Nếu có thể chỉ ra một thành phố của nước Ý là “vua của ẩm thực đường phố” và là “Thiên đường Pizza chính hiệu” thì chắc chắn đó sẽ là Naples (Napoli). Ở đây, ẩm thực chiếm vị trí tối cao trên bàn ăn và cả ngoài trời: ẩm thực tràn ngập khắp các con phố, cửa hàng, tu viện và quầy hàng rong, mang đến những trải nghiệm hương vị khó quên.
Naples, thành phố quyến rũ nằm nép mình bên bờ vịnh cùng tên thơ mộng, từ lâu đã nổi danh là “cái nôi của Pizza” và là “người hàng xóm” của núi Vesuvius uy nghi. Mới đây, Naples lại một lần nữa khẳng định sức hút của mình khi được vinh danh bởi một tạp chí du lịch uy tín, trở thành một trong những điểm đến nghỉ dưỡng cuối tuần hàng đầu Châu Âu năm 2025.
Naples không phải là một thành phố hoàn hảo, thậm chí có thể nói là “gồ ghề” và “khó chìu” so với nhiều điểm đến du lịch khác ở Châu Âu. Du khách có thể bắt gặp những con phố đông đúc, ồn ào, những bức tường graffiti đầy màu sắc, và đâu đó là những góc khuất ô nhiễm hay tệ nạn. Tuy nhiên, chính những “mảng màu tối” này lại góp phần tạo nên bức tranh Naples đa sắc màu, một thành phố chân thực, sống động và không hề “giả tạo”.
Ẩn mình sau vẻ ngoài “xù xì” đó là một di sản văn hóa phong phú, một lịch sử lâu đời và một năng lượng sống mãnh liệt khó cưỡng. Naples là nơi giao thoa của nhiều nền văn hóa, từ Hy Lạp cổ đại, La Mã, Norman đến Tây Ban Nha và Pháp, mỗi thời kỳ lịch sử đều để lại dấu ấn kiến trúc độc đáo, tạo nên một “bảo tàng kiến trúc ngoài trời” khiến người ta phải trầm trồ. Dù không có những công viên rộng lớn hay không gian xanh mướt mắt, Naples vẫn biết cách “chinh phục” trái tim lữ khách bằng chính “khí chất” riêng biệt của mình, chẳng hạn như nền ẩm thực đường phố độc đáo và phong phú.
Các món ăn đường phố ở Naples như Pizza và các món làm từ nội tạng, rau củ, mì ống, hải sản đã ra đời từ sự kết hợp giữa ẩm thực dân dã và sự ảnh hưởng của các nền văn hóa khác nhau, bao gồm cả ẩm thực quý tộc. Vì Naples từng là thủ đô của Vương quốc Hai Sicilia, ẩm thực của nó phản ánh sự cân bằng giữa các nguyên liệu rẻ tiền, bổ dưỡng và các món ăn được chế biến công phu.
Các món ăn của Naples thể hiện sự tôn trọng nguyên bản đối với các nguyên liệu địa phương, tạo nên sự kết hợp tinh tế giữa hương vị tươi ngon và truyền thống.
Ẩm thực đường phố Naples nổi bật với sự đa dạng và hương vị phong phú, bao gồm các món ăn mặn như Pizza, Crocche di Patate (bánh khoai tây chiên giòn), và các món chế biến từ hải sản, kết hợp với nguyên liệu địa phương như phô mai Mozzarella và cà chua. Bên cạnh đó, các món tráng miệng như Sfogliatelle (bánh ngọt nhiều lớp) và Struffoli (bánh bột chiên giòn) cũng rất phổ biến, mang đến sự cân bằng cho trải nghiệm ẩm thực đường phố đặc trưng của Naples.
Dưới đây là một số món ăn đường phố nổi bật ở Naples:
Pizza Margherita
Pizza Margherita, một món ăn kinh điển được yêu thích, được đầu bếp địa phương Raffaele Esposito sáng tạo ra vào năm 1889 cho Nữ hoàng Margherita của Ý. Món ăn trứ danh này từ đó đã trở thành một trong những loại Pizza nổi tiếng nhất thế giới.
