềm lành, báo hiệu rằng điều ước sẽ sớm thành hiện thực. Người ta còn tin rằng, quả cam bám càng cao trên cành thì vận may và khả năng thành công càng lớn. Ngược lại, nếu quả cam rơi xuống đất, đó là dấu hiệu cho thấy người cầu nguyện đã quá tham lam, mong cầu những điều vượt quá phúc phần của mình.

Trong dòng chảy lịch sử, cây ước nguyện Lam Tsuen ban đầu thực chất là hai cây long não cổ thụ. Một cây đứng ở đầu làng, cây còn lại được trồng gần Đền Tin Hau – ngôi đền thờ nữ thần biển, vị thần bảo hộ cho ngư dân trong văn hóa Trung Hoa. Tuy nhiên, năm 1998, một cây long não trước cổng làng bất ngờ bị cháy và thiêu rụi, sau đó được thay thế bằng một cây đa. Đến năm 2005, một nhánh cây lớn gãy đổ, khiến hai người bị thương nặng, buộc chính quyền địa phương phải can thiệp. Sau khi kiểm tra, các chuyên gia kết luận rằng sức nặng tích tụ từ quá nhiều quả cam và lời ước đã khiến cây trở nên già cỗi, không còn đủ an toàn. Để bảo tồn di sản văn hóa này cũng như đảm bảo an toàn cho du khách, việc ném lời ước lên cây thật bị hạn chế. Thay vào đó, một cây ước nguyện nhân tạo được dựng lên, cùng với việc sử dụng những quả cam nhựa, giúp truyền thống vẫn được duy trì mà không gây nguy hiểm.

Thuở ban đầu, Đền Tin Hau và cây cổ thụ Lam Tsuen chỉ là nơi lui tới của những ngư dân địa phương. Họ treo lên cây những mảnh giấy ghi tên, tuổi và lời cầu mong cho những chuyến ra khơi thuận buồm xuôi gió, đánh bắt được nhiều cá tôm. Theo thời gian, cùng với những câu chuyện truyền miệng về việc “cầu được ước thấy”, cây ước nguyện dần khoác lên mình màu sắc huyền bí, trở thành chốn linh thiêng trong tâm thức người dân. Những câu chuyện về điều ước thành hiện thực được kể lại từ thế hệ này sang thế hệ khác, khiến Lam Tsuen ngày càng nổi tiếng.

Một trong những truyền thuyết được nhắc đến nhiều nhất là câu chuyện về một người phụ nữ Tanka mắc bệnh nặng. Trong giấc mơ, bà được một vị thần chỉ dẫn hãy đến Lam Tsuen, ném một mảnh tiền vàng lên cây như một lễ hiến dâng. Sau khi làm theo lời chỉ bảo, bà bất ngờ khỏi bệnh, khỏe mạnh trở lại. Tin đồn về phép màu này nhanh chóng lan rộng, thu hút ngày càng nhiều người tìm đến Lam Tsuen để cầu xin sức khỏe, bình an. Một câu chuyện khác kể rằng có người đàn ông đến Đền Tin Hau cầu nguyện cho con trai đang gặp áp lực trong học tập và thi cử. Sau đó không lâu, thành tích của cậu bé cải thiện rõ rệt. Từ đó, Lam Tsuen trở thành điểm đến quen thuộc của những người cầu công danh, học hành, sự nghiệp và tương lai.

Trong những năm gần đây, chính quyền quận Tai Po đã đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng tại Lam Tsuen nhằm phục vụ tốt hơn nhu cầu của người dân và khách du lịch. Các hạng mục như sân khấu biểu diễn, bãi đỗ xe, nhà vệ sinh công cộng được xây dựng khang trang, tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động lễ hội đầu năm. Đặc biệt, vào năm 2011, chính quyền địa phương cho xây dựng “Giếng ước nguyện” – một kênh nước hình chữ nhật, nơi người dân viết điều ước, đặt vào đèn hoa sen rồi thả xuống dòng nước, để những ước nguyện nhẹ nhàng trôi theo dòng kênh Lam Tsuen, mang theo niềm hy vọng cho một năm mới an lành.

Ngày nay, phong tục ném cam cầu phúc tại Lam Tsuen không chỉ là một nghi lễ tâm linh, mà còn trở thành nét văn hóa độc đáo, phản ánh niềm tin, ước mơ và khát vọng vươn lên của người dân Hồng Kông. Nếu có dịp du lịch Hồng Kông vào Tết Nguyên Đán, du khách đừng bỏ lỡ cơ hội trải nghiệm phong tục đặc biệt này, để hòa mình vào không khí lễ hội rộn ràng và cảm nhận sâu sắc hơn bản sắc văn hóa của “xứ Hương Cảng”. Chúc du khách có một chuyến đi nhiều niềm vui và những trải nghiệm đáng nhớ.