Pizza Margherita là một loại Pizza sốt đỏ phủ lên trên những nguyên liệu đơn giản như phô mai Mozzarella trâu và húng quế tươi. Các nguyên liệu màu đỏ, trắng và xanh lá cây được chọn để mô phỏng quốc kỳ Ý và cũng tôn vinh những nguyên liệu hảo hạng nhất của Ý.
Theo truyền thống, loại Pizza này được nướng trong lò đốt củi, thường được thêm húng quế sau khi nướng. Khi đến thành phố này, đây là loại Pizza ngon nhất mà du khách nên thử ít nhất một lần.
Pizza Napoli
Những chiếc bánh Pizza cổ điển này được nướng ở nhiệt độ cao hơn (cụ thể là 430 độ F) trong thời gian ngắn hơn Pizza Margherita, tạo nên lớp vỏ mỏng hơn và càng mỏng hơn khi nướng đến phần giữa.
Pizza Napoli được làm từ một vài nguyên liệu đơn giản, bao gồm bột tươi, cà chua tươi (cà chua San Marzano hoặc cà chua Pomodorini del Piennolo del Vesuvio địa phương), phô mai Mozzarella, húng quế và dầu ô liu. Thường thì sốt sẽ nhiều hơn phô mai, khiến đây trở thành một trong những công thức Pizza ngon nhất nếu du khách thích một món ăn làm nổi bật cà chua tươi.
Pizza Fritta
Còn được gọi là “Pizza của người dân”, Pizza Fritta chắc chắn là món ăn được người dân địa phương ưa chuộng khi nhắc đến ẩm thực đường phố ở Naples. Món ăn đường phố này là một loại bánh Pizza chiên giòn, với nhân như Mozzarella, Ricotta, Salami hoặc giăm bông. Bánh được cán mỏng và nhồi các nguyên liệu Pizza tươi trước khi chiên giòn đến khi vàng nâu hoàn hảo. Đây là một trong những món ăn cầm tay hoàn hảo của Naples mà du khách có thể thưởng thức khi dạo quanh thành phố.
Pizza a Portafoglio
Pizza a Portafoglio (nghĩa đen là pizza “ví”) thường là loại bánh Margherita hoặc Marinara, nhỏ hơn một chút so với loại Pizza cổ điển và có viền mỏng hơn, gấp làm tư (đó là lý do tại sao nó còn được gọi là “a libretto” hoặc booklet). Pizza được phục vụ ngay khi vừa nướng xong trong giấy gói. Thỉnh thoảng thực khách có thể bị bỏng tay, đôi khi là bỏng vòm miệng, nhưng những nhược điểm này không bao giờ vượt quá lợi ích của việc có thể thưởng thức một trong những món ăn đơn giản và ngon nhất thế giới khi đang đi dạo trên phố. Tuy nhiên, cần một chút kỹ thuật để tránh bị dính nước sốt. Giá cả thì không thể chê vào đâu được. Trước đây, Pizza a Portafoglio chỉ được bán trong các con hẻm ở khu trung tâm lịch sử, nhưng ngày nay, hiện tượng Pizza a Portafoglio đã lan rộng và du khách có thể tìm thấy những chiếc Pizza ngon ở các khu vực khác của Naples.
Cuoppo
Nếu Pizza là nữ hoàng, thì Cuoppo chính là vua của ẩm thực đường phố Naples. Những món chiên nhỏ xinh được gói trong một chiếc ốc quế giấy là lựa chọn hoàn hảo để thưởng thức trong khi khám phá thành phố. Món ăn này phù hợp với tất cả mọi người, nhưng điểm chung duy nhất là tất cả đều được chiên giòn.
Món Cuoppo cổ điển bao gồm Croquette khoai tây, Zeppoline muối (một loại bột chiên), Sciurilli chiên (hoa bí ngòi tẩm bột chiên giòn), Arancini mini, vụn Polenta chiên và bánh mì rán mì ống.
Đối với những người thích cá, Frittura di Paranza là món không thể bỏ qua: món này được làm từ cá nhỏ và mực chiên giòn, ăn kèm với rau củ tẩm bột chiên giòn.
Địa điểm lý tưởng để thưởng thức một chiếc Cuoppo hoàn hảo là Friggitoria Vomero, một khu vực nhất định phải ghé thăm nếu du khách đang ghé thăm Naples.
Panuozzo
Panuozzo là món ăn đường phố đặc trưng ở Naples mà du khách nhất định phải thử khi thèm một chiếc bánh Sandwich tươi ngon với nguyên liệu chất lượng, từ vỏ bánh đến nhân bánh. Chiếc bánh Sandwich kiểu đường phố này được phục vụ nóng hổi, tươi ngon kèm với bánh mì làm từ bột bánh Pizza. Bột bánh được nướng trước khi cắt đôi và nhồi hỗn hợp cà tím, sốt cà chua tươi và phô mai (tức là parmigiana di melanzane). Thịt nguội hoặc các loại thực phẩm nấu chín khác cũng có thể được thêm vào.
Panini Napoletani
Những chiếc Sandwich nhỏ nhồi nhân, được làm bằng bột nhào bọc nhân thường được chế biến từ thịt xông khói và phô mai. Công thức gốc của bánh Sandwich Napoli có lẽ là một trong những công thức truyền thống đến mức được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác với những thay đổi phù hợp tùy theo sở thích và phong tục của từng gia đình. Một điều chắc chắn: những món ngon này được làm từ những nguyên liệu đơn giản, nêm muối tiêu và “bơ” bằng sugna (mỡ lợn), thay thế cho bơ hoặc dầu, đặc trưng của các công thức hiện đại hơn. Mùi thơm của chúng, ngay cả trước khi có vẻ ngoài hấp dẫn và hương vị khó cưỡng, đã thu hút người qua đường.
Frittatina di Pasta
Frittatina di Pasta, đôi khi còn được gọi là “Frittata di Maccheroni” là một trong số ít món mì ống được thiết kế để ăn bằng tay. Thật phù hợp với một món ăn đường phố nổi tiếng ở Naples.
Công thức nấu ăn truyền thống yêu cầu trộn trứng với mì ống và thêm phô mai, giăm bông, đậu Hà Lan, hoặc bất cứ thứ gì có sẵn trong tủ lạnh. Đây là một trong những món ăn của người Naples thuộc phong cách Cucina Povera (ẩm thực của người nghèo), được tạo ra như một cách để tận dụng thức ăn thừa. Vậy nên, món nào cũng được!
Pagnottiello
Pagnottiello là món bánh mì kẹp, được làm từ bột nhào tẩm phô mai, Pancetta và Salami. Du khách không thể nói mình đã nếm thử món ăn đường phố đích thực nhất nếu chưa từng nếm thử món bánh mì kẹp Pagnottiello khổng lồ với vị béo ngậy và thơm ngon.
Một lựa chọn thay thế không kém phần hấp dẫn là bánh mì kẹp thịt viên với sốt Ragù. Nghe có vẻ lạ nếu du khách chỉ quen ăn sốt Ragù với mì ống, nhưng nó rất đáng để thử.
Zendraglie
Ở Naples, mọi thứ đều trở thành món ngon để thưởng thức trong khi vẫn tận hưởng trọn vẹn hương vị của món ăn. Điều này cũng đúng với nội tạng động vật, được gọi là zendraglie ở đây. Tên gọi này bắt nguồn từ Bourbon Naples, khi giới quý tộc thường ném nội tạng động vật từ ban công xuống cho người nghèo, những người sẽ hét lên: “les entrailles!”, từ đó mà từ zendraglie ra đời. Chúng bao gồm: lòng, mõm, sụn, vú và tử cung của lợn và gia súc. Để nếm thử chúng, hãy đến Antica Tripperia O’Russo hoặc Le Zendraglie ở Pignasecca.
Ragù Neapolitan
Món ăn này có nước sốt đỏ thơm ngon được làm từ những nguyên liệu hảo hạng nhất, bao gồm cà chua trồng trên đất núi lửa địa phương quanh núi Vesuvius và thịt bò xay tươi cùng với dầu ô liu và húng quế để nêm nếm. Thông thường, Ragù Neapolitan sẽ được làm với rượu vang trắng, nhưng ở Naples, nó được làm bằng rượu vang đỏ đậm đà hơn.
Món này thường được phục vụ kèm với Rigatoni và một ít bánh mì chấm, nhưng loại mì có thể khác nhau. Tuy nhiên, nó luôn là loại mì ống to. Người dân địa phương thích món ăn Naples này vào Chủ nhật, nhưng du khách cũng có thể thưởng thức nó vào các ngày trong tuần nếu không muốn chờ đến cuối tuần.
Arancino Napoletano
Ở Naples, món cơm nắm được gọi là Palle di Riso hoặc Arancino Napoletano, là một món ăn đường phố cổ điển bao gồm cơm mềm trộn phô mai và gia vị, có nhân mặn như ragu hoặc đậu Hà Lan, sau đó được vo tròn và chiên vàng giòn. Món này tương tự như arancini ở Sicily và supplì ở Rome nhưng có sự khác biệt là không có sốt cà chua và thêm phô mai Parmesan vào cơm Risotto, làm cho nó trở thành một món ăn vặt tiện lợi và ngon miệng.
O’ Pere e Muss
Một món ăn đường phố nghèo nàn và rất cổ xưa: Neapolitan. Vẻ ngoài không được hấp dẫn lắm, đúng là vậy, nhưng khi nếm thử thì lại rất ngon. Chúng ta đang nói đến món O’ Pere e Muss của người Neapolitan: chân giò và mõm bê. Về cơ bản, đây là một món salad lạnh được làm từ thịt vụn và sụn, đôi khi thậm chí cả vú và lưỡi. Mặc dù là “salad”, nhưng nó lại là một trong những món ăn đường phố đặc trưng của Campania: được phục vụ trong một chiếc Cuoppo được phết dầu kỹ, với muối và rất nhiều chanh. Mặc dù không phải là “lòng bò” theo đúng nghĩa đen của từ này, nhưng những người bán món ăn này được gọi là “trippaiuoli”.
Ciurilli
Ciurilli (còn được gọi là Sciurilli) là những bông hoa bí ngòi tẩm bột chiên giòn, thường được nhồi với phô mai Ricotta và Provolone hoặc Fiordilatte, sau đó chiên ngập dầu. Đây là một phần đặc trưng của ẩm thực đường phố ở Napoli và là một món ăn kinh điển của truyền thống ẩm thực vùng Campania. Chúng được chế biến tại các cửa hàng chiên trong những con hẻm của khu trung tâm lịch sử và được thưởng thức bên trong chiếc bánh Cuoppo nổi tiếng.
Crocchè di Patate
Được cả người dân Naples và khách du lịch yêu thích, Crocchè di Patate được chế biến từ khoai tây ruột vàng, ít nước và đặc hơn, nghiền nát trong trứng và vụn bánh mì để tạo nên lớp vỏ giòn và đậm đà.
Một số người cho rằng món ngon này bắt nguồn từ món Croquettes của vùng Angoine, Pháp vào thế kỷ XVIII, một loại thực phẩm được nhà vua và triều đình đặc biệt coi trọng. Trên thực tế, những công thức nấu ăn sớm nhất được viết ra có từ một chuyên luận năm 1798 của Antoine Augusten Parmentier, một chuyên gia dinh dưỡng tại triều đình của Vua Louis XVI, trong đó việc sử dụng củ, khi đó được coi là một loại thực phẩm cực kỳ kém chất lượng, đã được đánh giá cao. Tuy nhiên, theo các nguồn khác, Crocchè đã được những người chinh phục Tây Ban Nha mang đến Naples với tên gọi “Croquetas de Jambon”. Panzarotto được bán trên đường phố khu trung tâm lịch sử bởi những người bán hàng rong “panzarottaro”, họ sẽ thu hút sự chú ý của người qua đường bằng cách hét lớn “Fa marenna, fa marenna! Te ne magne ciento dint’ ‘a nu sciuscio ‘e viento!” (“Ăn vặt đi, ăn vặt đi! Ăn cả trăm cái trong một cơn gió”). Ngày nay, du khách vẫn có thể thưởng thức món ăn này tại nhiều cửa hàng khoai tây chiên và tiệm Pizza nằm san sát trên các con phố của thành phố.
Bánh Sfogliatella
Đối với những người thích đồ ngọt, bánh Sfogliatella chắc chắn là món ăn đường phố không thể bỏ qua ở Naples. Bánh Sfogliatelle là có nguồn gốc từ Tu viện Santa Rosa, với 2 dạng chính là Sfogliatelle Riccia (vỏ sò, giòn, nhiều lớp bột) và Sfogliatelle Frolla (bột bánh ngọt nướng dày hơn). Bánh có nhân Ricotta ngọt ngào kết hợp với Semolina, trứng và hương cam chanh. Du khách có thể tìm mua bánh Sfogliatelle tươi ngon tại các tiệm bánh nổi tiếng như: Attanasio và Sfogliatelle Mary.
Struffoli
Struffoli, còn được gọi là “Honey Balls”, được làm từ những viên bột ngọt chiên giòn. Bột được sử dụng trong nhiều món ngọt của Ý như Chiacchiere. Đối với Struffoli, bột được tạo thành những viên có kích thước bằng viên bi ve. Giòn ở bên ngoài và nhẹ ở bên trong, Struffoli được trộn với mật ong và các thành phần ngọt khác và tạo thành các gò hoặc vòng. Có nhiều cách khác nhau để tạo hương vị cho chúng, nhưng cách truyền thống là trộn chúng với mật ong với Diavulilli (hạt rắc Nonpareils), quế và các miếng vỏ cam. Struffoli thường được phục vụ vào dịp Giáng sinh và đôi khi được phục vụ ấm.
Taralli
Ở Naples, Taralli là món ăn vặt tuyệt vời. Chúng được ăn vào mọi thời điểm, như một bữa ăn nhẹ giữa buổi sáng, một bữa ăn nhẹ buổi chiều và một ly rượu khai vị.
Lịch sử của chúng bắt đầu từ cuối những năm 1700 khi những người thợ làm bánh bắt đầu tái sử dụng những mẩu bột thừa bằng cách thêm mỡ lợn, hạt tiêu và hạnh nhân rồi xoắn chúng lại trước khi nướng.
Những nơi ngon nhất trong thành phố để thưởng thức món này là Tarallificio Leopoldo và Taralleria Napoletana. Biến thể cổ điển nhất là loại có hạnh nhân, nhưng cũng có đủ loại.
Babà al Rum
Món ăn này là một món tráng miệng ngọt ngào, với chiếc bánh nhỏ hình nấm được ngâm trong siro rượu Rum phức hợp, ăn kèm với kem trứng béo ngậy hoặc kem tươi mịn màng.
Mặc dù ngày nay món ăn này gắn liền với Naples, nhưng thực ra người ta cho rằng nó có nguồn gốc từ Trung Âu vào thế kỷ XVIII. Tuy nhiên, kể từ khi du nhập vào thành phố cảng Naples vào thế kỷ XIX, món tráng miệng ngọt ngào, thấm đẫm rượu này đã trở thành biểu tượng của vùng đất này. Với những ai thèm đồ ngọt trên phố, tiệm bánh và quán bar là những nơi lý tưởng để mua bánh Babà al Rum
Naples mang trong mình lời hứa hẹn thơm ngon khó cưỡng, không bao giờ để khách du lịch phải ra về với cái bụng đói. Dù ngọt hay mặn, ẩm thực đường phố Naples chỉ có một quy tắc duy nhất: đồ chiên vẫn ngon hơn.
Du khách đang cân nhắc một chuyến du lịch Châu Âu cùng Viet Viet Tourism? Hãy thêm thành phố Naples (Ý) vào hành trình của du khách để có cơ hội khám phá ẩm thực đường phố của thành phố lịch sử này nhé! Chúc du khách có một chuyến đi vui vẻ và đầy thú vị!